Ông Việt, 65 tuổi, từng năm lần phẫu thuật ở vùng bụng; nay phát hiện sa ruột ở 3 vị trí vùng bụng và bẹn, phải đặt lưới nhân tạo gia cố.

Ngày 23/5, bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Quốc Thái, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết đây là lần đầu tiên bệnh viện tiếp nhận một trường hợp có tiền sử phẫu thuật phức tạp và nhiều vị trí thoát vị ruột như ông Việt (ngụ tại Sóc Trăng). Ông Việt từng mổ ruột thừa, thoát vị bẹn, bị tắc ruột do ung thư đại tràng ngang, phải mổ đưa hậu môn nhân tạo ra ngoài và mổ mở cắt ruột, phục hồi lưu thông. Cách đây 10 năm, ông Việt còn mổ mở cắt đoạn đại trực tràng điều trị ung thư.

Kết quả chụp CT 1975 lát cắt cho thấy ông có 3 vị trí thoát vị sa ruột. Một là ở vùng thành bụng ¼ trên phải, đường kính cổ túi (chỗ thoát vị hẹp nhất) lớn gần 9 cm, kích thước khối thoát vị đến gần 13 cm. Vị trí thoát vị thứ hai ở thành bụng vùng ¼ dưới phải, đường kính cổ túi 3 cm, kích thước khối thoát vị hơn 9 cm và thoát vị bẹn phải tái phát kích thước nhỏ.

“Các khối thoát vị ngày một lớn, bụng người bệnh xuất hiện các khối phồng nhô cao bất thường cả khi đứng, nằm, ngồi”, bác sĩ Quốc Thái cho biết, nhận định thêm rằng các khối thoát vị này nếu không được điều trị, ông Việt sẽ chịu đau đớn thường xuyên, hạn chế hoạt động thể lực, nguy cơ gặp biến chứng nội tạng hoặc các mô bị kẹt chặt tại lỗ thoát vị hay nội tạng thoát vị ra ngoài không thể chui trở lại ổ bụng. Tình trạng này có thể gây phù nề, dẫn tới thiếu máu nuôi, tắc ruột, hoại tử, nhiễm trùng, nguy hiểm đến tính mạng.

Ông Việt được chỉ định phẫu thuật nội soi bằng máy 3D/4K ICG Rubina hiện đại, bác sĩ dùng các tấm lưới nhân tạo chuyên dụng đặt vào các vị trí lỗ thoát vị nhằm “vá”, gia cố, tăng cường sức bền cho thành bụng, nâng đỡ các cấu trúc cơ bụng bị yếu. Tuy nhiên, bác sĩ Thái cho hay việc phẫu thuật đặt lưới cho ông Việt là một thách thức do có nhiều chỗ thoát vị, cần phải đưa nhiều trocar (dụng cụ trong phẫu thuật nội soi) vào cơ thể người bệnh. Thể trạng người bệnh lại nhỏ, vị trí đặt các trocar quá gần nhau có thể ảnh hưởng đến vị trí đặt lưới và thao tác. Ruột người bệnh cũng dính nhiều do đã mổ nhiều lần trước đó.

Bắt đầu ca phẫu thuật, bác sĩ phẫu tích khối thoát vị vùng bẹn và đặt 1 lưới nhân tạo che phủ vùng bẹn. Sau đó gỡ dính ruột, bóc tách các khối thoát vị to phía trên, khâu phục hồi cân thành bụng (là một lớp mô liên kết bọc lấy các cơ và các tạng trong cơ thể) và đặt tiếp 2 lưới lớn che phủ 2 vị trí thoát vị. Tuy nhiên, do cơ bụng người bệnh yếu, bác sĩ phải khâu lại gân cơ trước khi đặt lưới. Quá trình khâu đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ, đảm bảo đường khâu không căng gây rách mô. Cả hai tấm lưới được khâu cố định để đảm bảo độ vững chắc, tránh tái phát.

Các tấm lưới giúp ngăn chặn các cơ quan nội tạng không thể chui ra ngoài. Đặc biệt, khi thành bụng được gia cố vững chắc, áp lực nội tạng được phân tán đều hơn, giảm nguy cơ thoát vị tái phát ở cùng vị trí hoặc các vị trí lân cận, phòng ngừa biến chứng nguy hiểm cho người bệnh. Sau phẫu thuật một ngày, ông Việt đi lại và ăn uống bình thường, không còn triệu chứng đau và xuất viện về nhà sau hai ngày. “Ca mổ thành công nhờ kế hoạch chi tiết, kết hợp hệ thống máy phẫu thuật nội soi hiện đại, hình ảnh rõ nét và vật liệu lưới chất lượng cao”, bác sĩ Thái cho biết.

Thoát vị các bộ phận vùng bụng thường biểu hiện bằng khối phồng vùng bụng hoặc bẹn, to lên khi đứng lâu, ho, hoặc rặn. Đau tức khi vận động, có cảm giác nóng ran, nặng nề vùng bẹn. Nam giới có thể sưng bìu. Nhiều triệu chứng dễ nhầm với bệnh lý sinh dục như xoắn tinh hoàn, tràn dịch tinh mạc… Do đó, người bệnh khi thấy có triệu chứng nên đến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị đúng cách, tránh tự xử lý tại nhà.

Theo bác sĩ Thái, thoát vị xảy ra do nhiều nguyên nhân như quá trình lão hóa tự nhiên, yếu tố di truyền… Chấn thương hoặc phẫu thuật vùng bụng cũng có thể khiến cơ và mô liên kết ở thành bụng suy yếu, gây thoát vị. Một số yếu tố khác như người béo phì, người có sử dụng thuốc corticoid, mô lành kém, nguy cơ bị thoát vị vết mổ cao hơn. Trường hợp ông Việt, yếu tố nguy cơ gây thoát vị vết mổ có thể đến từ cuộc mổ trước đó, bao gồm mổ đưa hậu môn nhân tạo ra ngoài.

Tùy thuộc từng dạng thoát vị, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật mổ mở hay phẫu thuật nội soi. Trong đó, phẫu thuật nội soi là phương pháp đang được áp dụng phổ biến nhờ ưu điểm có thể dùng cho mọi vị trí, xử lý cùng lúc nhiều vị trí thoát vị, ít xâm lấn, giảm đau sau mổ, thời gian nằm viện ngắn, giảm nguy cơ tái phát thoát vị.

Người bệnh nên khám chuyên khoa khi có dấu hiệu nghi ngờ thoát vị để được điều trị kịp thời. Việc trì hoãn có thể khiến khối thoát vị to dần, phẫu thuật khó khăn hơn và tăng nguy cơ biến chứng như tăng áp lực ổ bụng sau mổ, gây nguy hiểm đến tính mạng.