Bộ Y tế khuyến cáo, vắc xin phòng HPV nên tiêm chủng cho trẻ từ 9 – 15 tuổi với phác đồ 2 mũi tiêm và người từ 16 – 45 tuổi với phác đồ 3 mũi tiêm để mang lại hiệu quả phòng bệnh tốt nhất. Vậy tiêm HPV 1 mũi duy nhất có tác dụng không? Tiêm mấy mũi sẽ mang lại hiệu quả phòng bệnh tối ưu? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây!
Bài viết được tư vấn bởi BS Hoa Tuấn Ngọc, Quản lý Y khoa Vùng 1 – Đông Nam Bộ, Hệ thống tiêm chủng VNVC.
Tiêm HPV 1 mũi vẫn có tác dụng bảo vệ chống khỏi các bệnh do HPV gây ra nhưng không mang hiệu quả phòng bệnh tối ưu. Chuyên gia y tế khuyến cáo, người từ 9 – 45 tuổi nên thực hiện phác đồ tiêm đủ 2 hoặc 3 mũi theo chỉ định để mang khả năng bảo vệ bền vững và hiệu quả nhất.
Các chuyên gia giải thích rằng, liều vắc xin HPV đầu tiên có vai trò quan trọng trong việc kích hoạt phản ứng miễn dịch ban đầu, giúp cơ thể chuẩn bị sẵn sàng chống lại các chủng HPV nguy hiểm nếu tiếp xúc sau này. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả bảo vệ tối ưu, người tiêm cần tuân thủ đầy đủ liệu trình 2 hoặc 3 liều vắc xin, tùy thuộc vào loại vắc xin và độ tuổi bắt đầu tiêm chủng.
Các chuyên gia cho biết thêm, liều tiêm vắc xin HPV đầu tiên tuy quan trọng, nhưng hầu như chỉ giúp kích hoạt đáp ứng miễn dịch cơ bản, chưa tạo ra đủ lượng kháng thể cần thiết để chống lại sự tấn công của HPV trong tương lai. Vì vậy, nhà sản xuất khuyến cáo cần tiêm đủ các liều tiếp theo để cơ thể tăng cường sản xuất kháng thể một cách đầy đủ và bền vững hơn. Điều này giúp đảm bảo khả năng miễn dịch lâu dài và hiệu quả trong việc phòng ngừa bệnh.
Việc không tuân thủ đúng liệu trình tiêm chủng có thể dẫn đến mức độ miễn dịch thấp, không đủ bảo vệ cơ thể trong dài hạn. Khi đó, nguy cơ nhiễm bệnh trong tương lai vẫn tồn tại, khiến quá trình tiêm chủng trở nên lãng phí cả về công sức lẫn chi phí. Do đó, việc thực hiện tiêm đủ liều theo khuyến cáo là điều cần thiết để đảm bảo hiệu quả phòng bệnh tối đa.
Theo chuyên gia y tế, người từ 9 – 45 tuổi cần tiêm đầy đủ 2 hoặc 3 mũi tùy thuộc vào loại vắc xin HPV, để mang lại hiệu quả phòng bệnh tối ưu. Hiện nay, tại Việt Nam và các quốc gia trên toàn thế giới đang lưu hành rộng rãi 2 loại vắc xin HPV thế hệ mới với hiệu quả phòng bệnh cao khi được tiêm đầy đủ và đúng lịch theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Hai loại vắc xin HPV được nghiên cứu và sản xuất bởi Tập đoàn hàng đầu thế giới MSD (Mỹ), bao gồm:
Hai loại vắc xin HPV được Bộ Y tế chỉ định với lịch tiêm cụ thể như sau:
| Tên vắc xin | Nhóm tuổi | Lịch tiêm |
| Gardasil | Trẻ em và phụ nữ trong độ tuổi từ 9 đến 26 tuổi. |
|
| Gardasil 9 | Nam và nữ trong độ tuổi từ 9 đến 45 tuổi. | Người từ tròn 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiên:
Phác đồ 2 mũi:
Nếu mũi 2 tiêm cách mũi 1 < 5 tháng, cần tiêm mũi 3 cách mũi 2 ít nhất 3 tháng. Người từ tròn 15 tuổi đến 45 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiên: Phác đồ 3 mũi (0-2-6):
|
Hiện tại chưa có bằng chứng về việc tiêm vắc xin HPV gây ảnh hưởng thai kỳ ở phụ nữ mang thai. Theo dữ liệu thử nghiệm lâm sàng và sổ đăng ký, vắc xin HPV khi được tiêm trong thời kỳ mang thai không liên quan đến các kết quả thai kỳ bất lợi, bao gồm dị tật lớn. Do đó, nếu vô tình tiêm HPV 1 mũi xong có bầu cũng không cần phải quá lo lắng hoặc cân nhắc chấm dứt thai kỳ, mẹ bầu chỉ cần hoãn các liều còn lại cho đến khi hoàn thành thai kỳ và chăm sóc thai kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.
Mặc dù các nghiên cứu cho đến ngày nay không tìm thấy bằng chứng về tác động xấu của vắc xin HPV đối với thai kỳ nhưng cũng không có đầy đủ dữ liệu về tính an toàn đối chứng và hiệu quả của vắc xin HPV trong giai đoạn mang thai. Vậy nên, để đảm bảo an toàn tuyệt đối và hạn chế rủi ro nhất, các chuyên gia y tế khuyến cáo không nên tiêm vắc xin HPV cho phụ nữ mang thai.
Tiêm 1 mũi HPV vẫn có thể quan hệ bình thường, nhưng nên thực hiện quan hệ tình dục một cách an toàn, để hạn chế nguy cơ lây nhiễm HPV khi cơ thể chưa kịp sản sinh đủ kháng thể phòng bệnh. Hiện tại, chưa có bất kỳ thông tin chống chỉ định nào về việc tiêm vắc xin HPV không được quan hệ tình dục cũng như mốc thời gian để chờ đợi thực hiện quan hệ. Việc quan hệ tình dục sau tiêm chủng không ảnh hưởng đến khả năng sinh miễn dịch của vắc xin HPV.
Các chuyên gia khuyến cáo, những người tiêm HPV 1 mũi đang trong thời gian tiêm chủng chưa đủ phác đồ nên duy trì quan hệ bằng các biện pháp an toàn như sử dụng bao cao su và quan hệ lành mạnh với một bạn tình, để ngăn ngừa tối đa nguy cơ mắc các bệnh do HPV gây ra cũng như hạn chế nguy cơ mang thai trong giai đoạn này.
Một số nghiên cứu gần đây cho thấy tiêm một liều vắc xin HPV có thể giúp tạo ra phản ứng miễn dịch nhất định. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại vẫn chưa đủ để thay đổi khuyến nghị tiêm đủ số liều để đạt hiệu quả dài hạn. WHO cũng đang tiến hành các nghiên cứu sâu hơn liên quan đến việc đơn giản hóa lịch tiêm, nhưng cho đến nay, liều đơn chưa được công nhận là đủ thay thế cho lịch tiêm đầy đủ.
Đối với những người gần hết độ tuổi tiêm vắc xin HPV, chỉ tiêm một mũi sẽ không tận dụng được toàn bộ lợi ích phòng bệnh mà vắc xin mang lại. Tiêm đúng lịch (2 hoặc 3 liều, tùy thuộc vào độ tuổi bắt đầu và loại vắc xin lựa chọn) không chỉ giúp bảo vệ tối ưu khỏi các chủng HPV nguy cơ cao, mà còn đảm bảo hiệu quả lâu dài.
Nếu thời gian không còn đủ để hoàn thành tất cả các liều trước khi vượt qua độ tuổi 45, nên trao đổi với bác sĩ để lên kế hoạch tiêm phù hợp. Trong nhiều trường hợp, tiêm bổ sung các liều còn lại sau độ tuổi khuyến nghị vẫn có thể hỗ trợ việc bảo vệ, dù hiệu quả có thể không bằng việc hoàn thành lịch tiêm khi còn trẻ.
Theo các chuyên gia y tế, việc tiêm phòng đầy đủ theo độ tuổi khuyến cáo là mức lý tưởng để tạo miễn dịch bảo vệ bền vững và lâu dài. Do đó, người tiêm nên xây dựng kế hoạch trong độ tuổi phù hợp để được bảo vệ sớm khỏi các tác hại do HPV gây ra.
Vắc xin HPV được chỉ định tiêm cho cả nam và nữ trong độ tuổi từ 9 đến 45 và ưu tiên thực hiện trong độ tuổi “vàng” từ 9 – 15 với phác đồ 2 mũi tiêm, nhằm cung cấp sự bảo vệ tối đa trước khi có bất kỳ phơi nhiễm nào với virus cũng như trước khi bắt đầu các hoạt động tình dục. Các đối tượng từ 16 – 45 tuổi khi tiêm vắc xin HPV vẫn mang lại hiệu quả phòng bệnh cao nhưng không bảo vệ toàn diện như khi tiêm sớm vì nguy cơ đã từng nhiễm HPV rất cao.
Bên cạnh phòng bệnh do HPV gây ra hiệu quả bằng cách tiêm đầy đủ và đúng lịch các mũi vắc xin theo khuyến cáo, người tiêm nên kết hợp thực hiện các biện pháp phòng bệnh để mang lại khả năng bảo vệ tối ưu để chống lại sự tấn công của HPV, bao gồm:
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (BVĐK Tâm Anh) là đơn vị y tế uy tín với sự đầu tư các thiết bị, máy móc tiên tiến và hiện đại đạt chuẩn quốc tế cùng đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, giỏi chuyên môn để thực hiện tầm soát và xét nghiệm ung thư được chính xác nhất.
>> Để đặt lịch tầm soát ung thư tại BVĐK Tâm Anh, Quý Khách vui lòng gọi số 024 3872 3872 (Hà Nội) hoặc 0287 102 6789 – 093 180 6858 (TP.HCM) sau đó đến khám theo giờ hẹn.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, tiêm HPV 1 mũi duy nhất vẫn có tác dụng bảo vệ chống khỏi các bệnh do HPV gây ra nhưng không mang hiệu quả phòng bệnh tối ưu. Các chuyên gia khuyến cáo, người từ 9 – 45 tuổi cần tiêm đầy đủ 2 hoặc 3 mũi tùy vào từng loại vắc xin để được bảo vệ toàn diện khỏi nguy cơ tấn công của HPV gây bệnh nguy hiểm. Bên cạnh đó, cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa kết hợp như quan hệ an toàn, vệ sinh cá nhân sạch sẽ và tầm soát ung thư theo định kỳ để mang hiệu quả phòng bệnh tối ưu.
