Các loại thuốc điều trị bạch hầu thường dùng hiện nay

Thuốc điều trị bạch hầu giúp bác sĩ chữa trị, kiểm soát bệnh, ngăn ngừa biến chứng, hạn chế nguy cơ lây nhiễm… Vậy hiện có những loại thuốc nào có thể được bác sĩ chỉ định người bệnh dùng?

Có thuốc nào dùng để điều trị bạch hầu không?

Bạch hầu là bệnh có thuốc điều trị đặc hiệu bằng kháng sinh và kháng độc tố. Thuốc kháng sinh được dùng để loại trừ vi khuẩn khỏi các ổ viêm nhiễm, giúp ngăn chặn sự khuếch tán, tiết độc tố. Thế nhưng, thuốc kháng sinh không có giá trị trung hòa độc tố bạch hầu, không thay thế được cho kháng độc tố trong phác đồ điều trị. Thế nên, điểm khác biệt trong việc chữa trị bệnh này so với những bệnh lý nhiễm trùng khác là cần phối hợp dùng huyết thanh kháng độc tố bạch hầu (SAD) với kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn.

Các loại thuốc điều trị bạch hầu thường dùng hiện nay

Nhìn chung, đối với nguyên tắc điều trị bạch hầu bằng thuốc, có một số lưu ý cơ bản như sau:

• Việc dùng thuốc cần được thực hiện đúng theo chỉ định của bác sĩ.
• Huyết thanh kháng độc tố bạch hầu (SAD) được ưu tiên dùng trong quá trình cấp cứu khẩn cấp.
• Khi sử dụng huyết thanh kháng độc tố (SAD) cần tuân thủ một số nguyên tắc như:
  • Dùng càng sớm càng tốt: Dùng ngay khi nghi ngờ bệnh bạch hầu, không cần chờ kết quả xét nghiệm microbiology do thời gian là yếu tố quan trọng quyết định đến tiên lượng bệnh.
  • Liều dùng SAD ở bệnh nhân bạch hầu còn phụ thuộc vào mức độ, tình trạng bệnh.
  • Cần kiểm tra dị ứng trước khi sử dụng, do kháng độc tố được sản xuất từ huyết thanh ngựa, người bệnh cần được test dị ứng ngay trước khi dùng để tránh xảy ra phản ứng sốc phản vệ.
• Việc dùng thuốc kháng sinh có vai trò quan trọng, giúp tiêu diệt vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae gây bạch hầu, ngăn ngừa nguy cơ lây bệnh.
• Mặt khác, kháng sinh dự phòng bạch hầu có thể được chỉ định dùng cho những người tiếp xúc gần với người bệnh.

1. Huyết thanh kháng độc tố bạch hầu (SAD)

Huyết thanh kháng độc tố bạch hầu là dung dịch protein đặc chế, đậm đặc, vô khuẩn, chứa kháng thể chống độc tố bạch hầu, giúp trung hòa độc tố trước khi nó khiến các mô và cơ quan trong cơ thể tổn thương. Kháng độc tố liên kết trực tiếp với độc tố tự do trong máu người bệnh, ngăn chặn độc tố tấn công những tế bào nội tạng như hệ thần kinh, tim, thận. Huyết thanh kháng độc tố bạch hầu được dùng ngay khi nghi ngờ mắc bệnh, đặc biệt là trong 48 giờ kể từ lúc triệu chứng xuất hiện.

Thời gian dùng SAD càng chậm, hiệu quả trung hòa độc tố càng giảm, càng làm tăng nguy cơ tử vong. Liều dùng thuốc phụ thuộc vào mức độ của bệnh, không phụ thuộc vào cân nặng, độ tuổi của người bệnh. Trước khi dùng SAD, bác sĩ có thể chỉ định cho người bệnh test dị ứng trước tiêm. Với những trường hợp bệnh nặng, bác sĩ có thể cân nhắc truyền tĩnh mạch SAD, theo sát các dấu hiệu phản vệ, sẵn sàng tiến hành cấp cứu phản vệ (nếu xảy ra).

2. Kháng sinh trong điều trị bạch hầu

Một số loại kháng sinh điều trị bạch hầu có thể được bác sĩ chỉ định dùng ví dụ:

• Penicillin G: Penicillin G có tác dụng trên trực khuẩn gram (+) như bạch hầu, có thể được chỉ định dùng thay thế trong trường hợp không thể sử dụng Erythromycin. Penicillin G giúp diệt khuẩn thông qua tác dụng ức chế khả năng tổng hợp thành tế bào ở vi khuẩn.
• Erythromycin: Loại thuốc điều trị bạch hầu này có khả năng hoạt động mạnh mẽ trên vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae, có thể được chỉ định dùng cho hầu hết người bệnh. Thuốc Erythromycin có thể được dùng thay thế cho kháng sinh nhóm beta-lactam ở người bệnh dị ứng với Penicillin.
• Azithromycin: Loại kháng sinh này cũng có thể được bác sĩ chỉ định cho người bệnh dùng. Azithromycin có thể được chỉ định cho cả trẻ em và người lớn với liều dùng khác nhau.

Lưu ý khi sử dụng thuốc bạch hầu an toàn hiệu quả

Để đảm bảo tính an toàn và hiệu quả, người bệnh cần lưu ý:

• Không tự ý dùng thuốc: Người bệnh bạch hầu chỉ dùng thuốc khi được bác sĩ chỉ định. Việc tự ý dùng thuốc ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả điều trị, tiềm ẩn nguy cơ kháng thuốc, khó kiểm soát vi khuẩn hơn. Một số loại thuốc có thể dẫn đến phản ứng nghiêm trọng nếu không được dùng đúng cách, không được bác sĩ giám sát chặt chẽ.
• Dùng thuốc đúng liều, đúng lịch: Uống thuốc đúng liều, đúng thời gian theo chỉ định của bác sĩ là nguyên tắc cơ bản trong quá trình điều trị bạch hầu. Việc sử dụng thuốc sai liều, không đúng lịch có thể dẫn đến hệ quả tiêu cực cho sức khỏe, đe dọa tính mạng người bệnh. Mặt khác, một số loại thuốc phải được uống đúng giờ hay phải dùng trong một khoảng thời gian cố định để duy trì nồng độ ổn định trong máu. Việc dùng thuốc sai thời gian có thể làm giảm hiệu quả, tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ.
• Theo dõi tình trạng sức khỏe: Thuốc điều trị bạch hầu có thể dẫn đến một số tác dụng phụ. Người bệnh cần được theo dõi tình trạng sức khỏe trong quá trình dùng thuốc, nếu có dấu hiệu bất thường cần báo ngay cho bác sĩ. Người bệnh cần được theo dõi nhịp tim, huyết áp, chức năng gan thận (đặc biệt là khi dùng kháng độc tố liều cao)… trong quá trình điều trị.

Tóm lại, thuốc điều trị bạch hầu cần được sử dụng đúng thời điểm, đúng phác đồ và chỉ khi có chỉ định của bác sĩ. Tùy mức độ bệnh và thể trạng từng người, hiệu quả thuốc có thể khác nhau. Thông tin bài viết mà Tâm Anh chia sẻ chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y tế và người bệnh không nên tự ý dùng thuốc để tránh rủi ro nghiêm trọng.