Hà Nội – Sau 1 năm tự ý tái sử dụng đơn thuốc chứa corticoid nhiều lần, da chị Ninh tổn thương nặng nề, vùng má giãn mao mạch dạng mạng nhện màu đỏ thẫm.

BS.CKII Đàm Thị Thúy Hồng, Trưởng khoa Thẩm mỹ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết tình trạng của chị Ninh được gọi là da ‘nghiện corticoid’. Người bệnh tự ý bôi thuốc kéo dài dẫn đến hiện tượng da phụ thuộc thuốc, mỏng dần, giãn mao mạch, rối loạn sắc tố, viêm da dai dẳng, thậm chí bùng phát nặng khi ngưng thuốc đột ngột.

Khởi phát người bệnh viêm da tiếp xúc dị ứng với các biểu hiện đỏ, ngứa nhẹ. Chị được bác sĩ kê đơn thuốc bôi có chứa corticoid để điều trị trong thời gian ngắn. Sau khi sử dụng, các triệu chứng nhanh chóng thuyên giảm. Tuy nhiên, thay vì tái khám theo lịch hẹn, khi da tái phát tình trạng viêm chị tiếp tục tự mua lại đơn thuốc cũ để bôi. Mỗi lần da đỏ, ngứa, chị lại sử dụng thuốc, kéo dài liên tục trong nhiều tháng. Song song với đó, chị còn dùng thêm một số loại mỹ phẩm không rõ nguồn gốc với mong muốn phục hồi nhanh hơn.

Sau gần một năm, làn da không những không cải thiện mà ngày càng nhạy cảm, mỏng yếu, dễ kích ứng và xuất hiện nhiều tổn thương phức tạp. Hai má giảm sắc tố xen kẽ, giãn mao mạch dạng mạng nhện màu đỏ thẫm. Da mặt mỏng, dễ ửng đỏ, thường xuyên nổi mẩn, ngứa, kèm theo tình trạng lông tơ mọc rậm, mềm và sẫm màu khiến gương mặt kém sắc, thiếu sức sống, già hơn tuổi.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, chị Ninh được các bác sĩ thăm khám lâm sàng, chụp đánh giá tổn thương bằng máy dermoscopy và thực hiện các xét nghiệm cần thiết. Sau khi xác định tình trạng và nguyên nhân, bác sĩ Hồng đánh giá da vẫn có khả năng hồi phục song cần điều trị đúng cách, kiên trì và tuân thủ phác đồ và chỉ định điều trị với mục tiêu kiểm soát viêm, phục hồi cấu trúc da, cải thiện tình trạng giãn mao mạch và rối loạn sắc tố. Theo bác sĩ Hồng điều trị da nhiễm corticoid không thể nóng vội. Đây là quá trình dài, đòi hỏi phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ và người bệnh.

Phác đồ điều trị bao gồm sử dụng hệ thống laser công nghệ cao như Fotona 6D và StarWalker, kết hợp laser Nd:YAG 1064 xung dài để xử lý tình trạng đỏ da, giãn mao mạch và sắc tố không đồng đều. Bên cạnh đó, chị cũng được tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) kích thích tái tạo da, tăng sinh collagen, giúp da dày và khỏe dần theo thời gian. Sau 4 tháng, tình trạng tổn thương da của chị Ninh đã được cải thiện, da đều màu và đỡ nhạy cảm hơn.

Corticoid đường bôi được xem là thần dược trong điều trị nhiều bệnh da liễu nhờ khả năng chống viêm, giảm đỏ, giảm ngứa nhanh. “Song corticoid sử dụng không đúng chỉ định có thể gây ra hàng loạt biến chứng nguy hiểm”, bác sĩ Hồng nói.

Việc lựa chọn corticoid mạnh hay nhẹ, bôi bao nhiêu lần mỗi ngày và trong bao lâu cần được bác sĩ cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên tình trạng bệnh, vị trí da và đáp ứng điều trị.

Bác sĩ Hồng cho biết thực tế, tình trạng da ‘nghiện corticoid’ không hiếm gặp, đặc biệt trong bối cảnh nhiều nhà thuốc bán thuốc chứa corticoid không cần đơn, cùng với tâm lý chủ quan của người bệnh.

Bác sĩ Hồng khuyến cáo không nên tự ý sử dụng thuốc bôi da, đặc biệt là các chế phẩm chứa corticoid, khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Khi da xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đỏ kéo dài, ngứa, bong tróc, sạm màu hoặc nhạy cảm bất thường, cần khám sớm tại các bệnh viện có chuyên khoa Da liễu để được chẩn đoán và điều trị đúng hướng.