Ánh (16 tuổi, TP.HCM) bị nổi loang lổ các mảng da sậm màu khắp cơ thể suốt 6 năm do nấm. Dù điều trị nấm đã khỏi nhưng em tự ti khi đang ở tuổi dậy thì.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ), TS.BS.CKII Đặng Thị Ngọc Bích, Trưởng chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, cho biết Ánh bị tăng sắc tố sau viêm do nhiễm nấm da.

Khoảng năm 10 tuổi, Ánh xuất hiện các mảng da loang lổ, thâm, không đều màu, tập trung nhiều ở bả vai phải và mặt. Ban đầu, tổn thương chỉ sạm nhẹ, bong vảy mỏng, ít ngứa. Tuy nhiên sau vài tuần, vùng thâm lan rộng từ vai ra bắp tay hơn 15 cm. Sau khi đi khám, bác sĩ chẩn đoán em bị nấm da và chỉ định điều trị theo phác đồ. Dù nấm được điều trị dứt điểm nhưng màu da không tự trở về bình thường.

Những mảng tăng sắc tố bám dai dẳng trên cơ thể nhiều năm, những lần vô tình lộ ra khi chơi thể thao, đi bơi, mặc áo ngắn tay khiến Ánh bị bạn bè trêu chọc “ở dơ”. Có lúc, Ánh rơi nước mắt, lặng lẽ vào nhà vệ sinh rửa lưng, lau mặt thật kỹ, dù biết việc đó không thể làm màu da thay đổi.

Gia đình cho biết Ánh thường xuyên tránh các hoạt động tập thể, không muốn đi bơi, hạn chế tham gia các buổi sinh hoạt ngoài trời cùng bạn bè. Em chọn áo tay dài, áo cổ cao để che đi vùng da khác màu, ngay cả trong thời tiết oi bức.

Bác sĩ Bích cho biết nhiễm nấm da gây phản ứng viêm kéo dài tại chỗ, kích thích các tế bào sắc tố (melanocyte) tăng sản xuất melanin. Khi sắc tố này lắng đọng sâu trong da, vùng tổn thương trở nên sậm màu và khó tự mờ đi, ngay cả khi nguyên nhân viêm đã được loại bỏ. Ở trẻ em, làn da nhạy cảm hơn người lớn, nguy cơ tăng sắc tố sau viêm càng cao nếu tình trạng viêm kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.

Theo bác sĩ Bích, tăng sắc tố sau viêm là tổn thương lành tính, không ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, việc tổn thương xuất hiện từ sớm, tồn tại nhiều năm ở vùng da lộ như mặt, vai, tay, lưng trên… có thể để lại tác động tâm lý rõ rệt, đặc biệt ở trẻ em và thanh thiếu niên. “Nhiều trẻ không đau về thể chất nhưng chịu áp lực tâm lý kéo dài, ảnh hưởng đến sự tự tin và quá trình phát triển cảm xúc”, bác sĩ Bích nói.

Tăng sắc tố sau viêm là tình trạng khó cải thiện vì tùy thuộc vào bệnh da trước đó có được kiểm soát tốt hay không. Các bệnh da mạn tính, tổn thương nặng, dai dẳng và hay tái phát thường để lại biến chứng tăng sắc tố kháng trị. Việc điều trị thường kéo dài, cần kết hợp nhiều phương pháp, theo dõi sát để đảm bảo an toàn, nhất là với người bệnh trẻ tuổi. Với trường hợp của Ánh, bác sĩ chỉ định điều trị bằng laser Pico Pro từ 6-8 lần, mỗi lần cách nhau 1 tháng. Công nghệ sử dụng xung năng lượng siêu ngắn để phá vỡ sắc tố melanin thành các hạt nhỏ li ti, giúp cơ thể đào thải dần qua cơ chế tự nhiên. Phương pháp này tác động chọn lọc vào sắc tố, hạn chế tổn thương mô lành xung quanh, phù hợp cho vùng da nhạy cảm.

Sau 4 lần điều trị, vùng da sậm màu của Ánh đã cải thiện rõ, màu sắc từ nâu đậm chuyển sang tông nhạt hơn, gần với màu da xung quanh.

Bác sĩ Bích cho biết, không nên xem nhẹ các bệnh lý da liễu tưởng chừng đơn giản ở trẻ em. Qua hơn 30 năm khám và điều trị, bác sĩ ghi nhận tăng sắc tố sau viêm chiếm tỷ lệ đáng kể trong các trường hợp tổn thương da kéo dài ở trẻ, đặc biệt sau các viêm nhiễm như nấm da. Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng, đủ liệu trình, nấm da thường khỏi hoàn toàn và ít để lại di chứng. Ngược lại, khi tình trạng viêm kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, nguy cơ tăng sắc tố sau viêm là điều khó tránh khỏi.

Bên cạnh đó, trẻ cần sử dụng đồ dùng cá nhân riêng như khăn tắm, khăn lau người, quần áo. Việc dùng chung hoặc sử dụng các vật dụng cá nhân trong môi trường ẩm ướt tạo điều kiện thuận lợi cho nấm da phát triển và lây lan.

Việc phát hiện sớm và điều trị đúng không chỉ giúp bảo vệ làn da trẻ, mà còn ngăn ngừa những tổn thương tâm lý âm thầm kéo dài suốt nhiều năm sau đó.

Sau điều trị bằng laser, bác sĩ khuyến cáo Ánh cần chăm sóc da đúng cách để duy trì hiệu quả và hạn chế tái tăng sắc tố. Người bệnh nên tránh nắng, che chắn kỹ vùng da điều trị, sử dụng kem chống nắng phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ. Ngoài ra, việc giữ ẩm da, hạn chế cọ xát mạnh và tái khám đúng hẹn giúp theo dõi đáp ứng điều trị và điều chỉnh liệu trình kịp thời.

*Tên nhân vật đã được thay đổi.