U tuyến yên có phải mổ không? Khi nào được chỉ định phẫu thuật?

U tuyến yên có phải mổ không và khi nào được chỉ định phẫu thuật là thắc mắc của nhiều người bệnh. Việc phẫu thuật có thể được chỉ định giúp cải thiện triệu chứng, nâng cao sức khỏe tổng thể cho người bệnh… Vậy u vùng tuyến yên có nên mổ không? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết được tư vấn bởi BS.CKI Lê Xuân Sang – Khoa Phẫu thuật Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

U tuyến yên có phải mổ không?

Không phải người bệnh u tuyến yên nào cũng cần làm phẫu thuật. Nếu khối u lành tính (không phải là ung thư), không gây ra triệu chứng… thì bác sĩ có thể chỉ định theo dõi u theo thời gian.

Tùy vào loại khối u, kích thước, vị trí của khối u, sự phát triển của khối u theo thời gian…, bác sĩ có thể cân nhắc quyết định xem người bệnh có phải mổ không. Những yếu tố khác cũng có thể được bác sĩ xem xét trước khi chỉ định điều trị, phẫu thuật, gồm: u gây ra quá nhiều hoặc quá ít hormone trong cơ thể, sức khỏe tổng thể, tuổi tác của người bệnh…

Đối với khối u tuyến yên, phẫu thuật là phương pháp chữa trị phổ biến. Nếu khối u ở dạng lành tính, nằm ở phần não có thể mổ để cắt bỏ hoàn toàn và an toàn thì phẫu thuật có thể là phương pháp chữa trị cần thiết. (1)

Khi nào được chỉ định phẫu thuật điều trị u tuyến yên?

Phẫu thuật điều trị bao gồm việc cắt khối u, bác sĩ có thể chỉ định mổ trong trường hợp: (2)

• Khối u chèn ép vào dây thần kinh thị giác, làm hạn chế thị lực;
• U tuyến yên dẫn đến những triệu chứng khác như đau mặt, đau đầu;
• Khối u gây áp lực lên tuyến yên, làm giảm nồng độ hormone trong cơ thể;
• Bệnh khiến cơ thể sản xuất quá nhiều một số loại hormone;
• Khối u vẫn tiếp tục phát triển ngay cả khi đã điều trị bằng thuốc hoặc phẫu thuật trước đó…

Chống chỉ định mổ u tuyến yên trong trường hợp nào?

Nhìn chung, không có chống chỉ định tuyệt đối với phương pháp mổ u vùng tuyến yên. Thế nhưng, người bệnh có thể không được chỉ định làm phẫu thuật khi:

• Mắc bệnh tim, phổi hay những căn bệnh mạn tính nghiêm trọng;
• Đang mắc bệnh cấp tính, có chứng rối loạn đông máu, có tiền căn dị ứng với thuốc gây mê;
• Tiên lượng sống dài hạn bị hạn chế…

Các yếu tố ảnh hưởng đến chỉ định phẫu thuật u tuyến yên

Yếu tố góp phần ảnh hưởng đến chỉ định phẫu thuật, có thể bao gồm:

1. Kích thước khối u

Sự phát triển về kích thước của khối u có thể gây giới hạn tầm nhìn, tác động đến chức năng khác trong não. U tuyến yên có thể lớn đến mức gây ra sự tắc nghẽn lưu thông dịch não tủy, dẫn đến tình trạng não úng thủy hay tràn dịch não. Kích thước lớn của khối u có thể làm tăng áp lực sọ não, khiến người bệnh bị chóng mặt, đau đầu, giảm thính lực…

Nếu phát hiện muộn, những triệu chứng này có thể gia tăng, sự chèn ép nhu mô não, có thể gây mất chức năng vĩnh viễn. Thế nên, bác sĩ thường xem xét về kích thước khối u cũng như ảnh hưởng của nó… để cân nhắc liệu có nên mổ không, nên áp dụng phương pháp mổ nào.

Nếu khối u nhỏ, có khả năng cao cắt bỏ hoàn toàn được, bác sĩ có thể áp dụng các phương pháp mổ như phẫu thuật nội soi qua đường mũi xuyên xương bướm. Nếu khối u lớn hơn, phức tạp hơn thì có thể cần thực hiện phương pháp phẫu thuật sọ não…

2. Loại khối u

Bác sĩ có thể xem xét liệu khối u là dạng lành tính hay ác tính, có xâm lấn, gây tác động đến các cấu trúc lân cận hay không… để đưa ra chỉ định điều trị, phẫu thuật phù hợp. Việc lựa chọn phương pháp điều trị, phẫu thuật phù hợp với loại khối u giúp tối ưu hiệu quả, hạn chế nguy cơ gây ra biến chứng…

3. Mức độ ảnh hưởng đến chức năng cơ thể

Bác sĩ cũng có thể cân nhắc chỉ định làm phẫu thuật nếu khối u gây ảnh hưởng đến các chức năng của cơ thể, tác động tiêu cực đến sức khỏe, làm giảm chất lượng sống của người bệnh, ví dụ như: (3)

• Những vấn đề về thị lực: Khối u phát triển có thể chèn ép vào dây thần kinh thị giác, gây nhìn đôi hoặc nhìn mờ, mất thị lực ngoại vi. Những triệu chứng này thường báo hiệu nhu cầu can thiệp phẫu thuật để có thể giúp ngăn ngừa tổn thương vĩnh viễn…
• Làm mất cân bằng nội tiết tố: Một số khối u tuyến yên khiến cơ thể sản xuất quá nhiều hormone, có thể dẫn đến các tình trạng như bệnh cushing (nồng độ cortisol cao có thể gây ra những triệu chứng như tăng huyết áp, tăng cân nhanh, đái tháo đường, tâm trạng thay đổi), bệnh to đầu chi (do dư thừa hormone tăng trưởng, khiến bàn tay và bàn chân to ra, làm thay đổi khuôn mặt, gây đau khớp cùng những biến chứng khác)…

4. Tốc độ phát triển của khối u

Bác sĩ cũng có thể xem xét tốc độ phát triển của khối u để cân nhắc xem có phải mổ không. Khối u phát triển nhanh, gia tăng kích thước, tiềm ẩn nguy cơ xâm lấn đến các cấu trúc lân cận… có thể cần thực hiện phẫu thuật.

Cần lưu ý gì trước khi phẫu thuật u tuyến yên?

Người bệnh cần lưu ý một số điều sau trước khi làm phẫu thuật để nâng cao hiệu quả cho ca mổ, góp phần hạn chế nguy cơ gặp biến chứng:

• Thực hiện đầy đủ các xét nghiệm, kỹ thuật cận lâm sàng đúng theo chỉ định của bác sĩ;
• Cung cấp cho bác sĩ đầy đủ các thông tin về tiền sử bệnh lý của bản thân, tiền sử dị ứng, quá trình dùng thuốc gần đây, cung cấp kết quả thăm khám sức khỏe hoặc bệnh án gần đây…;
• Tránh sử dụng rượu bia, chất kích thích, thuốc lá… trước khi làm phẫu thuật;
• Giữ tâm trạng thoải mái, lạc quan, nếu có bất kỳ băn khoăn nào người bệnh hãy trao đổi với bác sĩ để được giải đáp;
• Chuẩn bị các giấy tờ cần thiết để làm thủ tục nhập viện, nhận được mức chi trả của bảo hiểm (nếu có);
• Người bệnh nên chủ động sắp xếp người chăm sóc trước và sau phẫu thuật…

Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:

Tóm lại, u tuyến yên có phải mổ không còn phụ thuộc vào chỉ định của bác sĩ dựa trên từng ca bệnh cụ thể. Bác sĩ có thể dựa vào một số yếu tố như loại khối u, kích thước và vị trí của khối u, tình trạng phát triển của khối u… để đưa ra chỉ định phẫu thuật phù hợp.