Phát hiện u tuyến ức nhưng không phẫu thuật, nay u tiến triển chèn ép động mạch chủ ngực, động mạch phổi khiến bà My, khó thở nặng phải thở máy.

TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết bệnh nhân cấp cứu trong tình trạng khó thở nặng, phải hỗ trợ thở máy; nhược cơ giai đoạn IIb-III (giai đoạn IV nghiêm trọng nhất). Kết quả CT ngực ghi nhận vùng trung thất trước có khối u tuyến ức kích thước 62x40x61 mm, chèn ép động mạch chủ ngực, động mạch phổi và tĩnh mạch dưới đòn trái.

Bà My, 60 tuổi, bắt đầu thấy yếu tay chân, sụp mi mắt từ hơn nửa năm trước. Đi khám tại một bệnh viện, bà được chẩn đoán u tuyến ức, chỉ định phẫu thuật. Vì lo ngại ca mổ mở nhiều rủi ro, lại chưa có triệu chứng khó chịu nên bà từ chối can thiệp, tự điều trị bằng thuốc Đông y.

“Trong nửa năm, tôi cảm nhận triệu chứng tiến triển dần”, bà My chia sẻ, cho biết thêm bà thường xuyên thấy mệt, khó thở, nói khó, nuốt khó, nuốt nghẹn. Mi mắt bà sụp nhiều hơn, hai tay gần như không còn sức lực, hai chân chỉ đi được quãng ngắn.

Bác sĩ Dũng cho biết, u tuyến ức xuất phát từ các tế bào biểu mô của tuyến ức. Đây là loại u phổ biến nhất ở vùng trung thất trước (khoang nằm giữa hai lá phổi). U thường phát triển chậm và có thể xâm lấn các cơ quan lân cận như màng phổi, màng tim. Một đặc điểm nổi bật của bệnh lý này là sự liên quan mật thiết với bệnh nhược cơ – một bệnh lý tự miễn xảy ra ở các điểm nối của hệ thần kinh vận động, gây giảm dẫn truyền thần kinh, khiến bệnh nhân yếu, mỏi các cơ vận động. Triệu chứng đầu tiên là yếu cơ ở mi mắt gây sụp mi, sau đó tất cả cơ khác như tay, chân đều bị ảnh hưởng. Tình trạng nguy hiểm nhất là yếu cơ hô hấp, gây suy hô hấp đe dọa tính mạng người bệnh.

“Khoảng 30-50% bệnh nhân u tuyến ức có biểu hiện nhược cơ, ngược lại, khoảng 10-15% bệnh nhân nhược cơ có u tuyến ức”, bác sĩ Dũng nói.

Trường hợp bà My có u tuyến ức kèm nhược cơ, cần điều trị nhược cơ trước phẫu thuật để phòng cơn nhược cơ cấp dẫn đến suy hô hấp sau mổ, có thể gây tử vong. Bác sĩ điều trị trước mổ bằng thuốc kháng cholinesterase liều cao và corticoid cho bà My. Sau nửa tháng mắt bà đỡ sụp, tay bớt run, đi lại dễ dàng hơn, êkíp lên kế hoạch phẫu thuật lấy u cho bà với sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi.

Các bác sĩ mở 4 lỗ ở hai bên ngực và dưới mũi ức bệnh nhân để đưa 4 cánh tay robot vào. Bác sĩ Dũng điều khiển các cánh tay robot đưa dụng cụ tiến sâu vào khoang trung thất trước (phía trước của tim, động mạch chủ, động mạch phổi và các nhánh mạch máu ở dưới vùng cổ) tiếp cận khối u. Cánh tay được gắn camera, với công nghệ mô phỏng cổ tay người, giúp bác sĩ tự do thay đổi góc nhìn trong vùng mổ, nhờ đó tăng độ chính xác và linh hoạt trong từng bước phẫu thuật. Sau gần hai giờ, êkíp cắt bỏ toàn bộ khối u, bảo toàn mô lành và các mạch máu lớn lân cận.

Kết quả giải phẫu bệnh xác định ung thư biểu mô tuyến ức tuýp B1, đã xâm lấn vỏ bao tuyến ức nhưng chưa di căn hạch bạch huyết hay mạch máu, chẩn đoán ung thư tuyến ức giai đoạn IIA. “Nếu bệnh nhân được mổ ngay khi phát hiện u vào nửa năm trước, khả năng u chưa xâm lấn vỏ bao và có cơ hội chữa khỏi hoàn toàn”, bác sĩ Dũng nói.

Bà My tỉnh táo, ít đau, hồi phục nhanh sau mổ. Tình trạng yếu cơ cải thiện 80%, mắt gần hết sụp mi, không còn mệt hay nuốt nghẹn, khó thở. Bà xuất viện sau 2 ngày, tiếp tục uống thuốc nhược cơ trong 6-12 tháng.

U tuyến ức là nguyên nhân thường gặp gây nhược cơ ở tuổi trung niên và người cao tuổi. Trong giai đoạn, bệnh nhân hầu như không có triệu chứng rõ ràng, chỉ tình cờ phát hiện khi chụp X-quang hoặc CT ngực khám sức khỏe định kỳ. Khi u phát triển lớn chèn ép các cơ quan xung quanh gây đau tức ngực, ho ra máu, khàn giọng, khó thở, khó nuốt…, người bệnh mới đi khám.

Bác sĩ Dũng lưu ý, khi xuất hiện các triệu chứng sụp mi, nhìn đôi, yếu cơ toàn thân, run tay…, người bệnh nên đi khám ngay để được chẩn đoán, điều trị kịp thời. U tuyến ức nếu phát hiện ở giai đoạn sớm có thể điều trị hiệu quả, ưu tiên các phương pháp ít xâm lấn như phẫu thuật nội soi hoặc robot, giúp giảm đau, rút ngắn thời gian hồi phục và hạn chế biến chứng.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi