Anh Hóa, 36 tuổi, bị tinh hoàn ẩn và teo nhỏ do biến chứng quai bị, trải qua ba lần can thiệp, trong đó hai lần mổ micro-TESE, mới tìm được tinh trùng để thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Bác sĩ Nguyễn Quang Vinh, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8 cho biết anh Hóa bị vô tinh không do bế tắc (NOA) do “tác động kép” của hai bệnh lý tinh hoàn ẩn và biến chứng quai bị khiến tinh hoàn teo nhỏ, khả năng sinh tinh gần như cạn kiệt.

Năm 2015, khi anh Hóa 25 tuổi, phát hiện tinh hoàn trái “lạc chỗ” trong bụng và đã phẫu thuật hạ xuống. Theo bác sĩ Vinh, tinh hoàn ẩn là bệnh lý bẩm sinh và cần can thiệp trước 1 tuổi. Trường hợp anh Hóa, tinh hoàn nằm trong bụng quá lâu, nhiệt độ cao của cơ thể khiến các tế bào gốc tạo tinh trùng bị thoái hóa nặng, ảnh hưởng đến chức năng sản xuất tinh trùng.

Năm 2017, anh mắc quai bị, virus tấn công vào tinh hoàn phải, phá hủy các ống sinh tinh, khiến mô tinh hoàn bị xơ hóa và teo nhỏ. Năm 2024, anh được mổ micro-TESE tìm tinh trùng từ tinh hoàn trái, tạo được phôi ngày 5 nhưng chuyển phôi không thành công.

Tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, với sự hỗ trợ của kính vi phẫu có độ phóng đại lên đến 30 lần, bác sĩ Vinh tiến hành mổ micro-TESE lần hai cho anh Hóa. Bác sĩ rạch lại đường mổ cũ, tìm kiếm các ống sinh tinh tiềm năng và chuyển vào phòng Lab. Các chuyên viên phôi học xé nhỏ mẫu mô dưới kính hiển vi soi ngược để tìm tinh trùng, kết quả ghi nhận phần lớn tinh trùng của anh Hóa bất động, một số ít di động kém.

Bác sĩ Vinh cho biết tinh hoàn trái của người bệnh đã được can thiệp nhiều lần nên các lớp màng bao bị dính chặt vào nhau bởi các mô sẹo. Bác sĩ phải mất rất nhiều thời gian để gỡ rối và tiếp cận vào nhu mô tinh hoàn. Lúc này, các mạch máu mới hình thành sau sẹo thường rất dễ vỡ nên cần thao tác tỉ mỉ. Bên cạnh đó, bác sĩ chỉ can thiệp trên tinh hoàn trái, bảo tồn tinh hoàn phải đã teo do biến chứng quai bị để giữ một phần chức năng nội tiết sau mổ cho người bệnh, tránh nguy cơ mãn dục sớm.

Sau hơn 180 phút (thông thường từ 60-90 phút), bác sĩ thu đủ số lượng tinh trùng cho một chu kỳ IVF và dự trữ cho chu kỳ tiếp theo.

Các chuyên viên phôi học tiến hành tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI) kết hợp ứng dụng hệ thống nuôi cấy phôi time-lapse theo dõi và đánh giá chất lượng phôi bằng cách ghi ảnh liên tục mỗi vài phút, giúp phôi phát triển trong môi trường nuôi cấy ổn định và không bị xáo trộn, tối đa hóa tỷ lệ thành công cho người bệnh.

Vi phẫu micro-TESE thường được chỉ định cho các trường hợp vô tinh không do tắc nghẽn (NOA) do teo tinh hoàn, tinh hoàn ẩn, rối loạn di truyền (như hội chứng Klinefelter hoặc đột biến gen AZF), suy tinh hoàn… Chỉ cần một trong các nguyên nhân này cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh tinh của tinh hoàn, trường hợp bị cả hai yếu tố tác động lên hai bên như anh Hóa tương đối ít gặp, theo bác sĩ Vinh.

So với các phương pháp cũ, micro-TESE có nhiều ưu điểm như khả năng tìm thấy tinh trùng lên đến 40-60%. Theo bác sĩ Vinh, trường hợp không tìm đủ tinh trùng chất lượng, hoặc can thiệp lần một thất bại, bác sĩ có thể cân nhắc thực hiện lần nữa. Thời gian giữa hai cuộc phẫu thuật cách nhau tối thiểu 6-12 tháng. Song việc can thiệp nhiều có thể ảnh hưởng đến chức năng nội tiết, vì vậy nam giới vô tinh cần thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên sâu. Tùy bệnh lý và thể trạng người bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp.