Vắc xin thương hàn phòng bệnh gì? Lịch tiêm mấy mũi, khi nào?

Vắc xin thương hàn giúp cơ thể tạo ra miễn dịch chống lại bệnh thương hàn – một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có thể dẫn đến nhiều biến chứng. Tiêm ngừa vacxin này cho bé và người lớn có thể giúp mỗi người phòng tránh nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm này.

Vắc xin thương hàn là gì?

Vắc xin thương hàn là vắc xin giúp phòng ngừa bệnh thương hàn, được phát triển từ vi khuẩn Salmonella Typhi (tác nhân gây thương hàn) đã được xử lý để không còn khả năng gây bệnh. Khi đưa vào cơ thể, vắc xin giúp kích hoạt hệ miễn dịch, thúc đẩy quá trình tạo ra các kháng thể đặc hiệu. Những kháng thể này có vai trò quan trọng trong việc nhận diện và tiêu diệt vi khuẩn nếu sau này cơ thể tiếp xúc với nguồn lây thực tế.

Tiêm phòng thương hàn là biện pháp y tế dự phòng hiệu quả. Đặc biệt, với những người chuẩn bị đến vùng có dịch bệnh, tiêm vắc xin phòng bệnh này là việc làm cần thiết để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

Hiện nay, vắc xin thương hàn gồm 2 phân loại chính:

• Loại sử dụng kháng nguyên polysaccharide tinh chế từ lớp vỏ vi khuẩn, thường tiêm phòng cho đối tượng trẻ từ 2 tuổi và người lớn.
• Loại còn lại là vắc xin sống giảm độc lực, được bào chế phù hợp với đối tượng từ 6 tuổi trở lên.

Mỗi loại vắc xin có thời gian bảo vệ cơ thể trước tác nhân gây bệnh khác nhau, mỗi người có thể cần tiêm nhắc lại tùy vào mức độ phơi nhiễm nguy cơ.

Việc tiêm phòng thương hàn không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn hạn chế mức độ nghiêm trọng nếu người được tiêm không may bị lây nhiễm. Tuy nhiên, để phòng bệnh hiệu quả hơn, mỗi người vẫn cần áp dụng các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm và đảm bảo luôn sử dụng nước sạch.

Thương hàn là một bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng do vi khuẩn Salmonella Typhi (S. Typhi) gây ra. Bệnh lây truyền chủ yếu qua nguồn nước hoặc thực phẩm bị ô nhiễm bởi phân hoặc nước tiểu của người mắc bệnh, đặc biệt là thực phẩm chưa được nấu chín kỹ hoặc sữa chưa tiệt trùng. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh lý này có thể diễn tiến nhanh chóng và gây ra các biến chứng nguy hiểm như loét hoặc thủng ruột, nhiễm khuẩn huyết, tổn thương thần kinh trung ương…

Vắc xin thương hàn cần tiêm mấy mũi?

Lịch tiêm (thông tin tham khảo):

• Trẻ em từ 2 tuổi trở lên và người lớn chỉ cần tiêm 1 liều.
• Nên tiêm nhắc lại sau 3 năm nếu sống trong vùng có dịch hoặc chuẩn bị đi đến khu vực lưu hành bệnh
• Trường hợp đặc biệt (người có hệ miễn dịch yếu, sống ở khu vực vệ sinh kém) có thể được chỉ định tiêm nhắc sớm hơn theo khuyến cáo của bác sĩ.

Liều tiêm (thông tin tham khảo):

• Liều lượng tiêu chuẩn theo quy định
• Đường tiêm: tiêm bắp hoặc tiêm dưới da.

Các loại vắc xin thương hàn phổ biến hiện nay

Hiện nay, tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác, có 2 loại vắc xin thương hàn phổ biến được sử dụng, bao gồm (thông tin tham khảo):

1. Typhim VI

Typhim VI là vắc xin polysaccharide tinh chế từ vỏ vi khuẩn Salmonella Typhi, được sản xuất bởi hãng Sanofi Pasteur (Pháp).

Đặc điểm:

• Sử dụng cho đối tượng từ 2 tuổi trở lên
• Không chứa chất bảo quản, an toàn cho nhiều đối tượng
• Hiệu quả phòng bệnh kéo dài tối thiểu 3 năm
• Được áp dụng cho người chuẩn bị đi du lịch, công tác, sống ở khu vực có nguy cơ mắc bệnh thương hàn cao.

2. Typhoid VI

Typhoid VI là loại vắc xin polysaccharide đơn giá, phòng bệnh thương hàn do vi khuẩn Salmonella Typhi gây ra.

Đặc điểm:

• Sử dụng cho đối tượng từ 2 tuổi trở lên
• Hiệu lực phòng bệnh lên đến 3 năm
• Được chỉ định tiêm cho người sắp đến các khu vực đang có dịch thương hàn.

Lưu ý: Liều lượng và đặc điểm của các loại vắc xin thương hàn trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Mỗi người cần tham vấn ý kiến bác sĩ tại cơ sở y tế uy tín để được tư vấn chi tiết.

Ai nên tiêm vắc xin phòng bệnh thương hàn?

Đối tượng nên tiêm vắc xin thương hàn bao gồm trẻ em từ 2 tuổi, người lớn, đặc biệt là các đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao như người du lịch đến khu vực dịch bệnh, người sống tại vùng dịch, người sống trong môi trường kém vệ sinh, nhân viên y tế, người có hệ miễn dịch yếu, người mắc bệnh nền mạn tính… Mỗi người nên đến bệnh viện, cơ sở y tế để được bác sĩ trực tiếp tư vấn về việc ngừa bệnh thương hàn bằng vắc xin an toàn, phù hợp.

Trường hợp nào không nên tiêm vắc xin ngừa bệnh thương hàn?

Không phải ai cũng có thể tiêm vắc xin thương hàn. Những trường hợp sau cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tiêm:

• Trẻ dưới 2 tuổi (đối với vắc xin polysaccharide)
• Người đang sốt cao, nhiễm trùng cấp tính
• Người có tiền sử dị ứng nặng với bất kỳ thành phần nào của vắc xin
• Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú tiêm phòng vắc xin cần có chỉ định của bác sĩ
• Để đảm bảo an toàn, người bệnh giảm tiểu cầu hoặc rối loạn đông máu không được chỉ định tiêm vắc xin trong cơ (tiêm bắp), người bệnh cần thông báo với đội ngũ y tế về tình trạng sức khỏe để có hướng xử trí phù hợp.

Những tác dụng phụ có thể gặp khi tiêm vắc xin thương hàn

Tiêm phòng vắc xin thương hàn theo chỉ định của bác sĩ được đánh giá là an toàn cho sức khỏe. Một số phản ứng phụ nhẹ có thể xảy ra bao gồm:

• Đau, sưng hoặc đỏ tại vị trí tiêm
• Mệt mỏi, sốt nhẹ
• Đau đầu, buồn nôn
• Ít gặp: Phản ứng dị ứng nặng như nổi mề đay, khó thở, sốc phản vệ.

Nếu sau khi tiêm vaccine ngừa bệnh này, cơ thể có các biểu hiện bất thường kéo dài, cần sớm đến cơ sở y tế để bác sĩ thăm khám và có biện pháp xử trí kịp thời.

Một số lưu ý quan trọng khi tiêm phòng vaccine thương hàn

Một số điều quan trọng mỗi người cần lưu ý khi tiêm phòng vắc xin thương hàn, gồm:

• Không tiêm vắc xin khi cơ thể đang sốt cao hoặc nhiễm trùng cấp
• Không uống rượu bia, tránh dung nạp chất kích thích hoặc làm việc cường độ cao trong 24 giờ sau tiêm
• Nên ăn nhẹ trước khi tiêm để tránh hạ đường huyết
• Theo dõi cơ thể tối thiểu 30 phút sau tiêm tại cơ sở y tế
• Tuân thủ lịch tiêm vắc xin nhắc lại đúng thời gian để duy trì miễn dịch.

Tiêm vắc xin phòng ngừa bệnh thương hàn ở đâu tốt?

Mỗi người nên chọn tiêm chủng vắc xin tại các cơ sở y tế uy tín được cấp phép hoạt động. Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC là các cơ sở y tế uy tín cung cấp dịch vụ tiêm chủng an toàn, chất lượng cao. Các cơ sở y tế quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao và có hệ thống bảo quản vắc xin tuân thủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt, giúp đảm bảo chất lượng vắc xin, an toàn cho người tiêm.

Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC áp dụng quy trình bảo quản vắc xin đạt chuẩn GSP (Good Storage Practice), đảm bảo vắc xin luôn được lưu trữ ở điều kiện nhiệt độ phù hợp từ kho trung tâm đến tay người tiêm. Những cơ sở y tế này có khu vực khám sàng lọc, theo dõi sau tiêm và hỗ trợ cấp cứu khi cần thiết.

Việc chủ động tiêm phòng vắc xin thương hàn là cách bảo vệ bản thân và gia đình trước nguy cơ mắc bệnh nguy hiểm này. Mỗi người nên đến cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ tư vấn chi tiết về lịch tiêm và mũi tiêm chi tiết.