Hà Nội – Chị Hường, 45 tuổi, bị cận thị kèm lão thị khiến nhìn xa, nhìn gần đều bất tiện, được phẫu thuật Presbyond giúp thoát khỏi phụ thuộc kính.

Trước khi đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, chị Hường thường phụ thuộc vào cặp kính gọng để nhìn xa. Gần đây, tình trạng bất tiện hơn khi nhìn xa phải đeo kính, nhưng nhìn gần hoặc đọc sách phải bỏ kính mới thấy rõ. Qua thăm khám, TTƯT.PGS.TS.BSCC Nguyễn Xuân Hiệp, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, xác định chị mắc cùng lúc hai tật khúc xạ: vừa cận thị, vừa lão thị.

Cận thị khiến người bệnh khó nhìn rõ vật ở xa nếu không có kính, trong khi lão thị làm giảm khả năng nhìn gần. Nếu chỉ mổ cận để cải thiện thị lực nhìn xa, người bệnh vẫn cần kính khi đọc sách, sử dụng điện thoại hoặc thực hiện các công việc ở khoảng cách gần.

Với mong muốn giảm sự phụ thuộc vào kính ở cả hai khoảng nhìn, chị Hường được các bác sĩ Trung tâm Mắt Công nghệ cao chỉ định phẫu thuật cận thị – lão thị bằng phương pháp Presbyond cho cả hai mắt.

Presbyond sử dụng laser trên giác mạc giống như mổ cận thị Femtolasik thông thường. Nhưng thay vì đưa hai mắt về cùng một mức nhìn xa, bác sĩ sẽ điều chỉnh có chủ đích để một mắt ưu tiên nhìn xa và trung gian, mắt còn lại hỗ trợ nhìn trung gian và gần, giúp người bệnh nhìn rõ ở cả cự ly xa, trung gian và gần.

Sự chênh lệch này được tính toán rất tinh vi để não có thể thích nghi và kết hợp hình ảnh từ hai mắt, giúp người bệnh nhìn thoải mái ở nhiều khoảng cách mà không cảm thấy “lệch”.

Trước phẫu thuật, chị Hường được kiểm tra toàn diện giác mạc như độ dày, số lượng tế bào nội mô, chiều dài nhãn cầu, võng mạc, dịch kính và các cấu trúc khác của mắt. Người bệnh cũng được kiểm tra kỹ về sự khác biệt khúc xạ nhỏ giữa hai mắt thông qua các hệ thống kính chuyên dụng.

Những kết quả này giúp bác sĩ đánh giá tình trạng mắt trước can thiệp, đồng thời lập kế hoạch điều trị laser phù hợp. Sau khi hoàn tất các bước đánh giá, chị được chỉ định phẫu thuật Presbyond đồng thời ở hai mắt.

Ca phẫu thuật kéo dài 12-15 phút cho cả hai mắt. Sau khi nhỏ thuốc tê tại chỗ, ê-kíp sử dụng laser femtosecond tạo một vạt mỏng trên giác mạc với độ chính xác cao. Vạt giác mạc được nhẹ nhàng lật lên để tiếp cận lớp mô bên dưới.

Tiếp đó, laser excimer tác động lên giác mạc theo phác đồ Presbyond đã được tính toán riêng cho từng mắt. Với mắt chủ đạo, bác sĩ ưu tiên điều chỉnh để nhìn xa và trung gian; mắt còn lại được tối ưu cho tầm nhìn trung gian và gần. Sự điều chỉnh này giúp hai mắt phối hợp khi nhìn ở các khoảng cách khác nhau.

Sau khi hoàn tất, bác sĩ đặt vạt giác mạc trở lại vị trí ban đầu, không cần khâu. Ca phẫu thuật kết thúc an toàn, người bệnh được theo dõi và ra viện trong ngày.

Tái khám sau một tuần, giác mạc hai mắt trong, vết mổ liền rất tốt, mắt vận động bình thường, không chói, cộm, chảy nước mắt. Đáng chú ý, thị lực nhìn xa khi không đeo kính ở mắt chủ đạo (mắt nhìn xa – mắt trái) đạt 10/10, thị lực của mắt không chủ đạo (mắt nhìn gần – mắt phải) là 5/10. Khi nhìn cả 2 mắt, thị lực nhìn xa đạt 10/10, đồng thời có thể đọc báo và chữ nhỏ dễ dàng khi nhìn gần.

Mắt chủ đạo hết cận thị, trong khi mắt không chủ đạo còn -1,50 di-ốp, đúng như kế hoạch phẫu thuật đã lập trước mổ. Từ người phải hoàn toàn phụ thuộc vào kính khi nhìn xa và phải bỏ kính khi nhìn gần, chị Hường có thể nhìn rất thoải mái ở các cự ly khác nhau. Người bệnh tiếp tục được theo dõi để đánh giá sự ổn định của thị lực cũng như khả năng nhìn xa – gần trong quá trình thích nghi sau phẫu thuật.

Theo PGS Hiệp tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cùng với xu hướng dân số già hóa, số người bị lão thị ngày càng tăng. Đây là thay đổi tự nhiên của mắt khi khả năng điều tiết giảm dần theo tuổi, thường bắt đầu biểu hiện rõ từ khoảng 40 tuổi nhưng thời điểm xuất hiện khác nhau ở mỗi người.

Khi kèm tật khúc xạ, người bệnh có thể gặp khó khăn khi chuyển đổi giữa các khoảng nhìn xa và gần, từ đó phải sử dụng kính hoặc các giải pháp hỗ trợ thị lực khác. Vì vậy, ngày càng nhiều người mong muốn giảm sự phụ thuộc vào kính trong sinh hoạt hàng ngày. Với những người chưa có đục thủy tinh thể và có nhu cầu điều trị, phẫu thuật laser là một lựa chọn ít xâm lấn, có thể giúp phục hồi thị lực trong thời gian tương đối nhanh.

Phẫu thuật Presbyond là một lựa chọn điều trị tối ưu hơn so với một số phương pháp laser điều trị lão thị khác. Phương pháp này tạo độ chênh lệch khúc xạ rất nhỏ giữa hai mắt và mở rộng vùng nhìn trung gian. Nhờ đó, não bộ có thể phối hợp hình ảnh từ hai mắt, giúp người bệnh chuyển đổi tương đối liền mạch giữa các khoảng nhìn xa, trung gian và gần.

Trong khi đó, một số phương pháp khác có thể làm giảm khả năng thích nghi hoặc gây các hiện tượng khó chịu về thị giác như chói, quầng sáng, giảm độ tương phản. Theo tài liệu chuyên môn, khoảng 95-97% người bệnh có thể dung nạp Presbyond.

Phẫu thuật Presbyond có thể là một lựa chọn cho những người vừa có tật khúc xạ vừa lão thị nhưng không phải trường hợp nào cũng phù hợp. Người bệnh cần được khám chuyên sâu để đánh giá giác mạc, võng mạc, dịch kính, tình trạng thủy tinh thể…và đặc biệt phải cảm thấy thoải mái khi hai mắt có sự khác biệt nhỏ về khúc xạ.

*Tên người bệnh đã được thay đổi