Dùng chung mỹ phẩm, tự cải tạo da cấp tốc, sai cách khiến da tổn thương nặng, viêm nhiễm, tăng sắc tố khó phục hồi.

BS.CKI Quách Thị Bích Vân, chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ) cho biết, từ đầu tháng 12 đến nay, hệ thống đã tiếp nhận 200-300 trường hợp viêm da, kích ứng nặng liên quan đến dùng chung đồ trang điểm và chăm sóc da, tăng khoảng 20% so với các tháng trước. Các ca bệnh gia tăng trong bối cảnh nhu cầu chụp ảnh Tết, dự tiệc tăng cao, cùng xu hướng cải tạo da cấp tốc trong thời gian ngắn mà không lường trước biến chứng.

“Phần lớn người bệnh là phụ nữ trẻ, chủ yếu trong độ tuổi 20-30, có nền da trước đó tương đối ổn định nhưng bị tổn thương cấp sau các can thiệp làm đẹp ngắn ngày trước Tết như trang điểm đậm hoặc peel da, trị tàn nhang, xóa nhăn. Nhiều người cho rằng da mình khỏe, từng làm nhiều lần không sao nên chủ quan”, bác sĩ Vân cho hay.

Như chị Thu (25 tuổi, TP.HCM), chỉ sau một buổi thuê trang điểm và chụp ảnh đón Tết, vùng da mặt bắt đầu nóng rát, sau đó xuất hiện nhiều mụn mủ li ti tập trung ở má và cằm. Nghĩ rằng đây chỉ là phản ứng kích ứng mỹ phẩm thông thường, chị tự theo dõi tại nhà nhưng tình trạng ngày càng nặng. Đến bệnh viện thăm khám, chị được chẩn đoán viêm da kích ứng, nhiễm trùng. Người bạn trang điểm cùng chỗ với chị cũng gặp tình trạng tương tự.

Không chỉ những người dùng chung mỹ phẩm mới gặp rủi ro. Một trường hợp khác là chị Mai (32 tuổi, Đồng Nai), đến khám trong tình trạng da sạm màu loang lổ, nền da yếu và rất nhạy cảm. Muốn da đẹp đón Tết, chị tự peel da tại nhà theo các video hướng dẫn trên mạng với mong muốn cải thiện nám nhanh. Tuy nhiên, việc peel không đúng nồng độ, thực hiện khi chưa đánh giá loại da và tình trạng da nền khiến da bị viêm đỏ, căng rát, bong tróc kéo dài, dẫn đến tăng sắc tố sau viêm, đòi hỏi quá trình phục hồi và theo dõi lâu dài.

Theo bác sĩ Vân, thói quen dùng chung đồ trang điểm là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn da. Mút, cọ và hộp phấn… có thể trở thành “ổ chứa” vi khuẩn nếu dùng cho nhiều người hoặc bị làm ẩm, mất vệ sinh trong quá trình trang điểm. Khi các dụng cụ này tiếp xúc lặp đi lặp lại với vùng da đang viêm hoặc trầy xước, vi khuẩn dễ xâm nhập, gây viêm da nhiễm khuẩn. Ngay cả mỹ phẩm cá nhân cũng không hoàn toàn an toàn nếu bảo quản không đúng cách. Phấn nén, phấn nước, mút trang điểm thường xuyên tiếp xúc với tay và da mặt; thao tác dặm qua lại giữa tay, mặt và hộp phấn tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển, đặc biệt trong môi trường nóng ẩm, nhiều bụi cuối năm.

Ngoài ra, nhiều người muốn cải thiện da cấp tốc nhưng bỏ qua các nguyên tắc an toàn y khoa. Như peel da thực chất là phương pháp dùng axit để tạo tổn thương có kiểm soát nhằm kích thích tái tạo da. Nếu thực hiện sai nồng độ, sai thời điểm hoặc trên nền da chưa đủ điều kiện, lớp bảo vệ da bị phá vỡ quá mức, dễ gây viêm kéo dài và tăng sắc tố sau viêm, khiến việc điều trị phức tạp.

Thời điểm cuối năm, làn da càng dễ tổn thương hơn do căng thẳng, thiếu ngủ, sinh hoạt thất thường, thời tiết thay đổi, hanh khô và chế độ ăn nhiều đường, rượu bia của các buổi tiệc tùng. Khi hàng rào bảo vệ da suy yếu, chỉ một tác động nhỏ cũng có thể kích hoạt phản ứng viêm mạnh.

Bác sĩ Vân nhấn mạnh tổn thương da do trang điểm hoặc can thiệp sai cách không chỉ dừng ở kích ứng thoáng qua. Nếu xử lý muộn hoặc tự điều trị không đúng cách, người bệnh có thể đối mặt với sẹo thâm, sẹo lõm, giãn mạch và nặng nhất là tăng sắc tố sau viêm kéo dài nhiều tháng, thậm chí vài năm. Một số trường hợp, dù tổn thương ban đầu không nặng, nhưng nền da bị phá vỡ khiến các lần can thiệp thẩm mỹ sau này kém hiệu quả và dễ gặp tác dụng phụ.

Với trường hợp nhiễm trùng da cấp như chị Thu, bác sĩ ưu tiên điều trị ổn định bằng thuốc bôi phù hợp, kết hợp chiếu LED để giảm viêm và phục hồi hàng rào bảo vệ da. Sau khi da ổn định mới cân nhắc các biện pháp can thiệp tiếp theo như điện di, IPL, laser…

Trong khi đó, trường hợp tăng sắc tố sau viêm như chị Mai cần lộ trình điều trị dài hơn, tập trung phục hồi nền da, cải thiện sắc tố dần bằng laser pico, HA… Việc “xóa nhanh” sắc tố trong vài buổi gần như không khả thi và tiềm ẩn nguy cơ khiến da tổn thương nặng hơn.

Bác sĩ Vân lưu ý làm đẹp trước Tết là nhu cầu chính đáng, nhưng nên hạn chế dùng chung dụng cụ trang điểm nhất là khi da đang có tổn thương viêm, không tự can thiệp da khi chưa được bác sĩ tư vấn. Khi da xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đỏ rát, mụn mủ lan nhanh, sạm hơn, cần khám chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da sớm thay vì tự xử lý tại nhà.

*Tên nhân vật đã được thay đổi.