Tật khúc xạ và cong vẹo cột sống là hai vấn đề sức khỏe ngày càng phổ biến ở trẻ em, đặc biệt trong độ tuổi học đường. Trên thực tế, hai tình trạng này có thể cùng tồn tại và liên quan với nhau thông qua tư thế sinh hoạt, học tập kéo dài và sự thích nghi của cơ thể khi thị lực suy giảm. Việc hiểu rõ mối liên quan giữa thị lực và sự phát triển cột sống có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm, can thiệp kịp thời và phòng ngừa các biến chứng lâu dài cho trẻ.
Cong vẹo cột sống là tình trạng cột sống bị cong hoặc xoắn bất thường, khiến cơ thể mất cân đối và có thể ảnh hưởng đến dáng đi, hô hấp cũng như sự phát triển thể chất lâu dài. Tình trạng này thường xuất hiện ở lứa tuổi học đường, khi trẻ đang trong giai đoạn phát triển nhanh và phải ngồi học trong thời gian dài. Nếu không được phát hiện sớm, cong vẹo cột sống có thể gây đau mỏi cơ, lệch vai, lệch hông, thậm chí ảnh hưởng đến chức năng tim phổi và vóc dáng về sau. (1)
Một nghiên cứu quy mô lớn trên hơn 101.000 học sinh tiểu học và trung học cho thấy, tỷ lệ sàng lọc cong vẹo cột sống dương tính cao hơn rõ rệt ở nhóm mắc tật khúc xạ, đặc biệt là cận thị nhẹ đến trung bình, viễn thị cao và loạn thị nặng. Tuy nhiên, khi học sinh được đeo kính điều chỉnh đúng, mối liên hệ giữa cận thị và cong vẹo cột sống gần như biến mất.
Như vậy, phát hiện sớm và chỉnh tật khúc xạ kịp thời không chỉ giúp cải thiện thị lực, mà còn góp phần phòng ngừa các sai lệch tư thế, hỗ trợ sự phát triển cân đối của cột sống và thể chất toàn diện ở trẻ trong độ tuổi học đường.
Tật khúc xạ và cong vẹo cột sống là hai tình trạng khác nhau, có cơ chế hình thành riêng, nhưng có thể chịu tác động từ một số yếu tố chung và liên quan với nhau theo cơ chế gián tiếp.
Tật khúc xạ chủ yếu liên quan đến yếu tố di truyền, đặc điểm giải phẫu nhãn cầu và thói quen nhìn gần kéo dài. Trong khi đó, cong vẹo cột sống có thể do nguyên nhân vô căn hoặc bất thường bẩm sinh, bệnh lý thần kinh – cơ, cũng như các yếu tố cơ học kéo dài trong sinh hoạt hằng ngày.
Ở trẻ em trong độ tuổi học đường, các yếu tố như thời gian học tập kéo dài, ngồi sai tư thế, bàn ghế học tập không phù hợp, điều kiện chiếu sáng chưa bảo đảm và thói quen sinh hoạt thiếu khoa học có thể đồng thời ảnh hưởng đến cả thị lực lẫn cột sống.
Bên cạnh đó, tật khúc xạ cận thị cũng được xem là một yếu tố tiềm ẩn liên quan tới cong vẹo cột sống. Khi thị lực bị suy giảm, hình ảnh mà trẻ nhìn thấy không còn rõ ràng, khiến trẻ thường xuyên nghiêng đầu, cúi sát vở hoặc xoay người để điều chỉnh góc nhìn. Việc lặp đi lặp lại trong thời gian dài có thể khiến cột sống bị lệch dần sang một bên, hình thành tư thế sai và làm tăng nguy cơ cong vẹo.
>>> Tìm hiểu thêm: Hình ảnh người cận thị nhìn thấy mờ nhòe ra sao?
Để phòng ngừa tật khúc xạ và cong vẹo cột sống hiệu quả, bạn có thể tham khảo những cách sau mà Tâm Anh liệt kê dưới đây (2):
Để đặt lịch khám, tư vấn các vấn đề liên quan đến mắt nói chung và tật khúc xạ nói riêng tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Có thể thấy, tật khúc xạ và cong vẹo cột sống đều chịu ảnh hưởng từ thói quen sinh hoạt và tư thế học tập hằng ngày. Việc phát hiện sớm, kết hợp kiểm tra thị lực định kỳ và theo dõi tư thế cột sống sẽ giúp trẻ được can thiệp kịp thời, tránh để lại hậu quả lâu dài. Cha mẹ và thầy cô đóng vai trò quan trọng trong việc quan sát, hướng dẫn và tạo điều kiện cho trẻ duy trì tư thế học tập đúng, thời gian nghỉ ngơi hợp lý.
