Chụp X-quang tử cung – vòi trứng (HSG) là một trong những phương pháp chẩn đoán nguyên nhân dẫn đến vô sinh ở nữ giới. Chụp X-quang tử cung – vòi trứng đóng vai trò hỗ trợ điều trị, cải thiện tỷ lệ thụ thai thành công. Vậy trường hợp nào được chỉ định chụp cản quang tử cung – vòi trứng? Chị em nên lưu ý gì trước khi chụp HSG? ThS.BSNT Trần Ngọc Hà Giang – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8 sẽ có những hướng dẫn trong bài viết sau.
Chụp X-quang tử cung – vòi trứng là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh được sử dụng để khảo sát buồng tử cung và hai ống dẫn trứng bằng cách bơm chất cản quang vào bên trong. Phương pháp này cung cấp các thông tin hữu ích về hình dạng, kích thước buồng tử cung cũng như các đặc điểm về tình trạng tổn thương ở ống dẫn trứng như tắc nghẽn một hoặc hai bên ống dẫn trứng, tắc ở đoạn gần hay đoạn xa hoặc có tổn thương ứ dịch vòi trứng. Những tình trạng này đều có thể là nguyên nhân làm khó có con hoặc làm giảm tỷ lệ có thai khi điều trị hiếm muộn.
Vòi tử cung (còn được gọi là ống dẫn trứng, vòi trứng) là một phần của cơ quan sinh sản nữ, đóng vai trò “cầu nối” giữa buồng tử cung và buồng trứng và có tác dụng cho phép trứng di chuyển từ buồng trứng đến gặp gỡ tinh trùng, quá trình thụ tinh sẽ diễn ra tại đây tạo thành phôi và phôi sẽ di chuyển dọc vòi trứng để vào buồng tử cung. Mỗi người phụ nữ sẽ có hai vòi trứng. Nếu có bất kỳ bất thường nào ở vòi trứng đều có thể cản trở quá trình di chuyển của trứng và tinh trùng, làm giảm cơ hội thụ thai thành công.
Chỉ định chụp HSG nhằm đánh giá tử cung và ống dẫn trứng khi bệnh nhân gặp khó khăn trong việc thụ thai hoặc gặp vấn đề về thai kỳ. Đây là một trong những phương pháp giúp khảo sát nguyên nhân gây hiếm muộn, vô sinh ở nữ giới, từ đó bác sĩ sẽ lên kế hoạch điều trị phù hợp.
Trong trường hợp bệnh nhân đã phẫu thuật trên vòi trứng (tái thông vòi, kẹp/cắt vòi trứng, phẫu thuật bảo tồn trong thai ngoài tử cung ở đoạn vòi…), bác sĩ có thể yêu cầu chụp tử cung vòi trứng để kiểm tra, đánh giá mức độ phục hồi sau phẫu thuật. (1)
>> Xem thêm:
Nếu bệnh nhân gặp khó khăn thụ thai tự nhiên hoặc sẩy thai liên tiếp, vô sinh chưa rõ nguyên nhân, bác sĩ sẽ chỉ định chụp X-quang tử cung – vòi trứng. Chụp tử cung – vòi trứng giúp phát hiện các nguyên nhân dẫn đến vô sinh như bất thường cấu trúc tử cung (tử cung đôi, tử cung 2 sừng,…), tắc/ứ dịch ống dẫn trứng, có bất thường trong buồng tử cung như u xơ tử cung, polyp hoặc dính buồng tử cung sau can thiệp phẫu thuật, thủ thuật…
ThS.BSNT Trần Ngọc Hà Giang cho biết chống chỉ định chụp X-quang tử cung – vòi trứng cho các trường hợp sau:
Một số lưu ý trước khi chụp X-quang tử cung – vòi trứng mà chị em cần biết bao gồm:
Có thể bạn quan tâm:
Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quá trình chụp X-quang tử cung – vòi trứng được thực hiện ở Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh.
Thời gian thực hiện thủ thuật: 30 phút.
Các bước thực hiện:
Chụp X-quang tử cung – vòi trứng được đánh giá là “tiêu chuẩn vàng” nhằm đánh giá các bệnh lý ống dẫn trứng (liên quan đến 20-30% trường hợp vô sinh nữ) và dị tật, bất thường tử cung. Chụp X-quang có độ nhạy cao, dao động 60-98% (3). Ngoài ra, chụp X-quang tử cung – vòi trứng có thể bóc tách những dải xơ dính nhỏ, giúp tăng 25-30% cơ hội mang thai trong 2 tháng tiếp theo.
Bất kỳ phương pháp can thiệp y tế nào cũng tồn tại lợi ích và nguy cơ đối với sức khỏe. Do đó khi chỉ định bất kỳ biện pháp chẩn đoán nào, bác sĩ đều căn cứ giữa lợi ích và rủi ro của phương pháp đó.
Ưu điểm của phương pháp chụp X-quang tử cung – vòi trứng bao gồm:
Bên cạnh những ưu điểm, một số rủi ro khi chụp X-quang tử cung – vòi trứng gồm:
Một số biểu hiện khó chịu có thể gặp sau HSG là phản ứng dị ứng với chất cản quang, ra dịch âm đạo rỉ rả, đau do co thắt, hoặc chóng mặt, xây xẩm. Đa phần các biểu hiện này sẽ thuyên giảm trong một vài giờ sau thủ thuật. Người bệnh cần lưu ý tiếp tục dùng thuốc theo toa của bác sĩ.
Nếu không may gặp phải 1 trong các biểu hiện dưới đây, người bệnh cần tái khám ngay với bác sĩ:
Khi chụp X-quang tử cung – vòi trứng, các bác sĩ sẽ cẩn trọng sử dụng liều bức xạ thấp nhất nhưng vẫn tạo ra hình ảnh tốt nhất để đánh giá, chẩn đoán các bất thường trong vòi trứng và tử cung. Hiện nay, hệ thống chụp X-quang hiện đại giảm thiểu tán xạ bằng cách kiểm soát chặt chẽ chùm tia X-quang và liều lượng chất cản quang. Điều này đảm bảo các cơ quan khác trong cơ thể tiếp xúc với bức xạ ở mức tối thiểu.
Kết quả chụp X-quang tử cung – vòi trứng cho thấy hình ảnh bên trong tử cung và ống dẫn trứng. Trong trường hợp kết quả chụp X-quang không đủ để chẩn đoán nguyên nhân hiếm muộn, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm hoặc MRI để xem xét các vấn đề ở buồng trứng, thành tử cung và cấu trúc vùng chậu. Lưu ý các phương pháp chẩn đoán này không đánh giá được vấn đề vô sinh do số lượng tinh trùng thấp hoặc chất lượng phôi kém.
Chụp X-Quang tử cung – vòi trứng là phương pháp chẩn đoán giúp đánh giá hình ảnh lòng tử cung và hai vòi trứng một cách đơn giản, an toàn và ít gây đau cho bệnh nhân. Phương pháp này sẽ hơi khó chịu, co thắt khi bác sĩ bơm thuốc cản quang và đưa catheter vào lòng tử cung. Sau chụp HSG, một số ít chị em có thể sẽ ra ít máu âm đạo trong vài ngày đầu. Đây là hiện tượng bình thường và không cần quá lo lắng.
Tuy nhiên một số trường hợp, bệnh nhân cảm thấy khó chịu do cảm giác đau tương tự đau bụng kinh. Do đó nếu có bất kỳ khó chịu nào xuất hiện, bệnh nhân nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để tìm phương án phù hợp.
Sau khi chụp X-quang tử cung vòi trứng, vợ chồng nên kiêng quan hệ tình dục trong vài ngày. Nếu có dấu hiệu bất thường như khó chịu, đau đớn, ra máu âm đạo lượng nhiều, nên ngừng giao hợp và trao đổi thêm với bác sĩ điều trị.
Chị em có thể ăn uống bình thường trước khi chụp X-quang tử cung – vòi trứng mà không ảnh hưởng gì đến kết quả chụp.
Để đặt lịch tư vấn chụp X-quang vòi trứng với các bác sĩ, chuyên gia tại IVF Tâm Anh, quý khách hàng có thể liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Chụp X-quang tử cung – vòi trứng là một trong những phương pháp chẩn đoán hình ảnh có độ chính xác cao, giúp bác sĩ tìm ra nguyên nhân ảnh hưởng đến cơ hội làm cha mẹ của vợ chồng hiếm muộn. Để thu được kết quả chụp X-quang có độ tin cậy cao, chị em cần tuân thủ các hướng dẫn từ bác sĩ và nhân viên y tế để quy trình diễn ra an toàn, hiệu quả.
