Tại Việt Nam, tỷ lệ tăng trưởng béo phì (BMI trên 30kg/m2) ở trẻ em hàng năm là 9,8%, ở mức rất cao, cứ 2 trẻ có 1 trẻ thừa cân béo phì, bé trai bị nhiều hơn bé gái.

Các chuyên gia cho biết thông tin trên trong Hội thảo khoa học “Điều trị đa phương thức về béo phì” diễn ra tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chiều ngày 29/7, thêm rằng béo phì ở trẻ em đang gia tăng ở tất cả các khu vực trên thế giới.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhận định, béo phì ở trẻ em là một trong những thách thức sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng nhất của thế kỷ 21. Trẻ em thừa cân và béo phì có khả năng béo phì ở tuổi trưởng thành và có nhiều khả năng phát triển các bệnh không lây nhiễm như đái tháo đường và tim mạch ở độ tuổi trẻ hơn. Do đó, điều trị và phòng ngừa béo phì ở trẻ em cần được ưu tiên cao.

PGS.TS.BS Vũ Huy Trụ, Trưởng khoa Nhi, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, ở Việt Nam, cứ 2 trẻ có 1 trẻ thừa cân béo phì. Trẻ béo phì ở độ tuổi thanh thiếu niên có tỷ lệ tiền đái tháo đường cao gấp 2,6 lần; tỷ lệ mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ đến 60% ở trẻ em và thanh thiếu niên béo phì. Khoảng 70% trẻ từ 5-17 tuổi thừa cân có ít nhất một yếu tố nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Ngoài ra còn có các nguy cơ về gan nhiễm mỡ, rối loạn tâm lý do bị kỳ thị…

“Vì thế, việc tìm ra nguyên nhân gây béo phì là yếu tố cần thiết để điều trị cho trẻ. Nguyên tắc điều trị phải dựa vào thế ‘kiềng 3 chân’, gồm chế độ ăn, vận động và sử dụng thuốc cho trẻ từ 12 tuổi trở lên”, PGS Trụ nhấn mạnh.

Về nguyên nhân gây béo phì ở trẻ em, ThS.BS.CKI Võ Đình Bảo Văn, Khoa Nội tiết- Đái tháo đường, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM lý giải có thể do di truyền, nội tiết, do thuốc, tâm lý, môi trường hoặc những thay đổi của thần kinh và vùng dưới đồi.

Bác sĩ Văn cũng dẫn các nghiên cứu cũng cho thấy, bố mẹ béo phì thường sinh con béo phì. Ở gia đình có bố mẹ bình thường, trẻ bị béo phì chiếm khoảng 9%; nếu gia đình có bố hoặc mẹ béo phì, tỷ lệ này khoảng 41-50%; nếu cả bố mẹ cùng béo phì, khả năng con bị béo phì từ 66-80%.

“Béo phì trẻ em không đơn thuần là vấn đề cân nặng hay ngoại hình, cần tìm nguyên nhân và can thiệp sớm ngay từ thời kỳ mang thai, thay đổi hành vi gia đình như chế độ ăn uống, vận động hợp lý là chìa khóa để giảm gánh nặng béo phì và các bệnh lý mạn tính trong tương lai”, bác sĩ Văn nhấn mạnh.

Về điều trị béo phì ở trẻ em, BS.CKI Phan Thị Thùy Dung, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, trẻ dưới 18 tuổi là nhóm đối tượng rất đặc thù khi điều trị thừa cân, béo phì. Trong hướng dẫn điều trị béo phì ở trẻ em tại Việt Nam, Bộ Y tế cũng nhấn mạnh rằng điều trị béo phì ở trẻ em và thanh thiếu niên, quan trọng là duy trì cân nặng thích hợp dựa trên việc thay đổi lối sống. Sử dụng thuốc trong điều trị béo phì cho trẻ mới chỉ được cấp phép cho trẻ từ 12 tuổi trở lên.

Theo bác sĩ Dung, nhóm thuốc đồng vận GLP1-RA đã được chứng minh tính hiệu quả và an toàn trong điều trị thừa cân béo phì. Qua các nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng, thuốc này đã được chứng minh an toàn đối với trẻ từ 12 tuổi trở lên.

Cũng tại hội thảo, TS.BS Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM nhấn mạnh, điều trị béo phì ở trẻ em khó hơn nhiều so với người lớn, đặc biệt là thay đổi hành vi của trẻ. Hiện nay, trong phác đồ điều trị thiếu phần tư vấn tâm lý cho trẻ để hỗ trợ can thiệp thay đổi hành vi. “Việc sử dụng thuốc can thiệp sớm cho trẻ cần thận trọng”, bác sĩ Hoàng nhấn mạnh.