Hệ thống BVĐK Tâm Anh hưởng ứng Tuần lễ Nhận thức về Kháng thuốc Thế giới 2025

Tuần lễ Nhận thức về Kháng thuốc Thế giới (World AMR Awareness Week – WAAW) diễn ra từ ngày 18-24/11, là hoạt động thường niên do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phát động nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động chung tay phòng, chống kháng thuốc trên toàn cầu. Năm 2025, WAAW phát đi chủ đề: “Act Now: Protect Our Present, Secure Our Future” – “Hành động ngay: Bảo vệ hiện tại, gìn giữ tương lai”, nhấn mạnh tính cấp bách của việc ứng phó với kháng thuốc, một trong những thách thức y tế lớn nhất hiện nay.

Với phương châm lấy người bệnh làm trung tâm, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh luôn xem quản lý sử dụng kháng sinh và phòng chống kháng thuốc là ưu tiên chiến lược quan trọng, gắn liền với sứ mệnh chăm sóc sức khỏe an toàn, hiệu quả và bền vững cho người dân Việt Nam.

Kháng thuốc – mối đe dọa không còn là “tương lai xa”

Kháng thuốc (kháng sinh, kháng virus, kháng nấm, kháng ký sinh trùng) xảy ra khi vi sinh vật biến đổi, làm thuốc mất hoặc giảm hiệu lực điều trị. Theo Đại học Oxford, kháng kháng sinh là nguyên nhân khiến 1,27 triệu người tử vong mỗi năm, con số này có xu hướng tăng nhanh nếu không có hành động quyết liệt.

Tại Việt Nam, tình trạng kháng kháng sinh đang ở mức đáng báo động. Theo số liệu được Bộ Y tế và các chuyên gia cảnh báo, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ kháng thuốc kháng sinh cao trên thế giới. Điều này kéo theo thời gian nằm viện kéo dài, chi phí điều trị tăng, nguy cơ thất bại điều trị và tử vong cao hơn, đe dọa trực tiếp đến thành quả y học và sự phát triển kinh tế – xã hội.

Nguyên nhân chính gây kháng kháng sinh hiện nay

Kháng kháng sinh là quá trình tự nhiên, nhưng đang bị đẩy nhanh bởi các hoạt động của con người. Các nghiên cứu và khuyến cáo từ WHO và nhiều tổ chức quốc tế cho thấy tình trạng kháng kháng sinh đến từ một số nguyên nhân chính sau:

• Lạm dụng, dùng sai kháng sinh, dùng khi không thật sự cần thiết, tự ý mua kháng sinh không theo đơn, dùng theo kinh nghiệm truyền miệng.
• Không tuân thủ điều trị, ngưng thuốc sớm khi thấy giảm triệu chứng, không uống đúng liều, đúng giờ.
• Lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi, nông nghiệp.
• Kiểm soát nhiễm khuẩn và vệ sinh môi trường chưa tốt.
• Thuốc kém chất lượng.
• Thiếu chẩn đoán và xét nghiệm phù hợp.
• Thiếu các kháng sinh mới dẫn đến “kho vũ khí” điều trị dần bị thu hẹp.

Hệ thống BVĐK Tâm Anh: Quản lý kháng sinh có trách nhiệm

Hưởng ứng WAAW 2025 và thực hiện Chiến lược quốc gia về phòng, chống kháng thuốc, Hệ thống BVĐK Tâm Anh không ngừng củng cố và nâng cấp các chương trình quản lý sử dụng kháng sinh (Antimicrobial Stewardship – AMS) trong toàn hệ thống, các hoạt động trọng tâm bao gồm:

• Xây dựng và cập nhật phác đồ kháng sinh chuẩn theo các hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế và các khuyến cáo từ những hiệp hội y khoa quốc tế, phù hợp dữ liệu vi sinh tại bệnh viện.
• Tổ chức các hội thảo với chủ đề “Điều trị nhiễm khuẩn đa kháng: Từ khuyến cáo đến thực hành lâm sàng” để đội ngũ bác sĩ, nhân viên y tế nội viện và ngoại viện BVĐK Tâm Anh TP.HCM gặp gỡ, trao đổi, chia sẻ thông tin, nâng cao kiến thức cũng như kỹ năng thực hành trong điều trị nhiễm khuẩn đa kháng.
• Phát huy vai trò Dược lâm sàng thông qua việc phối hợp chặt chẽ với bác sĩ điều trị, các chuyên khoa Xét nghiệm và Kiểm soát nhiễm khuẩn, từ đó nâng cao chất lượng thẩm định đơn thuốc, lựa chọn phác đồ, tối ưu hóa liều dùng, đường dùng và thời gian điều trị kháng sinh.
• Ứng dụng công nghệ thông tin trong giám sát kê đơn và báo cáo sử dụng kháng sinh ưu tiên quản lý xuất phát từ định hướng được Bộ Y tế xác lập trong Quyết định 5631/QĐ-BYT (31/12/2020) về Hướng dẫn thực hiện quản lý sử dụng kháng sinh trong bệnh viện, nâng cao hiệu quả điều trị bệnh nhiễm trùng, đảm bảo an toàn, giảm thiểu các biến cố bất lợi cho người bệnh.
• Thắt chặt kiểm soát nhiễm khuẩn: tuân thủ nghiêm ngặt vệ sinh tay, quy trình vô khuẩn, cách ly, làm sạch, khử khuẩn bề mặt, nhằm hạn chế lan truyền vi khuẩn kháng thuốc trong bệnh viện.

Đặc biệt, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là bệnh viện ngoài công lập đầu tiên và cũng là bệnh viện thứ 3 trong hệ thống bệnh viện tại Việt Nam phát triển ứng dụng phần mềm công nghệ quản lý kê đơn thuốc nội trú và ngoại trú: phát hiện, cảnh báo và ngăn chặn các tương tác thuốc, chống chỉ định thuốc- thuốc, chống chỉ định thuốc – bệnh lý, cảnh báo trùng hoạt chất/dược tính, cảnh báo dị ứng, kiểm soát chỉ định phù hợp, đường dùng, liều dùng thuốc, giám sát lựa chọn thuốc trên phụ nữ mang thai và phụ nữ đang cho con bú dựa trên phân loại mức độ an toàn thuốc theo chuẩn (TGA) Australian Therapeutic Goods Administration và FDA (FDA Pregnancy Categories). Những nỗ lực này góp phần đảm bảo người bệnh được điều trị hiệu quả, đồng thời giảm nguy cơ thúc đẩy kháng kháng sinh trong cộng đồng.

Mỗi nhân viên y tế – mỗi người bệnh là một “đại sứ kháng sinh”

Kháng thuốc không chỉ là câu chuyện của bác sĩ hay dược sĩ. Thành công của chương trình phòng, chống kháng thuốc phụ thuộc vào sự tham gia của mọi cá nhân. Trong đó, nhân viên y tế cần:

• Kê đơn kháng sinh đúng chỉ định, đủ liều, đúng thời gian, dựa trên bằng chứng và kháng sinh đồ cụ thể.
• Tuân thủ phác đồ điều trị, quy định kiểm soát nhiễm khuẩn, chủ động tham gia các khóa đào tạo, cập nhật về kháng thuốc và AMS.
• Tăng cường giáo dục sức khỏe cho người bệnh về cách sử dụng kháng sinh an toàn, hợp lý.

Người bệnh và thân nhân cần lưu ý:

• Không tự ý mua kháng sinh khi không có chỉ định của bác sĩ.
• Dùng đủ liều, đủ ngày theo hướng dẫn, không tự ý ngưng thuốc khi “thấy đỡ”.
• Không dùng lại kháng sinh còn thừa hoặc chia sẻ thuốc cho người khác.
• Duy trì vệ sinh tay, đeo khẩu trang đúng cách, tiêm phòng đầy đủ để phòng ngừa nhiễm khuẩn, từ đó giảm nhu cầu dùng kháng sinh.

Mỗi hành động nhỏ, từ việc rửa tay đúng cách, không tự mua kháng sinh, đến tuân thủ nghiêm túc đơn thuốc… đều là một bước đi quan trọng trong hành trình bảo vệ hiệu lực của kháng sinh cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Tuần lễ Nhận thức về Kháng thuốc Thế giới 2025 là dịp để chúng ta cùng nhìn lại trách nhiệm của mình trước “đại dịch thầm lặng” mang tên kháng thuốc. Hệ thống BVĐK Tâm Anh cam kết tiếp tục đồng hành cùng Bộ Y tế, các hội nghề nghiệp và cộng đồng trong việc nâng cao nhận thức, đổi mới thực hành chuyên môn, sử dụng kháng sinh có trách nhiệm, góp phần thực hiện các mục tiêu quốc gia và toàn cầu về phòng, chống kháng thuốc.