Rung nhĩ là rối loạn nhịp tim phổ biến, khiến tim đập không đều ngay cả khi nghỉ ngơi làm giảm hiệu quả hoạt động của tim. Điều này dễ dẫn đến sự hình thành các cục máu đông trong tâm nhĩ. Khi các cục máu đông này di chuyển lên não hoặc các cơ quan khác, chúng có thể gây tắc nghẽn mạch máu và tăng nguy cơ đột quỵ.
Không chỉ là một rối loạn tim mạch thông thường, rung nhĩ còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Những vấn đề liên quan đến rung nhĩ đã được các chuyên gia, bác sĩ của Trung tâm Tim mạch, Trung tâm Khoa học Thần kinh BVĐK Tâm Anh giải đáp trong chương trình Tư vấn sức khỏe trực tuyến “Rung nhĩ và các biến chứng nguy hiểm” vào thứ Sáu, ngày 15/11/2024. Quý độc giả có thể xem lại chương trình tư vấn tại đây.
PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh – Giám đốc Trung tâm Tim mạch, BVĐK Tâm Anh TP.HCM cho biết, rung nhĩ là một hội chứng cũng có thể coi là một bệnh. Do rung nhĩ có thể là hậu quả của một hoặc nhiều bệnh chẳng hạn như hẹp van 2 lá, hở van 2 lá. Có người chưa bao giờ bị bệnh cũng có thể xuất hiện rung nhĩ, cũng có bệnh nhân khi bị đột quỵ mới biết mình bị rung nhĩ.
Thế giới chia rung nhĩ làm nhiều loại, rung nhĩ cơn (rung nhĩ kịch phát), rung nhĩ kéo dài, rung nhĩ kéo dài lâu, rung nhĩ vĩnh viễn. Rung nhĩ cơn và kịch phát thực ra là một. Tức là người bệnh bị cơn rung nhĩ có thể kéo dài 1-2 tiếng, thường trong vòng 7 ngày ngày tự hết hoặc được điều trị hết gọi là rung nhĩ kịch phát hoặc rung nhĩ cơn. Nếu nếu trên 7 ngày là rung nhĩ kéo dài dai dẳng hoặc tình trạng này cũng có thể kéo dài cả năm
Rung nhĩ vĩnh viễn hay được xem là tuyệt vọng vì không thể nào đưa trở lại nhịp xoang bình thường. Rung nhĩ khiến tim co bóp nhanh, loạn nhịp hoàn toàn, tâm nhĩ bóp 300-400 lần, bình thường tim chỉ bóp 70-90 lần/phút. Do bóp nhanh máu khó xuống tâm thất, gây ứ máu. Nhiều người bệnh không có dấu hiệu hoặc có thể cảm thấy hồi hộp. Đây là bệnh lý khá nguy hiểm do bệnh nhân không nhận biết được dấu hiệu. Người cao tuổi bị rung nhĩ làm hình thành cục máu đông trong tim, biến chứng nguy hiểm nhất là đột quỵ.
Thống kê trên thế giới người dưới 40 có 0,5% rung nhĩ, trên 80 tuổi có 10% và người trên 65 tuổi có 5% rung nhĩ. Nguyên nhân ở nhóm người trẻ có thể do lối sống thiếu lành mạnh như hút thuốc lá, uống rượu, ma túy,…có thể gây rung nhĩ.
Nguyên nhân thứ 2 do người trẻ tăng huyết áp điều trị không đúng dẫn đến mắc bệnh tim không kiểm soát gây rung nhĩ. Tóm lại, bệnh rung nhĩ đang trẻ hóa dần do lối sống thiếu lành mạnh. Hiện nay, người bệnh có thể nhận biết sự thay đổi nhịp tim qua các thiết bị đồng hồ thông minh. Nếu nhận thấy các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị ngay lập tức để phòng ngừa nguy cơ đột quỵ.
Theo TTƯT.TS.BS Nguyễn Thị Minh Đức – Trưởng khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, rung nhĩ do tâm nhĩ bóp nhiều và nhanh quá mức so với bình thường làm tim đập nhanh, khi đập nhanh dẫn đến ứ máu tâm nhĩ, gây ra cục máu đông ở tâm nhĩ trái và tiểu nhĩ trái. Cục máu đông đi vào mạch máu nuôi cơ thể đến não mạch máu có kích thước nhỏ hơn gây tắc nghẽn, vùng não không có máu nuôi dẫn đến đột quỵ.
Bệnh nhân rung nhĩ tăng nguy cơ đột quỵ gấp 3-5 lần so với người bình thường. Để giảm biến chứng đột quỵ, thuyên tắc mạch máu ở người rung nhĩ, trước tiên cần xác định đúng bệnh nhân có rung nhĩ không. Một số không có triệu chứng, một số còn lại có biểu hiện hồi hộp khi gắng sức, chóng mặt, hụt hơi, tim đập loạn xạ.
Đối với rung nhĩ vĩnh viễn có thể đo điện tâm đồ để phát hiện, tuy nhiên các trường hợp rung nhĩ cơn, kịch phát có thể không phát hiện được qua đo điện tâm đồ. Người bệnh cần được theo dõi thêm các triệu chứng, đeo đồng hồ thông minh theo dõi hoặc đến bệnh viện gắn holter 3 – 7 ngày để xem bệnh nhân có rung nhĩ cơn hay rung nhĩ kịch phát hay không.
TTƯT.TS.BS Nguyễn Thị Minh Đức chi sẻ thêm, người bệnh nên chủ động tầm soát đột quỵ thường xuyên. Khi đến khám bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử gia đình có người mắc bệnh tim không, hỏi bệnh nhân có mệt, hồi hộp đánh trống ngực không,… Đồng thời, bác sĩ sẽ thực hiện đo điện tim, gắn máy theo dõi nhịp tim 1,3,7 ngày hoặc chụp cộng hưởng từ, đánh giá bệnh nhân suy tim, rung nhĩ, thiếu máu cục bộ, bệnh cơ tim,… Có nhiều khi bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim thầm lặng, sau thăm khám hoặc chụp mạch vành có thể đánh giá và phát hiện bệnh.
ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều – Trưởng khoa Nội Tim mạch 1, Trung tâm Tim mạch, BVĐK Tâm Anh TP.HCM nhận định, biến chứng rung nhĩ phổ biến nhất là đột quỵ. Ngoài ra, rung nhĩ còn gây ra biến chứng tắc mạch máu hệ thống do hình thành cục máu đông vào mạch vành gây nhồi máu cơ tim. Cục máu đông có thể đi và gây nhồi máu lách, thận, xuống chi dưới gây tắc chi dưới, thiếu máu chi, đau chi.
Bên cạnh đó, rung nhĩ cũng gây ra biến chứng suy tim. Có khoảng 50% bệnh nhân rung nhĩ mắc suy tim, tăng nguy cơ nhập viện gấp 5 lần so với người không rung nhĩ. Cuối cùng, rung nhĩ làm ảnh hưởng đến cuộc sống người bệnh như dễ mệt, gắng sức và hồi hộp.
ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều cho biết thêm, nhiều bệnh nhân đến BVĐK Tâm Anh khám phát hiện rung nhĩ. Trong đó, nhiều người đã có biến chứng đột quỵ, nhồi máu não, từ đó truy ra có rung nhĩ mãn tính hoặc từ hẹp van 2 lá rung nhĩ.
hóm thứ 2 là bệnh nhân suy tim lớn tuổi với các dấu hiệu như: mệt, đau ngực, khó thở, có cơn rung nhĩ làm suy tim nặng hơn. Hoặc một số đến phòng khám khi có triệu chứng mệt, tim loạn xạ, từng cơn, đôi khi bồn chồn, lo âu, mất ngủ… cũng phát hiện rung nhĩ. Ngoài ra, những người đi khám sức khỏe tổng quát được đo điện tim tình cờ cũng phát hiện rung nhĩ.
Ba tôi 68 tuổi, bị cao huyết áp, tiểu đường type 2, rung nhĩ, đang khám và uống thuốc hàng tháng ở bệnh viện tỉnh, nhưng gần đây cứ mỗi sáng ba tôi thường mệt, tim đập rất nhanh. Đây có phải biểu hiện rung nhĩ trở nặng không? Làm thế nào phòng ngừa nguy cơ đột quỵ thưa bác sĩ?
PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh chia sẻ:
Cụ 68 tuổi, tăng huyết áp, đái tháo đường, rung nhĩ có thể có biến chứng. Triệu chứng mệt sáng, nguyên nhân mệt sáng có thể do huyết áp cao. Vì vậy, gia đình nên trang bị máy đo huyết áp tại nhà hoặc đeo đồng hồ theo dõi nhịp tim. Ngoài ra, nên đến bác sĩ đo điện tâm đồ, nếu triệu chứng mệt hơn có thể là do suy tim hoặc mắc bệnh mạch vành. Do đó cần đưa cụ đến khám ở trung tâm Tim Mạch.
Tại Trung tâm Tim mạch, BVĐK Tâm Anh TP.HCM ngoài khám lâm sàng chúng tôi chỉ định xét nghiệm suy tim, sinh hóa huyết học, điện tâm đồ, siêu âm tim theo dõi co bóp tim. Nếu trước bác đi bộ không sao giờ đi bộ chừng 100m nghẹn ngực thì nên tầm soát bệnh mạch vành cho bác.
Thưa bác sĩ, ba em bị rung nhĩ 2 năm nay, tiền sử 1 lần lên cơn nhồi máu cơ tim được đưa đi viện cấp cứu, sau đó bác sĩ có cho thuốc kháng đông mỗi ngày. Gần đây, ba em thường cảm thấy chóng mặt, tê yếu ở cánh tay trái. Vậy đây có phải dấu hiệu cảnh báo đột quỵ do rung nhĩ không, và trong trường hợp này có nên tầm soát đột quỵ không ạ? Dấu hiệu nào nguy hiểm và cần đi khám ngay ạ?
TTƯT.TS.BS Nguyễn Thị Minh Đức trả lời câu hỏi như sau:
Ba bạn mắc rung nhĩ, nhồi máu cơ tim có nguy cơ đột quỵ, được bác sĩ điều trị chống đông, nhưng giờ chóng mặt, tê yếu thì đây là triệu chứng của đột quỵ. Bạn nên đưa ba đến bệnh viện để được thăm khám và chẩn đoán. Thông thường, đột quỵ có 2 hình thái là nhồi máu não và chảy máu não.
Vấn đề đặt ra là, tại sao uống thuốc chống đông rồi vẫn đột quỵ? Chúng tôi sẽ chụp cộng hưởng từ để xác định nguyên nhân, cơ chế nhồi máu, xem xét liều lượng thuốc đủ chưa hay là tình trạng chảy máu não do tác dụng phụ của thuốc. Do đó, bệnh nhân nên đến bệnh viện để được chẩn đoán ngay.
Thưa bác sĩ, khoảng 2 tuần nay tôi thường xuyên thấy tim đập loạn nhịp, không đều, lúc nhanh lúc chậm, mỗi đợt kéo dài 15-20 phút, đi kèm khó thở và hoa mắt. Đo nhịp tim lúc đó không đều, dao động từ 80-150. Xin hỏi đây có phải là triệu chứng của rung nhĩ không ạ? Làm sao để biết đây là bệnh rung nhĩ hay chỉ là tim đập nhanh thông thường ạ?
ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều phản hồi đến độc giả như sau:
Các triệu chứng chị mô tả, có thể là bệnh rung nhĩ hoặc rối loạn nhịp tim. Bệnh nhân có dấu hiệu hồi hộp, tim đập không đều với tần số lúc nhanh, lúc chậm thường có khả năng gặp rối loạn nhịp tim. Để chẩn đoán bệnh nhân có thể được đo điện tâm đồ.
Do đó, chị nên đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất khi có cơn hồi hộp để theo dõi có rối loạn nhịp hoặc rung nhĩ hay không. Nhưng ngoài cơn bệnh chị cũng nên thường xuyên đến bệnh viện để bác sĩ đánh giá thăm khám và theo dõi. Nếu rung nhĩ theo cơn kịch phát từng lúc thì bác sĩ có thể chỉ định gắn máy holter theo dõi 24 – 48 giờ để xác định tình trạng bệnh rồi mới tư vấn hướng điều trị phù hợp.
Tôi thường bị tim đập nhanh và hồi hộp khi họp phụ huynh hay khi đi khám bệnh là có phải bị rung nhĩ hay không bác sĩ? Tôi cần kiểm tra những gì ạ?
ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều chia sẻ thêm:
Tình huống của chị bị căng thẳng hồi hộp, bị nhịp nhanh xoang nhưng tim vẫn đập đều. Còn trường hợp rung nhĩ xuất hiện trên người có bệnh tim cấu trúc hoặc có các yếu tố nguy cơ: lớn tuổi, huyết áp cao, béo phì, tiểu đường, nghiện rượu…
Yếu tố này dễ có rung nhĩ hơn. Do đó nếu bạn đi họp mà căng thẳng, nhịp tim nhanh thì thì chưa chắc rung nhĩ. Rung nhĩ tim đập lúc nhanh, lúc chậm, không theo chu kỳ, để xác định cần đo điện tâm đồ. Bạn cần đến bệnh viện, cơ sở y tế đo điện tâm đồ. Ngoài ra, ngày nay, dùng đồng hồ thông minh có thể bắt được cơn rối loạn nhịp, đồng hồ thông minh có chức đo được nhịp tim, chúng ta có thể tự đo sau đó ghi lại để gửi bác sĩ khi đi thăm khám, chẩn đoán.
Tôi thấy nhiều người bị đột quỵ mới biết mình bị rung nhĩ. Vậy làm sao để phát hiện sớm bệnh này? Phương pháp gắn máy theo dõi nhịp tim 1 ngày có đủ để phát hiện bệnh rung nhĩ không, có máy nào gắn lâu hơn để tăng khả năng phát hiện sớm bệnh không thưa bác sĩ?
PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh trả lời:
Tôi đã mất một đồng nghiệp, một bác sĩ tận tâm, người đã không nhận ra mình mắc rung nhĩ, hở van 2 lá. Chỉ đến khi xảy ra cơn đột quỵ không thể cứu vãn, bệnh mới được phát hiện. Trường hợp đáng tiếc này nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc lắng nghe cơ thể và chủ động trong việc kiểm tra sức khỏe.
Bây giờ có nhiều phương tiện để phát hiện rung nhĩ, nếu hồi hộp, tim đập không đều có thể mua ống nghe tim, đếm tần số tim đập/1 phút. Cách thứ 2 hiện đại hơn, mua đồng hồ điện tử ghi nhịp tim. Thứ 3, đến bệnh viện đo holter để phát hiện rung nhĩ khi làm việc, chơi thể thao,… Nước ngoài có phương tiện đặt dưới da, theo dõi rung nhĩ từ 1 tháng hoặc 1 năm.
Nếu phát hiện rung nhĩ chúng ta đến gặp bác sĩ ngay để được thăm khám và tư vấn dùng thuốc kháng đông phòng ngừa. Phát hiện sớm, điều trị kịp thời giúp phòng ngừa nguy cơ đột quỵ.
Thưa bác sĩ, ba tôi bị rung nhĩ và đã bị đột quỵ năm 69 tuổi. Tôi năm nay 36 tuổi, không hút thuốc nhưng có uống rượu bia tầm 2 lần/tuần, huyết áp hiện thường là khoảng 159/98. Vậy tôi có nguy cơ bị đột quỵ không? Cần tầm soát định kỳ bao lâu 1 lần, nếu tôi đến BV Tâm Anh thì tôi nên chụp CT 1975 lát cắt hay MRI 3 Tesla để phòng ngừa đột quỵ thưa bác sĩ? Tôi tìm hiểu thông tin thấy BV có 2 máy này hiện đại.
TTƯT.TS.BS Nguyễn Thị Minh Đức giải đáp như sau:
Trường hợp của bạn có 3 yếu tố nguy cơ gây đột quỵ bao gồm:
Vấn đề ở đây là bạn phải ngưng uống rượu bia, hút thuốc tại vì đây là yếu tố nguy cơ mà mình có thể điều chỉnh được. Bạn sẽ còn hai yếu tố nguy cơ đó là yếu tố nguy cơ tiền sử gia đình và vấn đề tăng huyết áp. Ở tuổi 36 mà bạn bị tăng huyết áp như vậy thì trong y khoa chúng tôi gọi là tăng huyết áp người trẻ, bạn nên đến phòng khám hay bệnh viện có chuyên khoa tim mạch để xác định được đây là tình trạng tăng huyết áp thứ phát hay là tăng huyết áp vô căn, để có thể điều trị tận gốc.
Về tầm soát nguy cơ đột quỵ thì khi bạn đến bệnh viện chúng tôi sẽ hỏi về các vấn đề như tiền sử gia đình, tiền sử bệnh lý, khám lâm sàng để đưa ra các gợi ý thích hợp về những xét nghiệm cần và đủ để có thể tầm soát thêm. Yếu tố nguy cơ đột quỵ thì có rất là nhiều, có thể là bạn cũng không có thể biết được. Khi đến bệnh viện làm xét nghiệm máu thì chúng ta mới biết được là mình có tăng đường huyết, có mỡ máu cao. Hoặc khi đo điện tim hay siêu âm tim mới biết có bệnh lý ở tim không?
Ví dụ như bệnh cơ tim phì đại hay là suy tim, rung nhĩ. Hoặc bạn sẽ được làm các chẩn đoán hình ảnh để chẩn đoán những tổn thương nhồi máu não thầm Lặng hay những xuất huyết não thầm lặng ở trong não hay chưa, có dị dạng túi phình mạch máu ở trong não và có cần can thiệp hay không? Với máy cộng hưởng từ 1.5 Tesla thì cũng có thể phát hiện được những vấn đề đó.
Tại bệnh viện đa khoa Tâm Anh bên cạnh máy MRI 1.5 Tesla thì còn máy MRI 3 Tesla, chức năng ưu việt trong khảo sát về các bệnh lý như là động kinh, bệnh lý thoái hóa của não, u não với tốc độ chụp nhanh và độ phân giải cao, có thể sử dụng được các kỹ thuật mà không cần tiêm cản từ. Máy cũng có thể cho biết những tổn thương kích thước nhỏ nhất khoảng 0,33 mm. Đồng thời cho thấy được các bó mạch thần kinh, quan sát ảnh hưởng khi các tổn thương xâm lấn vào trong các bó mạch thần kinh, mạch máu.
Với máy CT 1975 là một cỗ máy mà siêu việt, siêu tốc bởi vì tốc độ chụp nhanh và chụp lên đến 1975 lát cắt. Máy có lợi cho những trường hợp như trẻ nhỏ, bệnh nhân béo phì vì giảm được tia bức xạ lên đến 96% giúp phát hiện được những tổn thương nhỏ nhất.
Nên tầm soát đột quỵ bao lâu một lần đối với người bình thường và người có bệnh nền như rung nhĩ, tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu cao…? Độ tuổi bao nhiêu nên tầm soát đột quỵ là tốt nhất thưa bác sĩ?
TTƯT.TS.BS Nguyễn Thị Minh Đức chia sẻ thêm:
Tầm soát đột quỵ chủ yếu tìm xem có yếu tố nguy cơ gây đột quỵ, tăng huyết áp là yếu tố nổi trội, ngoài ra còn các yếu tố khác như bệnh tim, đái tháo đường, mỡ máu cao, thói quen xấu như lạm dụng rượu bia, hút thuốc, chất cấm hoặc nhiễm trùng, bệnh lý tăng đông, hoặc các yếu tố như tuổi, giới, chủng tộc.
Thực tế không chỉ người già mới đột quỵ, người trẻ cũng có nguy cơ bị đột quỵ và câu chuyện tầm soát không đợi tuổi và không phải tất cả bệnh nhân đều có gói tầm soát giống nhau, chúng ta sẽ dựa vào tình trạng cụ thể, các thăm khám lâm sàng và cận lâm sàng để đưa ra hướng dẫn nên theo dõi như thế nào, theo dõi trong bao lâu.
Chồng em bị ngoại tâm thu thất nhịp đôi, rối loạn nhịp tim và huyết áp thấp, mới nằm viện 2 ngày để theo dõi. Bác sĩ bảo bệnh này can thiệp cắt đốt là khỏi. Mong bác sĩ tư vấn thêm về hiệu quả của phương pháp này và sau khi cắt đốt thì có bị tái phát không? Thưa bác sĩ, ngoại tâm thu nhĩ thì có phải bệnh lý cần điều trị thuốc không? Có chuyển biến thành rung nhĩ không ạ?
ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều trả lời:
Trường hợp đầu tiên hỏi về ngoại tâm thu thất nhịp đôi và hỏi về việc điều trị bằng cắt đốt. Còn trường hợp thứ 2 hỏi về ngoại tâm thu nhĩ. Ngoại tâm thu là tên của bệnh loạn nhịp, có nghĩa là nhịp tim đến sớm hơn bình thường. Nếu ổ phát loạn nhịp nằm trên tâm nhĩ thì gọi là ngoại tâm thu nhĩ. Còn nếu mà ổ phát ra loạn nhịp nằm ở tâm thất thì gọi là ngoại tâm thu thất.
Trả lời cho câu hỏi đầu tiên đó là ngoại tâm thu thất nhịp thì hiệu quả sẽ tùy thuộc vào một số yếu tố. Đầu tiên nếu được chẩn đoán ngoại tâm thu thì mình cần tìm nguyên nhân, yếu tố ngoại tâm thu? có bệnh tim nền gì hay không?
Thứ hai là độ nặng của ngoại tâm thu, điều này dựa trên gắn máy Holter điện tâm đồ trong 24 giờ. Thông thường nếu như mà số lượng ngoại tâm thu trong 24 giờ chiếm tỷ lệ cao là từ 20% trở lên thì bác sĩ mới nghĩ tới việc điều trị cắt đốt hoặc ngoại tâm thu có làm ảnh hưởng đến chức năng tim theo thời gian thì mới có chỉ định là điều trị cắt đốt.
Tỷ lệ thành công phụ thuộc vào ngoại tâm thu nằm ở những vị trí nào? có một ổ hay là nhiều ổ? Bên cạnh đó nếu bác sĩ có nhiều kinh nghiệm thì tỷ lệ thành công cao hơn. Về mặt lý thuyết thì để điều trị cắt đốt ngoại tâm thu thất thì tỷ lệ thành công là khoảng từ 80 – 90%.
Sau khi cắt đốt bệnh nhân không còn ngoại tâm thu, tỷ lệ tái phát trong vòng 1 năm khá cao khoảng từ 10 -20% có thể là do lúc trước mình cắt chưa hết tất cả các ổ ngoại tâm thu. Thứ hai, do quá trình thay đổi của cơ tim có thể gây ra ngoại tâm thu mới hoặc là có những ổ mới xuất hiện thì làm cho ngoại tâm thu tái phát trở lại.
Đối với câu hỏi thứ hai của chị Hạnh hỏi về ngoại tâm thu nhĩ thì thông thường các trường hợp ngoại tâm thu bác sĩ cũng phải siêu âm tim tìm nguyên nhân sau đó mới có chỉ định điều trị. Ngoại tâm thu nhĩ thì một số trường hợp những người có bệnh tim nền đặc biệt là bệnh van tim ví dụ như là hẹp van hai lá hay hở van hai lá thì ở giai đoạn đầu có thể bệnh nhân xuất hiện nhiều ngoại tâm thu nhĩ thì tiên đoán sau này bệnh nhân có khả năng chuyển qua rung nhĩ.
Tuy nhiên không phải tất cả các ngoại tâm thu nhĩ sau này đều chuyển thành rung nhĩ mà phải dựa theo bệnh tim nền của người bệnh và nguyên nhân của ngoại tâm thu.
Tôi được chẩn đoán rung nhĩ, đang uống kháng đông + betaloc 6 năm rồi. Tuy nhiên, 1 tháng trở lại đây dễ bị mệt, hay đánh trống ngực, bị lệch nhịp tim, cứ 4-5 nhịp thì lại lỡ 1 nhịp, hay chóng mặt. Có phải bệnh tình tôi như vậy là đang chuyển biến nặng không, hay do uống thuốc lâu nên giờ không đáp ứng thuốc nữa? Tôi có cần phải can thiệp triệt phá rung nhĩ không? Nếu triệt xong có bị tái phát không?
PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh chia sẻ:
Tôi chưa nắm được tuổi của bạn vì tuổi có ảnh hưởng đến điều trị. Nếu tuổi từ 60-65 thì chúng tôi sẽ dùng kháng đông. Tuy nhiên nếu dùng kháng đông mà mệt thì có thể vừa có rung nhĩ vừa có ngoại tâm thu thất.
Bạn nên đi khám để làm điện tâm đồ, siêu âm tim, huyết áp, rung nhĩ điều trị kháng đông. Nếu không được kiểm soát tốt có thể gây suy tim, cần khám toàn diện để biết tại sao để điều trị.
Vậy trong trường hợp nào rung nhĩ được điều trị nội khoa, và trường hợp nào thì cần can thiệp triệt đốt, đặt máy tạo nhịp tim hoặc phẫu thuật? Tại Tâm Anh, phương pháp đang được ưu tiên lựa chọn và đem lại hiệu quả cao?
PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh giải đáp:
Đừng bao giờ nghĩ là triệt đốt hay triệt phá đồng rung nhĩ là hết chuyện. Khi chúng tôi gặp người bệnh nhân rung nhĩ? Có trường hợp tìm ra căn nguyên hoặc không.
Ví dụ, người bị bệnh van tim làm hai tâm nhĩ lớn hoặc người bị bệnh cơ tim hạn chế cũng làm cho tâm nhĩ lớn. Còn trường hợp không tìm ra được nguyên nhân và rung nhĩ làm bệnh nhân giảm chất lượng cuộc sống, giảm khả năng gắng sức thì các khuyến cáo gần đây chứng minh việc triệt đốt có lợi cho người bệnh. Trước kia, triệt đốt là chỉ định nên làm, ngày nay thì có những trường hợp triệt đốt là chỉ định phải làm.
Hiện nay có nhiều phương tiện triệt đốt, đa số các bệnh viện lớn ở thành phố đều có thể phát triển kỹ thuật này. Riêng tại Tâm Anh có nhóm chuyên gia, bác sĩ đã áp dụng thực hiện kỹ thuật này.
Chào bác sĩ, ba em năm nay 65 tuổi, vừa bị đột quỵ. Bác sĩ nói ba bị rung nhĩ dẫn đến đột quỵ và phải uống thuốc chống đông máu suốt đời. Hiện tại, ba em đã xuất viện nhưng đi lại còn chậm chạp, tay chân yếu. Em tìm hiểu thấy BV Tâm Anh có máy kích thích từ trường xuyên sọ giúp điều trị phục hồi cho người sau đột quỵ hiệu quả. Bác sĩ cho em hỏi kỹ thuật này là như thế nào, ba em có đến BV Tâm Anh làm kỹ thuật này được không, có phải phải nhập viện không?
TTƯT.TS.BS Nguyễn Thị Minh Đức giải đáp:
Bệnh nhân sau đột quỵ một tuần lễ nếu bệnh nhân ngồi xe lăn được là có thể điều trị bằng phương pháp này. Liệu trình điều trị bao gồm 45 phút, sau 45 phút sẽ phối hợp thêm với tập vật lý trị liệu về vận động, phục hồi ngôn ngữ trong trường hợp có rối loạn ngôn ngữ. Phương pháp này được chứng minh rất có hiệu quả hiệu quả trong những trường hợp bệnh nhân có yếu liệt tay chân có hiệu quả nhiều hơn về phục hồi vận động tay. Tay vận động được sẽ giúp cho bệnh nhân rất nhiều trong sinh hoạt.
Trường hợp bệnh nhân có rối loạn nuốt, nói khó, bị thờ ơ nửa người. Bệnh nhân có rung nhĩ vẫn có thể được điều trị bằng phương pháp kích thích từ trường xuyên sọ và điều trị ngoại trú. Bệnh nhân có thể đến làm phiên điều trị 45 phút, sau đó tiếp tục xuống phòng phục hồi chức năng để được tập vật lý trị liệu và phục hồi chức năng và sau đó bệnh nhân sẽ về nhà.
Nếu như bệnh nhân ở tỉnh xa thì có thể nhập viện hoặc ở nhà người quen trên thành phố rồi đếu trị liệu. Liệu trình đầu tiên khoảng 5 liệu trình mỗi ngày, sau đó đánh giá khả năng hồi phục để có thể đưa ra liệu trình điều trị tiếp theo.
Ngoài điều trị phục hồi về vận động, những thiếu sót khiếm khuyết thần kinh thì ở những người đột quỵ sẽ xuất hiện trầm cảm, mất ngủ do bệnh nhân cảm thấy không thích ứng được với tình trạng bệnh, bệnh nhân có thể bị đau nhức do tình trạng yếu liệt…
Kích thích từ trường xuyên sọ ngoài điều trị phục hồi về vận động còn điều trị được vấn đề mất ngủ, vấn đề đau rất hiệu quả. Đây là một phương pháp mới nhiều triển vọng, hiện tại BVĐK Tâm Anh có một máy từ trường hoạt động 6h sáng đến 7h tối và sắp tới sẽ trang bị thêm các máy móc tiếp theo.
Bác Minh Đức cũng chia sẻ thêm thông thường 5 liệu trình là đầu tiên để đánh giá đáp ứng, sau đó sẽ có liệu trình tiếp theo. Tùy bệnh, tùy liệu trình sẽ có thời gian khác nhau 15-30-40-45 phút. Sau 1 năm hoạt động thì điều trị hiệu quả đau rất rõ rệt trên những bệnh nhân đau do thần kinh đặc biệt là những trường hợp là đau sau Zona.
Trường hợp mà điều trị khác như đau các rễ thần kinh do các bệnh lý thoái hóa hay bệnh nhân rối loạn giấc ngủ, mất ngủ do rối loạn lo âu, trầm cảm thì cũng có những bước tiến bộ đáng kể. Bệnh nhân sẽ cảm thấy cải thiện rất nhiều, giảm được các liều lượng thuốc mà bệnh nhân đang sử dụng. Chúng tôi sẽ có các bác sĩ thăm khám đánh giá để cho bệnh nhân cân nhắc có tiếp tục liệu trình hay không và đồng thời hướng dẫn bệnh nhân lịch hẹn tái khám.
Thưa bác sĩ, em đang dùng Apixaban 5mg x 2 lần/ngày để điều trị rung nhĩ gần 3 năm nay. Nhưng gần đây em thấy có những triệu chứng mới như đau ngực, nhanh mệt và khó thở khi vận động. Em rất lo lắng không biết có phải bệnh biến chứng không? Em còn trẻ, mới 33 tuổi đã bị bệnh này nên rất lo lắng. Ngoài việc dùng thuốc thì em cần lưu ý gì ạ?
ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều chia sẻ:
Không phải tất cả bệnh nhân rung nhĩ phải dùng thuốc kháng đông mà chúng ta phải đánh giá nguy cơ bị huyết khối thuyên tắc hoặc là đột quỵ của người bệnh dựa vào chỉ số CHADS2 từ hai điểm trở lên mới dùng kháng đông.
Chị mới 33 tuổi bị rung nhĩ có chỉ định sử dụng kháng đông thì có thể có kèm thêm những bệnh lý nội khoa khác ví dụ như cao huyết áp, tiểu đường, suy tim hoặc là tiền sử đã có bị đột quỵ, cơn thoáng thiếu máu não, bệnh lý mạch máu ngoại biên thì mới có chỉ định sử dụng kháng đông.
Thứ hai, nếu đang điều trị rung nhĩ mà bệnh nhân có các triệu chứng như là đau ngực, khó thở, giảm khả năng gắng sức, hồi hộp thì cần phải đi khám lại để đánh giá rung nhĩ đã được kiểm soát tốt hay chưa? Có suy tim đi kèm hay không? Hoặc là bây giờ bệnh nhân đã có thêm một bệnh lý gì đó mới mà gây ra các triệu chứng như vậy.
Điều trị rung nhĩ là một điều trị toàn diện không phải chỉ là thuốc kháng đông. Theo khuyến cáo của châu Âu năm 2024 viết tắt bằng chữ AF-CARE, chữ Care bắt đầu bằng chữ C có nghĩa là điều trị các bệnh lý đi kèm của người bệnh. Nếu chị có bệnh huyết áp cao, tiểu đường, rối loạn mỡ máu, bệnh van tim hoặc là bệnh mạch vành thì sẽ điều chỉnh điều trị các bệnh đó thật ổn định.
Thứ 2, chữ A là điều trị phòng ngừa đột quỵ bằng cách sử dụng các thuốc chống đông. Thứ 3 kiểm soát nhịp tim, tần số cho phù hợp. Chị cũng nên tái khám để bác sĩ xem mình nên chọn điều trị kiểm soát nhịp hay tần số nào cho phù hợp.
Sau cùng là bệnh nhân phải đi tái khám để bác sĩ đánh giá đều đặn, theo dõi định kỳ xem các mục tiêu điều trị có đạt được hay chưa để phòng ngừa được tốt nhất những biến chứng có thể xảy ra cho người bệnh.
Ngoài ra thói quen sinh hoạt người bệnh cũng cần chú ý như bỏ thuốc lá, không uống rượu bia, không sử dụng các thuốc cấm, các chất kích thích, giảm stress, giảm căng thẳng vì những yếu tố đó cũng góp phần làm cho bệnh không được ổn định.
Thưa bác sĩ, tôi 55 tuổi, vào viện cấp cứu vì đau ngực dữ dội, được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp, rung nhĩ, được đặt 1 stent, hiện sức khỏe ổn. Bác sĩ nghi ngờ tôi bị nhồi máu cơ tim là do biến chứng rung nhĩ mạn không điều trị. Trước đó 2 tháng tôi đã có vài lần thấy tim đập không đều, mệt nhiều nhưng nghĩ do stress nên không đi khám. Xin hỏi nếu phát hiện và điều trị rung nhĩ sớm thì có thể phòng tránh được biến chứng nhồi máu tim này không? Trường hợp của tôi cần làm gì để tránh bị nhồi máu cơ tim lần nữa?
PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh phản hồi như sau:
Nếu nói cục máu đông ở trong tim do rung nhĩ chui vào mạch vành gây nên nhồi máu cơ tim thì về lý thuyết là có nhưng rất hiếm. Tôi nghĩ là bệnh nhân 55 tuổi có rất nhiều yếu tố nguy cơ khác của xơ vữa động mạch.
Thứ nhất là phải xem huyết áp ổn định chưa, thứ hai là xem tình trạng rối loạn lipid, LDL cholesterol dưới 55 Mg %, thứ ba là nếu có tiểu đường ổn định đường huyết và đặc biệt bác có hút thuốc lá thì chúng tôi phải khuyên bỏ ngay thuốc lá. Thuốc lá là yếu tố nguy cơ rất quan trọng.
Gần đây, tại Tâm Anh có đo thêm lipoprotein a đây cũng là yếu tố nguy cơ xơ vữa động mạch. Nói tóm lại là chúng tôi không được phép khẳng định bệnh nhân nhồi máu cơ tim do cục máu đông của rung nhĩ mà thầy thuốc phải có một nhìn toàn diện. Chúng tôi loại bỏ tất cả các yếu tố nguy cơ.
Đối với bệnh nhân đầu tiên tôi khuyên thay đổi lối sống thư giãn và kiểm soát tất cả yếu tố nguy cơ. Chúng tôi sẽ dùng thuốc như thuốc chống kết tập tiểu cầu. Bạn đã đặt stent nên chắc chắn phải dùng thuốc chống kết tập tiểu cầu, nhưng mà lại vừa có rung nhĩ thì lúc đó thì trong năm đầu tiên thì có thể dùng chống kết tập tiểu cầu và kháng đông, nhưng sau một năm chúng tôi sẽ chỉ dùng kháng đông đời mới cho bệnh nhân.
Để phòng ngừa nhồi máu cơ tim cần sự hợp tác chặt chẽ của người bệnh với thầy thuốc. Chúng ta tuân thủ điều trị, thay đổi lối sống theo đúng các khuyến cáo của người thầy thuốc.
Chào bác sĩ Minh Đức, dạo này tôi thấy đột quỵ xảy ra nhiều nên rất lo, xung quanh nhà tôi vừa có đến 2 người bị. Xin hỏi bác sĩ là với người bình thường, chưa có bị bệnh rung nhĩ thì có cần đi khám phòng ngừa đột quỵ không? Tôi 54 tuổi, có hút thuốc thì nên khám ngừa đột quỵ như thế nào? Ở BV Tâm Anh có các gói khám ngừa đột quỵ cho trường hợp như tôi không?
TTƯT.TS.BS Nguyễn Thị Minh Đức chia sẻ:
Chào bạn, giống như Thầy Vinh đã có đề cập hút thuốc lá là 1 trong những nguy cơ cao không những gây đột quỵ mà các bệnh lý về tim mạch, ung thư nên mình nên ngưng thuốc lá. Trong điều trị phòng ngừa hay chú trọng điều trị thuốc nhưng không chú trọng các sinh hoạt, thói quen xấu về chế độ ăn uống mà những điều đó rất quan trọng.
Bạn 54 tuổi đi tìm nguy cơ đột quỵ là điều cần thiết, đột quỵ không chừa 1 ai, lứa tuổi nào từ trẻ con để người lớn tuổi. Tầm soát đột quỵ là tìm các yếu tố nguy cơ nào gây ra đột quỵ. Các bác sĩ sẽ hỏi bệnh, thăm khám để chỉ định gói tầm soát phù hợp. Hiện tại BVĐK Tâm Anh có 4 gói tầm soát.
Hiện tại BVĐK Tâm Anh có 4 gói tầm soát đột quỵ. Để biết chi tiết về từng gói khám quý khách hàng có thể liên hệ đến hotline 0287 102 6789 – 093 180 6858 để được gặp tổng đài viên tư vấn chi tiết.
Thưa bác sĩ Kiều, em 31 tuổi, thỉnh thoảng bị ngoại tâm thu thất khi stress và thiếu ngủ sẽ xuất hiện cơn này và kéo dài 1 tuần, ảnh hưởng tới công việc và sinh hoạt. Em cần phải theo dõi và làm những xét nghiệm gì ạ? bác sĩ Huỳnh Thanh Kiều làm việc ở cơ sở nào và làm sao để khám với bác sĩ ạ?
Một khán giả hỏi thêm: muốn khám, tầm soát bệnh lý tim mạch với Phó giáo sư Phạm Nguyễn Vinh và bác sĩ Huỳnh Thanh Kiều tại Bệnh viện Tâm Anh Quận 7, thì có thể khám vào những ngày nào? Chủ nhật BV có làm việc không thưa bác sĩ?
ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều giải đáp:
Các xét nghiệm cần thiết khi bị loạn nhịp tim như ngoại tâm thu là đo điện tim, siêu âm tim để phát hiện các bệnh lý tim nền như hở van tim, tim bẩm sinh, suy tim. Kế tiếp là xét nghiệm máu tìm các yếu tố nguy cơ như chức năng thận, mỡ máu, men gan, đường trong máu, công thức máu, chức năng tuyến giáp và điện giải đồ. Đây là những yếu tố này liên quan đến nguy cơ hoặc gây ra ngoại tâm thu.
Bác sĩ có thể đặt máy theo dõi holter 24 tiếng để biết được mức độ ngoại tâm thu, dạng nào, chiếm bao nhiêu % trong ngày từ đó có cơ sở điều trị cũng như theo dõi điều trị đáp ứng sau này. Sau khi làm các xét nghiệm cơ bản đó, nếu phát hiện thêm các bất thường khác thì bác sĩ có thể chỉ định làm chuyên sâu hơn như khảo sát mạch vành, khảo sát tim như chụp CT hoặc MRI.
Hiện bác sĩ Kiều và PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh có khám tim mạch tại 2 cơ sở: Trung tâm Tim mạch BVĐK Tâm Anh ở Tân Bình và Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7. Quý vị khán giả đặt lịch khám qua tổng đài để được hỗ trợ tư vấn, hiện bệnh viện và phòng khám làm việc từ thứ 2 đến sáng chủ nhật.
Thưa bác sĩ, bệnh rung nhĩ có di truyền không? Ba em từng bị nhồi máu cơ tim, nhập viện mới biết bị rung nhĩ. Vậy anh chị em em có cần tầm soát rung nhĩ để phòng ngừa nhồi máu cơ tim, đột quỵ không ạ? Tầm soát ở độ tuổi nào? Các kiểm tra cần thực hiện ạ?
PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh trả lời:
Rung nhĩ có thể không phải là 1 bệnh mà là hệ quả của bệnh khác. Ví dụ 1 người bị bệnh cơ tim phì đại là bệnh di truyền thì người đó có rung nhĩ. Khi tôi gặp bệnh nhân bị cơ tim phì đại luôn luôn tôi sẽ nói cần thử gene cho mình và anh em, con của bệnh nhân.
Vậy từ người bệnh bị rung nhĩ tôi tìm ra bệnh cơ tim phì đại. Hoặc gặp 1 bệnh nhân hẹp van 2 lá hậu thấp thì không phải bệnh di truyền, đó là bệnh vi trùng, bệnh tự miễn. Thì từ đó có thể nói ngay rung nhĩ của bệnh nhân không phải do di truyền. Tóm lại, rung nhĩ nếu có di truyền thì chỉ là di truyền của 1 số bệnh tim và phải đi tìm .
Tuần vừa rồi bác tôi bị ngất xỉu, được người nhà đưa đến bệnh viện cấp cứu, kết quả kiểm tra bác tôi bị thiếu máu não. Xét nghiệm còn cho thấy cholesterol trong máu cao. Năm nay bác tôi 68 tuổi, có tăng huyết áp nhẹ, bình thường không làm gì gắng sức. Nhờ bác sĩ tư vấn giúp bác tôi cần làm thêm gì để an toàn cho sức khỏe hơn, gia đình lo sợ bác đột quỵ? Nhà bác ở Nhà Bè, xin hỏi Phòng khám Tâm Anh Quận 7 có điều trị cấp cứu đột quỵ không? Xin bác sĩ hướng dẫn cách xử trí khi có dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ ạ!
TTƯT.TS.BS Nguyễn Thị Minh Đức hướng dẫn:
Theo như bạn nói thì bác cũng lớn tuổi, tăng huyết áp, thiếu máu não, cholesterol trong máu cao là có 4 yếu tố nguy cơ. Để phòng ngừa đột quỵ thì trước hết phải kiểm soát huyết áp tâm thu, thứ 2 là điều chỉnh mỡ máu bằng chế độ ăn, tập luyện cũng như là thuốc điều trị để mỡ máu về mức cho phép. Đặc biệt gần đây bác của bạn có cơn thoáng thiếu máu não thì đáng lo ngại. Bời vì 1 người đã bị cơn thoáng thiếu máu não thì nguy cơ đột quỵ rất gần.
Các nghiên cứu cho thấy ⅓ bệnh nhân đột quỵ trước đó họ sẽ có cơn thoáng thiếu máu não và nếu không được điều trị tích cực thì trong vòng 1 năm tỷ lệ từ vong là 12%. Nguy cơ đột quỵ sau tuần đầu có cơn thoáng thiếu máu não khoảng 11%, trong 3 tháng đầu khoảng 9-17% và trong vòng 5 năm thì có 24-29%. Nghĩa là hơn 1/4 , cứ 4 người sẽ có 1 người bị đột quỵ.
Do đó bác của bạn cần được điều trị phòng ngừa tích cực, đây là yếu tố thứ phát không phải nguyên phát ban đầu nữa. Ngoài kiểm soát các yếu tố nguy cơ cần phải uống các thuốc chống kết tập tiểu cầu nếu như đây là nguyên nhân gây xơ vữa mạch máu hoặc nếu nguyên nhân là do cục máu đông thì uống kháng đông.
Như vậy bác của bạn cần đến bệnh viện có chuyên khoa về tim mạch và thần kinh để các bác sĩ xác định được nguyên nhân thiếu máu nào là do đâu để có thể điều trị phòng ngừa hợp lý. Hiện tại ở BVĐK Tâm Anh ở Tân Bình, PKĐK Tâm Anh Quận 7 đều có đầy đủ trang thiết bị từ điện tim, siêu âm, máy holter ECG, chụp cộng hưởng từ, xét nghiệm đông máu để chẩn đoán và điều trị tốt. Nếu bác ở địa chỉ nào gần nhất thì có thể đến thăm khám và điều trị kịp thời.
Khán giả hỏi thêm: hiện tại BVĐK Tâm Anh hiện đã tham gia vào hệ thống cấp cứu ngoại viện 115, bác sĩ đến tận nhà người bệnh để sơ cứu, chuyển viện và đã cấp cứu thành công nhiều ca bệnh. Bác sĩ có thể chia sẻ thêm về quy trình này như thế nào, mang lại lợi ích gì cho người bệnh?
TTƯT.TS.BS Nguyễn Thị Minh Đức chia sẻ:
Vào ngày 8/6/2024 BVĐK Tâm Anh đã ký kết với trung tâm cấp cứu 115 tham gia vào mạng lưới cấp cứu đột quỵ của thành phố. Khi được nhận lệnh điều phối từ trung tâm cấp cứu 115 trong vòng 3-5 phút xe sẽ xuất phát đi đến hiện trường.
Trong thời gian đó thì bác sĩ ở cấp cứu, bác sĩ trung tâm khoa học thần kinh sẽ được báo động có ca cấp cứu đang trên đường chuyển viện, mấy phút thì sẽ đến BV. Khi được nhận thông tin thì chúng tôi sẽ chuẩn bị bên Chẩn đoán Hình ảnh để bệnh nhân vừa đến cửa bệnh viện sẽ được đưa ngay vào phòng chụp. Với CT cắt lát 1975 không đến 5 phút sẽ có kết quả để có thể kết luận đây là đột quỵ do nhồi máu não hay chảy máu trong não để có ứng phó kịp thời tiếp theo.
Với trang thiết bị của bệnh viện chúng tôi có thể điều trị tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch hoặc can thiệp lấy huyết khối. Bên hệ thống ngoại thần kinh của bác sĩ Chu Tấn Sĩ, có những trường hợp chảy máu não cần thiết phải được phẫu thuật kịp thời thì chúng tôi sẽ phối hợp vừa bác sĩ nội thần kinh, bác sĩ ngoại thần kinh, bác sĩ can thiệp mạch máu để điều trị tốt cho bệnh nhân.
Thời gian qua chúng tôi cũng nhận được từ 1 số đơn vị bạn có niềm tin gửi gắm bệnh nhân đến như các trường hợp chảy máu não cần được phẫu thuật sớm.
Em 30 tuổi, có đeo đồng hồ thông minh và thường xuyên phát hiện cảnh báo rối loạn nhịp tim – nguy cơ ngoại tâm thu. Khung giờ từ lúc ngủ cho tới khi thức dậy đều có thông báo. Vậy khi xuất hiện những cảnh báo như thế thì mình nên làm gì ạ?
ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều giải đáp:
Trên đồng hồ thông minh có phát hiện mình có rối loạn nhịp là ngoại tâm thu đặc biệt là trong lúc ngủ, nếu phát hiện như vậy thì nên đi kiểm tra tim mạch. Anh nên đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám, tìm các yếu tố nguy cơ cũng như hỏi về tiền sử về bệnh lý tim mạch.
Bác sĩ sẽ khám nghe tim, đo điện tâm đồ, siêu âm tim để tìm các bệnh lý tim có thể bị bỏ sót ví dụ như bệnh van tim hay bệnh tim bẩm sinh. Rồi có thể làm các xét nghiệm máu, chức năng gan, thận, đường, công thức máu, chức năng tuyến giáp, điện giải đồ để tìm hiểu thêm nguyên nhân của ngoại tâm thu này.
Từ những thăm khám này nếu phát hiện người bệnh bị ngoại tâm thu thất nhiều hoặc có nguyên nhân gì thì bác sĩ sẽ chỉ định thêm làm holter ECG 24h, 48h hoặc CT, MRI để tim thêm nguyên nhân. Ngoài ra có thể làm thêm trắc nghiệm gắng sức tìm nguyên nhân ngoại tâm thu có thể liên quan đến yếu tố thần kinh.
Mẹ em bị suy tim, rung nhĩ cách đây hơn 1 tháng, bác sĩ hiện không kê thuốc chống đông máu vì mẹ em trước đó bị tiểu cầu thấp 7 năm nay, hàng ngày vẫn uống hydrocortisone. Gần đây mẹ em xuất hiện tình trạng lẫn, có lúc mất trí nhớ tạm thời. Em tìm hiểu thì biết rung nhĩ có thể gây biến chứng bệnh Alzheimer, mong bác sĩ tư vấn giúp em về vấn đề này, có cách nào kiểm soát không ạ? Mẹ em mới 63 tuổi thôi.
PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh trả lời như sau:
Alzheimer là sa sút trí tuệ đi theo tuổi. Thống kê cho thấy người trên 80-85 tuổi ⅓ có thể bị Alzheimer, người 65 tuổi có thể bắt đầu bị rồi. Vậy rung nhĩ có thể là nguyên nhân của sa sút trí tuệ không?
Rung nhĩ nằm trong 1 bệnh cảnh nào đó gây ra, ví dụ nằm trong bệnh cảnh của bệnh tim thì những bệnh tim có thể đưa đến sự sa sút trí tuệ của người bệnh. Bệnh nhân Alzheimer cho đến hiện nay có thể tầm soát và ngăn ngừa được. Trường hợp của mẹ bạn bị rung nhĩ mà vì tiểu cầu thấp, bác sĩ không dùng kháng đông tôi cũng thấy lạ.
Vì thường tiểu cầu dưới 50.000 chúng tôi mới không dùng kháng đông vì nếu bệnh nhân có những cục huyết khối nhỏ gây tổn thương não có thể làm tăng khả năng sa sút trí tuệ của người bệnh. Tôi nghĩ phải tùy theo người bệnh mà có ngưng kháng đông hay không.
Nếu bị rung nhĩ cục máu đông không chỉ có cục nhỏ mà có thể lớn và nếu tổn thương mạch máu lớn thì nhồi máu não sẽ rất nặng. Do đó có thể bạn cần tham vấn thêm ý kiến của bác sĩ về việc xem có nên ngưng kháng đông hay không.
Chào bác sĩ, vợ tôi mắc bệnh tiểu đường kèm rung nhĩ. Nãy giờ nghe các bác sĩ tư vấn rung nhĩ có nguy cơ cao bị đột quỵ tôi rất lo. Xin hỏi bác sĩ là người bệnh rung nhĩ mắc thêm tiểu đường thì có nguy hiểm hơn không, có dễ bị đột quỵ hơn không? Vì sao và làm cách nào để giảm nguy cơ đột quỵ, vợ tôi đến BV Tâm Anh thì nên khám, chụp chiếu gì?
TTƯT.TS.BS Nguyễn Thị Minh Đức chia sẻ:
Ở những người có rung nhĩ thì nguy cơ đột quỵ tăng gấp 3-5 lần, ở người đái tháo đường thì nguy cơ đột quỵ nhồi máu não tăng 2.27 lần và đột quỵ xuất huyết não là 1,56 lần. Như vậy vợ của bạn có nguy cơ đột quỵ cao hơn, đó là nguy cơ cộng dồn thì nó sẽ hơn 5 lần.
Tôi nghĩ bạn nên đưa vợ đi thăm khám. Vì theo thang điểm CHA2DS2)-VASc, vừa là nữ vừa có đái tháo đường, tôi không biết tuổi bao nhiêu, để có quyết định có điều trị kháng đông hay không thì nếu vợ trên 65 tuổi bắt buộc phải điều trị kháng đông. Bạn có thể đưa vợ đến trung tâm Tim mạch cũng như trung tâm Khoa học Thần kinh để được làm các xét nghiệm máu, điện tim, siêu âm tim, siêu âm doppler động mạch chi dưới xem có xơ vữa gì không. Đó là những thăm khám để có quyết định xem bệnh nhân này có cần điều trị kháng đông hay không?
Thưa bác sĩ, người bệnh rung nhĩ có nên tập thể dục thể thao không ạ? Khi đang tập mà tim đập nhanh hơn bình thường thì làm thế nào để ổn định nhịp tim ạ? Em nghe nói BV Tâm Anh có máy siêu âm gắng sức xe đạp có thể biết mức độ gắng sức tối đa của 1 người. Trường hợp có bệnh rung nhĩ thì có nên làm kiểm tra gắng sức xe đạp này không bác sĩ? Phòng khám Tâm Anh Quận 7 có máy này không ạ?
ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều giải đáp như sau:
Rung nhĩ thường nằm trong bệnh cảnh nào đó, ví dụ như bị huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu… thì việc tập thể dục điều chỉnh lối sống rất cần thiết ở người bệnh rung nhĩ. Nếu người bệnh đã được điều trị kiểm soát tốt thì việc tập thể dục rất cần thiết. Nếu tập thể dục quá mức, ở cường độ mạnh có thế kích thích khởi phát cơn rung nhĩ ở những người có rung nhĩ cơn chẳng hạn. Tuy nhiên nếu người bệnh có bệnh tim mạch thì nên tập ở cường độ vừa và phù hợp với sức khỏe, tốt nhất nên tham vấn ý kiến bác sĩ.
Khi vận động bình thường nhịp tim sẽ tăng lên đó là đáp ứng theo nhu cầu bình thường của cơ thể, để đảm bảo sức khỏe cho người tập thể dục thì ước tính tần số tim cần đạt được theo lứa tuổi, có công thức tính ví dụ 220 trừ tuổi và tần số tim tối đa khi tập thể dục đạt khoảng 70-80% tần số đích. Ví dụ 1 người 70 tuổi thì tần số đích khoảng 110-120 lần/phút khi gắng sức tối đa, đối với người trẻ 18-20 tuổi thì tần số tim tối đa có thể lên tới 150-160 lần/phút.
Mục tiêu của siêu âm tim gắng sức xe đạp phần lớn để chẩn đoán bệnh mạch vành hoặc phát hiện rối loạn nhịp khi gắng sức. Người bệnh rung nhĩ cũng có nhiều yếu tố nguy cơ nên chỉ định siêu âm tim xe đạp gắng sức là cần thiết, phụ thuộc vào tình trạng thực tế của người bệnh. Ví dụ cần tầm soát bệnh mạch vành hay rối loạn nhịp thì làm siêu âm tim xe đạp gắng sức hay chạy bộ trên thảm lăn gắng sức.
Tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 và Trung tâm Tim mạch BVĐK Tâm Anh Tân Bình đều được trang bị các phương tiện gắng sức từ điện tâm đồ gắng sức, siêu âm tim xe đạp gắng sức, siêu âm gắng sức bằng thuốc để đáp ứng thăm khám theo tình trạng của từng người bệnh.
Như chúng ta đã biết thì rung nhĩ đang ngày càng có xu hướng trẻ hóa và để lại nhiều hệ lụy nguy hiểm. Bác sĩ Phạm Nguyễn Vinh có lời khuyên gì để phòng ngừa rung nhĩ hiệu quả cũng như giúp bệnh nhân rung nhĩ kiểm soát bệnh, hạn chế biến chứng? Xin PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh chia sẻ thêm.
PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh chia sẻ:
Rung nhĩ rất nguy hiểm, đặc biệt rung nhĩ mà không biết đến khi có biến chứng lại càng nguy hiểm. Đầu tiên chúng ta phải thay đổi lối sống, ăn rau, trái cây, cá và không nên ăn thịt heo thịt bò nhiều, tập thể dục mỗi ngày ít nhất 30 phút, 1 tuần ít nhất 150 phút.
Đừng hút thuốc lá kể cả thuốc lá điện tử, bây giờ theo thống kê hút thuốc lá điện tử ngoài nguy cơ tim mạch, ung thư còn có cả nguy cơ ung thư miệng. Kiểm soát tốt đường máu. Tránh béo phì, không nên uống rượu nếu cần tiếp khách thì uống 1 ly rượu chát cũng được. Hàng ngày nên cố gắng thư giãn, tránh bực bội.
Sau đó, nên thường xuyên đi kiểm tra, nếu cha mẹ lớn tuổi thì trang bị máy đo huyết áp để đo. Nhiều khi chính thiết bị đó sẽ có thể hiện ra rung nhĩ của cha mẹ. Cuối cùng chúng ta phòng bệnh sẽ tốt hơn chữa bệnh, tránh được những biến cố và giúp thay đổi chất lượng cuộc sống.
Bác sĩ ơi, tôi bị rung nhĩ sau mổ thay 2 van tim (van động mạch chủ và van 2 lá). Nhịp tim 180l/p. Các bác sĩ điều trị tới nay (7 tháng) bệnh rung nhĩ của tôi đã ổn. Vậy bệnh rung nhĩ của tôi có chữa khỏi được không ạ (tôi năm nay 60 tuổi).
ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều phản hồi như sau:
Thường những trường hợp rung nhĩ sau mổ bệnh van tim là rung nhĩ vĩnh viễn nghĩa là sẽ sống chung với bệnh. Việc điều trị rung nhĩ bây giờ là kiểm soát tần số tim để nằm trong khoảng an toàn cho người bệnh từ 80-110 lần/phút. Thứ 2 là điều trị kháng đông, bác đã thay van tim cơ học rồi thì sẽ dùng thuốc chống đông suốt đời, thuốc này sẽ dùng có van cơ học và cả cho rung nhĩ.
Trên là những kiến thức và giải đáp liên quan đến bệnh lý rung nhĩ, nếu có thêm bất cứ băn khoăn, lo lắng nào, Quý vị có thể tiếp tục gửi về BVĐK Tâm Anh bằng cách đặt câu hỏi ở phần Hỏi đáp tại website tamanhhospital.vn, inbox cho fanpage BVĐK Tâm Anh, hoặc liên hệ Tổng đài của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh: 024 7106 6858 – 024 3872 3872 (tại Hà Nội) và 028 7102 6789 – 093 180 6858 (tại TP.HCM) để được tư vấn chi tiết.
Xin chào và hẹn gặp lại trong những chương trình Giao lưu trực tuyến lần sau. Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
