Vì sao trẻ mọc răng bị sốt và đi ngoài? Hướng dẫn chăm sóc

Trong giai đoạn mọc răng, trẻ thường bị sốt cao và đi ngoài nhiều. Vậy vì sao trẻ mọc răng bị sốt và đi ngoài? Cách chăm sóc như thế nào để giúp trẻ giảm bớt khó chịu và nhanh chóng hồi phục?

Nguyên nhân trẻ mọc răng bị sốt và đi ngoài

Nhiều bố mẹ cho rằng sốt và tiêu chảy là những biểu hiện tất yếu của quá trình mọc răng ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, bố mẹ nên hiểu rõ bản chất của các triệu chứng này này để bình tĩnh hơn khi xử lý và chăm sóc trẻ.

1. Mọc răng có thực sự gây tiêu chảy?

BS.CKII Nguyễn Lê Ngọc, khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết: Mọc răng không phải là nguyên nhân trực tiếp gây sốt cao (trên 38.5°C) hay tiêu chảy ở trẻ. Quá trình mọc răng chủ yếu gây phản ứng viêm tại chỗ ở vùng nướu, khiến trẻ khó chịu nhưng không đủ để tạo nên những rối loạn toàn thân nghiêm trọng.

Dấu hiệu khi trẻ mọc răng là sưng đau vùng nướu, chảy nước dãi nhiều, biếng ăn do đau nhức. Ở một số trẻ, bố mẹ có thể thấy thân nhiệt trẻ ấm hơn, nhưng nhiệt độ thường duy trì ở mức sốt nhẹ dưới 38°C. Các triệu chứng này thường tự giảm sau vài ngày, khi răng đã nhú hoàn toàn qua nướu.

2. Nguyên nhân

• Phản ứng viêm tại nướu: Răng nhú lên làm nướu sưng, đau gây phản ứng viêm nhẹ. Phản ứng này có thể gây sốt nhẹ dưới 38-38,5 độ C.
• Do nhiễm trùng: Thực tế, sốt và tiêu chảy xuất hiện trong giai đoạn trẻ mọc răng thường không phải do mọc răng trực tiếp gây ra, mà chủ yếu là do nhiễm vi trùng hoặc virus. Trong giai đoạn này, trẻ thường có thói quen gặm đồ vật để làm dịu cơn ngứa nướu, tạo điều kiện cho mầm bệnh xâm nhập trực tiếp từ tay và đồ vật vào đường hô hấp và hệ tiêu hóa của trẻ làm cho trẻ rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy.
• Bên cạnh đó, đây cũng là giai đoạn hệ miễn dịch và hệ tiêu hóa của trẻ còn chưa hoàn thiện khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh còn hạn chế, nên càng dễ bị nhiễm khuẩn gây sốt, tiêu chảy.
• Ngoài ra, khi mọc răng, trẻ thường chảy nhiều nước dãi, lượng enzyme trong nước dãi dư thừa khi vào dạ dày có thể khiến phân của trẻ trở nên loãng hơn so với bình thường. Tuy nhiên, hiện tượng này hoàn toàn khác biệt với tình trạng tiêu chảy ồ ạt hoặc mất nước nghiêm trọng do nhiễm trùng.

Hướng dẫn chi tiết chăm sóc trẻ mọc răng bị sốt và tiêu chảy tại nhà

Nếu trẻ đang trong giai đoạn mọc răng nhưng có kèm theo triệu chứng sốt và tiêu chảy, bố mẹ cần lưu ý chăm sóc đúng cách để giúp trẻ nhanh phục hồi và giảm bớt khó chịu. (1)

1. Cách hạ sốt an toàn

Khi trẻ bị sốt, bố mẹ cần bình tĩnh và theo dõi sát nhiệt độ cơ thể con. Thuốc hạ sốt chỉ nên sử dụng khi trẻ sốt cao từ 38.5°C trở lên. Không nên vì quá nóng vội mà dùng thuốc quá sớm khi cơ thể trẻ vẫn còn khả năng tự điều hòa thân nhiệt.

Loại thuốc và liều lượng thuốc hạ sốt cần được dùng theo chỉ định của bác sĩ. Tùy theo độ tuổi và cân nặng, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc hạ sốt phù hợp. Tuyệt đối không tự ý dùng Aspirin hay Ibuprofen nếu không có chỉ định của bác sĩ.

Song song với đó, bố mẹ nên ưu tiên các biện pháp giúp hạ sốt cho trẻ như: như cho trẻ mặc quần áo mỏng nhẹ và thấm hút mồ hôi tốt, lau người và chườm ấm ở trán, nách, bẹn để giúp thoát nhiệt hiệu quả hơn. Đồng thời, thường xuyên đo và ghi lại các mốc thời gian, chỉ số nhiệt độ để theo dõi diễn biến sức khỏe của trẻ liên tục. Nếu nhiệt độ không có dấu hiệu thuyên giảm sau khi đã xử lý, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức.

2. Bù nước và dinh dưỡng

Ưu tiên hàng đầu trong điều trị tiêu chảy ở trẻ là cần phòng ngừa tình trạng mất nước bằng cách cho trẻ uống đủ nước hoặc cho bú nhiều hơn. Bù dịch kịp thời sẽ giúp duy trì cân bằng điện giải và ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm liên quan đến sốc mất nước. Lưu ý cho trẻ uống từng ngụm nhỏ và liên tục trong suốt cả ngày để cơ thể hấp thụ tốt nhất.

Về dinh dưỡng:

• Nên ưu tiên các món ăn dạng lỏng, mềm và dễ tiêu hóa như cháo hoặc súp nấu kỹ.
• Chia nhỏ thành nhiều bữa ăn trong ngày để giảm tải áp lực cho hệ tiêu hóa đang nhạy cảm của bé.
• Ưu tiên bổ sung cho trẻ những thực phẩm lành tính như cà rốt, chuối, táo hay sữa chua giàu vitamin và lợi khuẩn, hỗ trợ phục hồi niêm mạc ruột hiệu quả.
• Tránh các thực phẩm nhiều dầu mỡ, nhiều đường, nước ngọt có ga…

Xem thêm: Oresol dùng khi nào? Chỉ định và cách sử dụng an toàn

3. Vệ sinh và chăm sóc giảm đau nướu cho trẻ

• Vệ sinh tay và đồ chơi của trẻ thường xuyên: Mọc răng khiến trẻ ngứa và khó chịu ở nướu, nên trẻ thường gặm đồ vật. Do đó, phụ huynh cần rửa tay sạch cho trẻ và vệ sinh, khử trùng đồ chơi thường xuyên nhằm hạn chế vi khuẩn, virus xâm nhập, từ đó giảm nguy cơ nhiễm trùng đường tiêu hoá.
• Dùng gạc hoặc khăn mềm thấm nước sạch để lau nướu cho bé: Để giúp trẻ giảm bớt cảm giác đau nhức vùng nướu, bố mẹ có thể dùng gạc y tế hoặc khăn sợi tre mềm thấm nước sạch để lau nhẹ nhàng khoang miệng cho trẻ.
• Cho trẻ dùng vòng ngậm nướu an toàn: Có thể để vòng ngậm nướu vào ngăn mát tủ lạnh trước khi cho trẻ dùng để làm dịu cảm giác khó chịu, sưng tấy. Lưu ý, chỉ cho vòng ngậm nướu vào ngăn mát, không cho vào ngăn đá vì độ lạnh quá sâu có thể gây bỏng lạnh và tổn thương mô nướu của trẻ.
• Massage nướu nhẹ nhàng bằng ngón tay sạch: Massage nhẹ sẽ giúp kích thích tuần hoàn máu và giảm bớt áp lực từ chiếc răng đang mọc phía dưới.

Biện pháp phòng bệnh cho trẻ trong giai đoạn mọc răng

Chủ động phòng ngừa là cách tốt nhất giúp trẻ vượt qua giai đoạn mọc răng một cách nhẹ nhàng và hạn chế gặp biến chứng:

• Giữ vệ sinh tay cho cả người chăm sóc và cho trẻ: Cả người chăm sóc và trẻ đều cần duy trì thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng sát khuẩn phù hợp, đặc biệt là trước khi ăn hoặc sau khi tiếp xúc với các bề mặt công cộng.
• Vệ sinh, khử trùng đồ chơi, vật dụng trẻ hay tiếp xúc: Đồ chơi và vật dụng cá nhân mà trẻ thường xuyên cầm nắm cần được khử trùng định kỳ bằng nước sôi hoặc dung dịch chuyên dụng. Giữ cho môi trường xung quanh luôn sạch sẽ giúp loại bỏ nơi trú ngụ của vi khuẩn và virus, hạn chế nguy cơ trẻ bị nhiễm khuẩn.
• Đảm bảo chế độ ăn uống đủ chất để tăng cường sức đề kháng cho trẻ: Xây dựng thực đơn đa dạng bao gồm đầy đủ 4 nhóm chất, ưu tiên bổ sung thực phẩm giàu vitamin C, kẽm và sắt để giúp tăng cường miễn dịch cho trẻ.
• Tiêm phòng đầy đủ theo lịch: Trẻ cần được tiêm phòng đầy đủ theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Điều này giúp cơ thể trẻ chủ động tạo ra kháng thể đặc hiệu để phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có thể lây nhiễm khi hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.

Lưu ý trẻ mọc răng bị sốt và đi ngoài là tình trạng thường gặp và không quá nguy hiểm. Vì vậy, bố mẹ hãy giữ tâm lý thoải mái, chăm sóc đúng cách và bình tĩnh theo dõi các biểu hiện của con. Nếu trẻ có các triệu chứng bất thường như sốt cao trên 38,5 độ C liên tục, tiêu phân lỏng quá nhiều so với bình thường (>5-6 lần/ngày), phân có nhầy máu, nôn nhiều, bỏ bú, mệt nhiều, li bì hoặc tiêu chảy dài trên 3 ngày cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ ngay để được thăm khám và điều trị kịp thời.