Bà Mỹ (55 tuổi) chỉ ăn cơm trắng với nước tương vì sợ ngứa do mề đay. Sau thời gian dài, bà bị suy kiệt, bác sĩ chẩn đoán mề đay mạn kèm biến chứng suy tuyến thượng thận.

“Tôi gần như không dám ăn gì, chỉ ăn cơm với nước tương nhưng vẫn ngứa”, bà Mỹ cho biết khi đến khám sức khỏe tổng quát công nghệ cao tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ) trong tình trạng mệt mỏi kéo dài. Các kết quả cho thấy bà Mỹ suy tuyến thượng thận trên nền rối loạn miễn dịch.

Tại khoa Miễn dịch Lâm sàng, sau khi khai thác bệnh sử và làm các xét nghiệm miễn dịch chuyên sâu, TS.BS Nguyễn Phúc Tân, xác định bà bị mề đay mạn tính. Ngoài ra, bà còn bị suy tuyến thượng thận do sử dụng thuốc dị ứng có chứa corticoid kéo dài.

Bà và gia đình không khỏi bất ngờ, bởi suốt nhiều năm qua, bà luôn nghĩ nguyên nhân của những cơn ngứa dữ dội vào buổi chiều tối, lan khắp tay chân vì dị ứng thực phẩm nên siết chặt ăn uống. Từ việc kiêng ăn hải sản, thịt bò, trứng, dần dần bà loại bỏ gần như toàn bộ thực phẩm “nghi gây dị ứng”. Bữa ăn chỉ còn vài món đơn giản với cơm trắng, nước tương, rau luộc… kéo dài suốt nhiều tháng. Tuy nhiên dù kiêng ăn, tình trạng ngứa không hề thuyên giảm. Ngược lại, cơ thể bà bắt đầu xuất hiện triệu chứng mệt lả, chóng mặt, ăn uống kém…

Theo bác sĩ Tân đây là sai lầm phổ biến ở người bị mề đay kéo dài. “Nhiều người mặc định ngứa là do dị ứng thực phẩm, trong khi phần lớn mề đay mạn tính không tìm được dị nguyên cụ thể, mà liên quan đến rối loạn miễn dịch”, bác sĩ cho biết.

Do đó việc kiêng khem cực đoan không giúp giải quyết gốc bệnh, thậm chí khiến cơ thể suy kiệt, suy nhược, dễ bị biến chứng hoặc mắc thêm bệnh khác, giảm khả năng đáp ứng điều trị.

Nguy hiểm hơn là bà Mỹ còn có thói quen sử dụng thuốc dị ứng có chứa thành phần corticoid kéo dài, mỗi khi các mảng đỏ nổi lan khắp người. Điều này có thể dẫn đến tình trạng ức chế tuyến thượng thận – cơ quan sản xuất hormone quan trọng giúp cơ thể thích nghi với stress.

Bác sĩ Tân cho biết với bà Mỹ, điều trị không chỉ dừng ở kiểm soát mề đay mà còn phải xử trí biến chứng của corticoid. Bác sĩ xây dựng phác đồ giảm liều corticoid theo từng giai đoạn, thay vì ngưng đột ngột để tránh nguy cơ suy tuyến thượng thận cấp.

Song song đó, người bệnh được chuyển sang hướng điều trị mề đay phù hợp hơn, ưu tiên các thuốc an toàn cho kiểm soát lâu dài, kết hợp điều chỉnh dinh dưỡng nhằm phục hồi thể trạng. Thay vì kiêng khem, bác sĩ hướng dẫn bà ăn uống đầy đủ, cân bằng, chỉ loại trừ những thực phẩm thực sự gây phản ứng rõ ràng.

Sau hơn 1 tuần điều trị, các cơn ngứa giảm dần, không còn xuất hiện dày đặc như trước. Thể trạng bệnh nhân cải thiện, ăn uống tốt hơn, tinh thần ổn định.

Bác sĩ Tân khuyến cáo người bệnh không nên tự gắn mác “dị ứng” cho mọi tình trạng ngứa. Khi bệnh kéo dài trên 6 tuần hoặc tái phát nhiều lần, cần đi khám để xác định đúng nguyên nhân. Nếu điều trị sai hướng, người bệnh không chỉ kéo dài triệu chứng mà còn có nguy cơ đối mặt với các biến chứng toàn thân.

*Tên nhân vật đã được thay đổi