Ung thư vòm họng di căn được xem là bệnh nguy hiểm nhưng lại khó phát hiện và diễn tiến rất nhanh. Nếu không được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời, ung thư vòm họng có thể phát triển xâm lấn đến các cơ quan lân cận như hốc miệng, thực quản, khí quản,… hoặc di căn xa đến các bộ phận khác như phổi, xương, não, gan,…
Tổ chức ghi nhận ung thư toàn cầu năm (GLOBOCAN 2018) thống kê ung thư vòm họng đứng hàng thứ 23 trong số các loại ung thư thường gặp, với tổng số 129.079 trường hợp mắc mới và 72.987 trường hợp tử vong trên toàn thế giới.
Ung thư vòm họng di căn là khi các tế bào ác tính có thể xâm lấn đến những mô lân cận, hạch bạch huyết của khu vực đầu cổ hoặc theo đường máu di căn đến các cơ quan xa hơn trong cơ thể như xương, phổi, gan,.. Việc xác định di căn xa của tế bào ung thư cần sự kết hợp của nhiều phương tiện chẩn đoán hình ảnh như X-quang, siêu âm, CT-scan, MRI, xạ hình xương, PET-CT,… và kết hợp xét nghiệm mô bệnh học, hóa mô miễn dịch.
Ung thư vùng vòm họng xuất phát từ tế bào niêm mạc vòm họng, tiến trình phát triển của khối u có thể chia thành các giai đoạn sau:
Tế bào ung thư vòm họng phát triển chủ yếu to về kích thước gây chèn ép hay xâm lấn đến sàn sọ, chèn ép dây thần kinh sọ, hạ họng, tuyến nước bọt chính, xương, mô mềm hoặc hốc mắt.
Giai đoạn di căn hạch vùng đầu cổ chiếm 90% trường hợp lúc chẩn đoán, 50% di căn hạch cổ hai bên.
Ở giai đoạn này, ung thư vòm cổ họng sẽ di căn xa đến các bộ phận khác trong cơ thể. Di căn thường gặp là di căn xương (75%), phổi, hạch trung thất, hạch rốn, phổi, gan.
Tìm hiểu thêm: 5 giai đoạn ung thư vòm họng: Cách đánh giá và chẩn đoán chi tiết.
Ở giai đoạn trễ khối u thường to về kích thước, gây xâm lấn và chèn ép đến các cơ quan xung quanh hay các cơ quan xa nơi mà tế bào ác tính di căn đến. Người mắc bệnh có thể có các dấu hiệu sau:
Ung thư vòm họng xâm lấn khoang mũi xảy ra khi khối u vòm họng phình to, xâm lấn khoang mũi làm tắc nghẽn hai bên mũi. Người bệnh bị di căn khoang mũi còn có triệu chứng chảy máu cam, thường xuyên với lượng máu lớn.
Ung thư vòm họng di căn khoang tai khi khối u xâm lấn lên vòi nhĩ làm người bệnh ù tai kéo dài, nhiều người còn gặp tình trạng điếc vĩnh viễn.
Ung thư vòm họng thường di căn đến hạch cổ. Tế bào ung thư di căn đến các hạch bạch huyết thường tạo nên các hạch cứng nhưng lại ít gây đau. Người bệnh có thể bị đau, khó chịu, chảy máu khi hạch bị vỡ. Khối u nếu phát triển lớn và nhân lên, xâm lấn đến các cơ quan bên cạnh sẽ khiến việc điều trị khó khăn hơn.
Phổi là cơ quan giúp trao đổi oxy cho cơ thể. Khi bệnh di căng tới phổi khi các tế bào ung thư xâm lấn, di căn đến cơ quan này. Triệu chứng khi phần lớn thể tích phổi bị di căn có thể bao gồm:
Bệnh di căn vào gan khi tế bào ung thư theo mạch máu, di căn đến gan. Khi tới giai đoạn này, người bệnh có thể gặp các triệu chứng do tổn thương phần lớn thể tích gan kèm theo rối loạn chức năng gan như:
Tìm hiểu thêm: 7+ Dấu hiệu ung thư vòm họng ở nữ giới.
Vấn đề này có thể gây ra nhiều triệu chứng khác nhau, bởi vì não là trung tâm điều khiển, chi phối hoạt động của cơ thể nên người bệnh sẽ cảm thấy vô cùng mệt mỏi, suy kiệt, kèm theo các dấu hiệu:
Thông qua đường mạch máu và các hạch bạch huyết, các tế bào ung thư di căn vào xương. Vị trí xương dễ bị di căn như xương đùi, xương ức, xương chậu, xương sườn, xương cánh tay,…
Bệnh gi căn vào xương thường có các triệu chứng đau xương, đau nhiều hay đau ít tùy thuộc vào thể trạng của người bệnh, cơn đau thường dai dẳng, nhất là về đêm. Ngoài ra, người bệnh có thể kèm theo tình trạng đau nhức cơ, nhiều cơn đau xuất hiện khi hoạt động mạnh. Xương bị di căn cũng dễ bị hủy xương dẫn đến gãy xương, đặc biệt ở các xương chịu sức nặng của cơ thể như xương đùi, xương chậu…
Thời gian sống trung bình của một người mắc bệnh ung thư thường được tính từ thời gian chẩn đoán bệnh cho đến khi tử vong do bệnh ung thư. Với bệnh ung thư nói chung, cũng như bệnh ung thư vòm họng nói riêng, khi nói về thời gian sống còn cũng như tiên lượng bệnh, thường sẽ được tính dựa trên tỷ lệ bệnh nhân sống sau 5 năm kể từ khi chẩn đoán bệnh. Tỷ lệ này khác nhau ở từng giai đoạn bệnh. Giai đoạn phát hiện bệnh càng sớm, tỷ lệ sống sau 5 năm càng cao.
Bệnh nếu được phát hiện sớm, đáp ứng với điều trị thường có tiên lượng tốt với tỷ lệ sống sau 5 năm là 70%-90%. Với giai đoạn di căn, tỷ lệ sống sau 5 năm chỉ còn 15%-30%.
Tiên lượng thời gian sống của người bệnh ung thư tại vùng vòm họng phụ thuộc vào giai đoạn bệnh và mức độ đáp ứng với điều trị. Người bệnh không nên bi quan, chán nản từ bỏ điều trị mà cần giữ tinh thần lạc quan. Đồng thời, hãy cố gắng cải thiện sức khỏe thể chất cũng như nâng cao sức khỏe tinh thần, tích cực phối hợp với nhân viên y tế trong quá trình điều trị.
Ngày nay, với sự tiến bộ vượt bậc của y học, việc điều trị ung thư không còn dừng lại ở chỉ một hoặc hai phương pháp mà còn kết hợp điều trị đa mô thức, có thể kết hợp các phương pháp cùng lúc như hóa xạ trị đồng thời hoặc kết hợp tuần tự từng phương pháp theo giai đoạn bệnh.
Bệnh được điều trị chủ yếu bằng liệu pháp toàn thân, trong đó hóa trị liệu là cốt lõi. Tuy nhiên trong những năm gần đây, liệu pháp điều trị nhắm trúng đích, liệu pháp miễn dịch có những bước phát triển mới đem đến hiệu quả điều trị vượt trội khi kết hợp với hóa trị hay kể cả khi được sử dụng đơn độc. Việc lựa chọn các phương pháp điều trị thích hợp tùy thuộc vào từng giai đoạn bệnh, phân loại mô bệnh học của tế bào ung thư, thể trạng của người bệnh và mong muốn điều trị của người bệnh cũng như người nhà.
Ung thư vùng vòm họng bắt đầu di căn có tiên lượng xấu, với các triệu chứng thường âm thầm, thường chỉ khi tổn thương lớn gây triệu chứng rõ rệt mới có thể phát hiện được. Do vậy, để phòng ngừa, cần chủ động phòng ngừa và phát hiện sớm ung thư vòm họng ngay từ đầu:
Bạn có thể đến khám tầm soát ung thư vòm họng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Bệnh viện đầu tư hàng loạt trang thiết bị hiện đại chuẩn quốc tế cùng đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Ung thư vòm họng di căn đã bước sang giai đoạn nguy hiểm, tiên lượng xấu. Khi có các dấu hiệu bất thường, cần đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
