Cứu bé gái sinh non tuần 27 mắc não úng thủy, viêm phổi nặng 

05/08/2022

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cứu sống bé bị não úng thủy, viêm phổi nặng, nhiễm trùng huyết, nhiễm nấm do biến chứng sinh non ở tuần 27.

bé gái sinh non mắc não úng thủy

Tiến sĩ, bác sĩ Cam Ngọc Phượng, Giám đốc Trung tâm Sơ sinh Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho biết, ngày tiếp nhận Bông, bé 2 tháng tuổi, nặng 2.100 gam. Trên hồ sơ bệnh án tô đậm dòng chữ “não úng thủy – nhiễm trùng sơ sinh – nhiễm nấm huyết – viêm phổi – ROP (bệnh lý võng mạc ở trẻ sinh non) – cực non”. Bông mắc não úng thủy, vòng đầu rất to (40 cm trong khi vòng đầu của trẻ thường 30 cm).

Bé thở máy nội khí quản liên tục suốt 2 tháng đầu đời, dù đã nhiều lần cai máy nhưng thất bại. Đồng thời, bé còn viêm phổi nặng, nhiễm trùng huyết, nhiễm nấm trong máu. Tỷ lệ tử vong của Bông là hơn 90%, trong khi khả năng cứu sống bé chỉ còn 2-3%. Tuy nhiên, xuất phát từ lương tâm nghề nghiệp, bác sĩ Phượng không thể đành lòng từ chối lời thỉnh cầu cứu con của đôi vợ chồng trẻ.

Ngay sau khi nhập viện, bé Bông được đặc cách nằm phòng riêng với hai điều dưỡng túc trực 24/7. Công tác kiểm soát nhiễm khuẩn thực hiện chặt chẽ. Phác đồ kháng sinh điều trị nhiễm trùng cho bé là một bài toán nan giải bởi kháng sinh nào Bông cũng đã trải qua. Vì vậy, bác sĩ Phượng phải dùng tới kháng sinh cho người lớn. Song song, êkip tiến hành cấy đàm, tìm tác nhân vi trùng, điều trị kháng sinh theo đúng kháng sinh đồ.

Phép màu xảy ra khi Bông đáp ứng thuốc tốt. Một tuần sau, bé ổn định viêm phổi, kiểm soát nhiễm trùng, cơ hội sống tăng lên 10%. Bước tiếp theo, bé phải cai thành công máy thở. Nhưng tình trạng não úng thủy khiến đầu bé quá lớn, gây chèn ép trung tâm hô hấp, Bông sẽ không thể tự thở nếu không giải phóng dịch não tủy.

Ca phẫu thuật sinh tử

Tiến sĩ, bác sĩ Cam Ngọc Phượng cho biết, chỉ có một cách duy nhất để điều trị não úng thủy, cứu mạng bé là mổ dẫn lưu dịch não tủy. Bông đang ở trong môi trường thở máy, bị nhiễm trùng, nhiễm nấm… nguy cơ nhiễm trùng sau mổ rất cao có thể khiến bé đối mặt với viêm màng não, tử vong. Nhưng nếu không mổ, nghĩa là chấp nhận bé không còn cơ hội sống.

“Việc trước mắt là phải kiểm soát nhiễm trùng cho cháu bé. Tôi cố gắng thuyết phục các đồng nghiệp rằng vấn đề nhiễm khuẩn chắc chắn sẽ được giải quyết. Lúc này, êkip mới đồng ý thực hiện bởi tỷ lệ thất bại cao”, bác sĩ Phượng nói.

10 ngày sau khi nhập viện điều trị, các chuyên gia phẫu thuật cho bé. Ca đại phẫu kéo dài 2,5 giờ, bé ít đau đớn, không mất máu nhiều với đường mổ nhỏ hình vòng cung chữ C chỉ 2-3 cm ở trên đầu (phía trên đỉnh vành tai), khoảng 1 cm ở vị trí bụng (mỏm mũi kiếm). Sau khi đặt ống dẫn lưu não thất – phúc mạc, Bông được hỗ trợ hô hấp bằng máy thở hiện đại Babylog VN600 của Drager (Đức), giúp thông khí bảo vệ phổi và ổn định tuần hoàn não. Các bác sĩ nuôi ăn tĩnh mạch toàn phần cho bé trong giai đoạn phẫu thuật.

bống được chăm sóc tích cực trong nicu

Sau ca mổ, Bông tiếp tục được chăm sóc tích cực trong phòng NICU, Trung tâm Sơ sinh Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM.

Thăm Bông ngay sau ca mổ, bác sĩ Cam Ngọc Phượng mừng rỡ thông báo cho gia đình, ca phẫu thuật thành công, tỷ lệ hy vọng đã tăng từ 10% lên 50%. “Đó là thành quả nỗ lực của êkip, niềm tin của gia đình và có lẽ cũng nhờ sức sống kỳ diệu của Bông”, bác sĩ Phượng kể lại.

Những ngày sau mổ, khâu kiểm soát nhiễm khuẩn ở phòng NICU càng siết chặt tối đa tránh nhiễm trùng chéo cho Bông. Cả êkip Trung tâm Sơ sinh mừng rỡ khi vòng đầu của bé cải thiện rõ rệt, từ 40,5 cm ban đầu, chỉ vài ngày sau còn 35 cm. Kết hợp với dinh dưỡng tối đa, sức khỏe của Bông tiến triển tốt. Bé hồng hào, vòng đầu nhỏ xuống, bú ngoan, có da có thịt, chiều cao cải thiện rõ rệt.

Xử lý xong nhiễm trùng, não úng thủy, Tiến sĩ, bác sĩ Cam Ngọc Phượng bắt đầu phác đồ cứu lá phổi cho Bông. Sống phụ thuộc vào máy thở suốt 2 tháng ròng, Bông bị xơ phổi nên dù đã hết nhiễm trùng thì bé vẫn không thể tự thở.

Lúc này, chiến lược là giảm thông số, cai dần máy thở đi kèm bổ sung dinh dưỡng tối đa cho bé lên cân. Khi ổn định đường thở cho Bông, khó khăn lại ập tới khi phát hiện tình trạng tim bẩm sinh. Một lần nữa, bác sĩ Phượng hội chẩn với đồng nghiệp để đưa ra phác đồ điều trị tim bẩm sinh, kiểm soát nhiễm khuẩn và điều trị bệnh phổi mãn.

Gần 2 tháng được điều trị tích cực tại Trung tâm Sơ, Bông kiên cường cai máy thở, chuyển sang dùng máy CPAP. Không lâu sau, Bông chính thức cai hẳn máy. Trái tim nhỏ bé đập khỏe mạnh, Bông có thể tự điều khiển hô hấp, không còn sống phụ thuộc vào máy móc.

Lần đầu tiên lên thăm cháu ngoại, được chạm vào tay, chân cháu, bà Hoàng Thị Thủy gọi “Bông ơi”, bà không cầm được nước mắt khi bé mở mắt nhìn. Bà về kể với các con: “Mẹ lên được sờ tay, sờ chân xoa xoa Bông mà Bông cười với bà tận 3 lần, bé có má lúm yêu lắm, vậy là thấy có tia hy vọng rồi…”.

điều dưỡng trung tâm sơ sinh

Hai cô điều dưỡng Trung tâm Sơ sinh túc trực 24/24 chăm sóc bé.

Hạnh phúc của người mẹ hiếm muộn 

Nhìn con gái ngủ ngoan trong tay, chị Huyền không thể nào tin được lại có một ngày mình hạnh phúc nhìn con trong hình hài bình thường, có da có thịt, tay chân sạch sẽ… Vòng đầu to với vầng trán bóng nhẫy do não úng thủy đã thu nhỏ lại. Bé lanh lợi, biết hóng chuyện, bình thường như bao đứa trẻ cùng độ tuổi.

Chị mang thai Bông sau 3 năm mong con nên vợ chồng chị rất kiêng cữ, chị hầu như nghỉ ngơi suốt thai kỳ. Nhưng khi thai 6 tháng, chị phát hiện ra huyết hồng. Giữa thời điểm đỉnh dịch Covid-19, vợ chồng chị vượt gần chục trạm kiểm soát lên bệnh viện kiểm tra thì cổ tử cung đã mở 3 phân.

Bệnh viện quận không xử lý ca sinh non nên chuyển chị Huyền qua một bệnh viện phụ sản lớn ở thành phố. Kịp truyền 2 mũi trưởng thành phổi, 10 tiếng sau, bé Bông chào đời với chỉ số apgar 5/6, suy hô hấp ngay sau sinh phải thở máy, nặng 1,3 kg. Ngay sau khi sinh, bé được tách nằm NICU dưỡng nhi. Một tháng sau sinh, cả gia đình bàng hoàng nghe bác sĩ báo tin, cháu bị não úng thủy gây giãn não thất.

mẹ của bé

Chị Huyền hạnh phúc khi con gái phát triển bình thường như bao em bé khác.

Những tin không vui liên tiếp ập tới, cứ mỗi lần bệnh viện gọi tới là một lần chị Huyền chết lặng. Trong ngày hội chẩn đầu tiên, khi bác sĩ thông báo cơ hội cứu con rất thấp, bé có nguy cơ sống thực vật. Chị từng nghĩ: “Hay là giải thoát cho con, rồi kiếp sau con lại đầu thai tiếp tục làm con mình”.

Trước đó, bé đã điều trị suốt 2 tháng tại một bệnh viện lớn khác trong TP HCM nhưng tình trạng bệnh ngày càng trở nặng. Bác sĩ khuyên người nhà đưa bé về, vì không còn khả năng điều trị.

Tiến sĩ, bác sĩ Cam Ngọc Phượng cho biết, não úng thủy biến chứng sinh non do điều kiện chăm sóc sau sinh không đảm bảo kiểm soát nhiễm khuẩn. Khác với ca não úng thủy trước đó bác sĩ đã điều trị, tình trạng của bé Bông khó gấp 10-20 lần. Nhiều nơi từ chối vì nghĩ hết khả năng điều trị. Bé Bông lại gặp cả 2 biến chứng nặng về não và phổi.

Bệnh não úng thủy khá phức tạp, đòi hỏi tiêu chuẩn rất khắt khe trong điều trị, đặc biệt đảm bảo trẻ không bị nhiễm trùng sơ sinh. “Chỉ có những cơ sở y tế đủ tiêu chuẩn về kiểm soát nhiễm khuẩn, đội ngũ gây mê hồi sức chuyên nghiệp, chuyên gia giỏi của khoa Ngoại thần kinh nhi phẫu thuật mới tránh được tối đa các rủi ro. Bác sĩ cần đặt ống thông không đúng vị trí có thể xuyên các tạng khác, gây tắc nhiễm trùng…”, TS.BS Cam Ngọc Phượng nhận định.

Thế mạnh về hệ thống trang thiết bị kiểm soát nhiễm khuẩn đạt chuẩn quốc tế cùng đội ngũ chuyên gia kinh nghiệm, tâm huyết là điều được tiến sĩ Phượng tự hào nhắc lại nhiều lần.

Với mục tiêu giữ lại và chăm sóc trẻ sinh non ở mọi tình trạng từ sinh non đến bệnh lý phức tạp, TS.BS Cam Ngọc Phượng đang nỗ lực đưa Trung tâm Sơ sinh, BVĐK Tâm Anh TP.HCM ngày càng hoàn thiện về cơ sở vật chất, phác đồ điều trị và nguồn lực tiệm cận với thế giới.

Trung tâm Sơ sinh trang bị máy móc hiện đại như máy thở cao cấp Babylog VN600 Drager thế hệ mới, hệ thống Neopuff hồi sức trẻ sinh non, lồng ấp giữ ấm (incubator) và giường sưởi (radiant warmer), giúp duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định cho trẻ sinh non và cực non. Đặc biệt, kỹ thuật làm lạnh toàn thân (whole body cooling hoặc therapeutic hypothermia) cho phép hạ thân nhiệt trẻ sơ sinh mắc bệnh não thiếu oxy, thiếu máu cục bộ đến ngưỡng nhiệt độ nhất định (thường là 33.5 độ C), đủ an toàn, giúp giảm thiểu, ngăn chặn tổn thương não tiến triển, giảm tỷ lệ tử vong và di chứng thần kinh cho trẻ sinh non.

Đồng thời, trung tâm còn phối hợp chặt chẽ cùng nhiều chuyên khoa mũi nhọn như Sản, Nhi, Tim mạch, Chẩn đoán hình ảnh, Gây mê hồi sức tại bệnh viện tạo thành quy trình điều trị khép kín và hiệu quả.

HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH

16:13 05/08/2022

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

ĐĂNG KÝ NHẬN TIN

LIÊN HỆ VỚI CHÚNG TÔI

ĐỐI TÁC BẢO HIỂM