Hai tháng sau té ngã, cụ bà 95 tuổi xuất hiện huyết khối dày đặc ở tĩnh mạch chân, chưa thể phẫu thuật thay khớp háng do nguy cơ suy tim, nhồi máu cơ tim, thuyên tắc phổi trong lúc mổ.

Bà Cui bị gãy liên mấu chuyển xương đùi do té ngã tại nhà. Điều trị tại một bệnh viện, bà được phẫu thuật đóng đinh nội tủy PFNA. Sau mổ bà đau nhức nhiều hơn, gần như không thể đi lại, sinh hoạt phải gắn với chiếc xe lăn. Bà nằm một chỗ gần hai tháng, đến khi cơn đau trầm trọng không chịu nổi mới đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

Ngày 23/7, TTƯT.TS.BS.CKII Lê Văn Tuấn, Giám đốc Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, cho biết gãy liên mấu chuyển xương đùi là tình trạng gãy tại vị trí giữa cổ xương đùi và khối mấu chuyển. Đây là dạng gãy xương thường gặp, đặc biệt ở người lớn tuổi. Phần lớn các trường hợp gãy liên mấu chuyển xương đùi đều cần phẫu thuật ngay để giúp người bệnh vận động sớm, ngăn ngừa những biến chứng do nằm lâu, bất động lâu. Trường hợp bà Cui đã phẫu thuật đóng đinh nội tủy tuy nhiên vì loãng xương nặng nên vị trí gãy không lành, xảy ra biến chứng.

Hình ảnh phim chụp CT của bà Cui cho thấy bệnh nhân có tình trạng không lành xương (do lớn tuổi, loãng xương), cây đinh đóng bị trồi lên cao xuyên vào xương chậu, khiến bà đau nhức không đi lại được. Nếu để một thời gian nữa, bệnh nhân sẽ chịu cảnh tàn phế.

Các bác sĩ lên kế hoạch thay khớp háng bán phần chuôi dài cho bà Cui. Tuy nhiên, do bà nằm bất động thời gian dài nên dẫn tới hình thành huyết khối tĩnh mạch chi dưới. “Đây gần như là chống chỉ định đối với các ca phẫu thuật chấn thương chỉnh hình”, bác sĩ Tuấn khẳng định. Nhưng trước nguyện vọng của bệnh nhân và người nhà muốn được mổ để thoát cảnh tàn phế, ê kíp tiến hành hội chẩn với chuyên khoa Tim mạch nhằm đưa ra phác đồ điều trị tối ưu cho bệnh nhân.

BS.CKI Đỗ Duy Long, khoa Nội tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM nhận định, ngoài huyết khối dày đặc ở tĩnh mạch chân hai bên, bà Cui còn mắc nhiều bệnh nền gồm tăng huyết áp, đái tháo đường, suy thận mạn, hẹp nặng mạch vành, nguy cơ suy tim, rối loạn nhịp, nhồi máu cơ tim, tử vong trên bàn mổ rất cao. Bác sĩ sử dụng kháng đông cho bà để kiểm soát huyết khối, cộng thêm các loại thuốc ổn định bệnh tim, thận. Sau hai tuần điều trị, bà đủ điều kiện phẫu thuật thay khớp háng.

Để giảm tối đa rủi ro, các bác sĩ chụp CT dựng hình khớp háng, đánh giá vị trí khuyết xương trước mổ. Tiếp đến, bác sĩ Tuấn cùng ê kíp tiến hành rút đinh nội tủy, ghép xương tự thân từ vị trí cổ xương đùi, đóng khớp háng chuôi dài. Nhờ được bồi hoàn máu trước và trong mổ, bệnh nhân không bị tình trạng mất máu. Ca phẫu thuật kết thúc sau một giờ.

Bà Cui hồi phục nhanh, hết đau vùng háng phải, được hướng dẫn tập vật lý trị liệu để khôi phục chức năng vận động chân phải. Một tuần sau mổ bà đứng được, sức khỏe ổn định và xuất viện. Dự kiến 4-6 tuần tới bà có thể vận động đi lại sau một thời gian tự chống nạng đi lại. Bà tiếp tục uống thuốc kháng đông trong ít nhất ba tháng, tái khám định kỳ.

Bác sĩ Long thông tin, huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới (DVT) xảy ra khi cục máu đông hình thành trong các tĩnh mạch sâu ở chân như tĩnh mạch khoeo, tĩnh mạch vùng chậu và tĩnh mạch đùi. Bệnh xảy ra do một trong các nguyên nhân: giảm lưu lượng máu tĩnh mạch về tim, tổn thương tế bào nội mô mạch máu, và tình trạng tăng đông máu quá mức. Nếu không được chữa trị kịp thời, máu tụ có thể di chuyển đến phổi gây tắc mạch phổi, dẫn đến những vấn đề nghiêm trọng liên quan đến hệ tuần hoàn, hô hấp.

Trường hợp bà Cui, do nằm bất động nhiều ngày khiến máu bị ứ trệ, dần hình thành cục máu đông. Vì thế sau ca phẫu thuật, bà được tập vận động sớm tại giường và đứng dậy di chuyển càng sớm càng tốt để tránh huyết khối nặng thêm.

Để phòng ngừa huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới, mỗi người cần duy trì cân nặng ổn định, tránh thừa cân béo phì, hạn chế đứng ngồi lâu một tư thế, ăn nhiều rau xanh, hoa quả, uống đủ nước để tránh táo bón. Chủ động tầm soát định kỳ, đặc biệt với người có yếu tố nguy cơ như hội chứng thận hư, lupus ban đỏ hệ thống, ung thư, đột quỵ não di chứng liệt nửa người, tổn thương tủy sống có liệt tứ chi, béo phì, phụ nữ có thai, người đã trải qua phẫu thuật lớn vùng chi dưới như thay khớp háng…

Khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ huyết khối tĩnh mạch sâu như sưng chân, đau chân, da bị đỏ hoặc đổi màu, các tĩnh mạch gần bề mặt da có thể lớn hơn bình thường…, nên đi khám ngay để có phương án điều trị kịp thời.