Sa búi trĩ khi mang thai: Nguyên nhân, triệu chứng và chẩn đoán

Sa búi trĩ khi mang thai thường xảy ra do thay đổi sinh lý; gây đau rát, khó chịu tại vùng hậu môn, trực tràng. Người bệnh nên đi khám sớm để được chỉ định điều trị hiệu quả, đảm bảo một thai kỳ khỏe mạnh, an toàn.

Sa búi trĩ khi mang thai là gì?

Sa búi trĩ khi mang thai là tình trạng các tĩnh mạch bị sưng bên trong trực tràng, sau đó sa ra ngoài hậu môn, chủ yếu do thay đổi sinh lý trong thai kỳ. Bệnh gây khó chịu, đau rát và chảy máu tại vùng tổn thương, đặc biệt là khi đi đại tiện.

Nguyên nhân gây sa búi trĩ khi mang thai

Bị sa búi trĩ khi mang thai thường xảy ra do các nguyên nhân sau đây:

1. Thay đổi sinh lý trong thai kỳ

Thay đổi sinh lý là yếu tố hàng đầu làm tăng nguy cơ sa búi trĩ trong giai đoạn mang thai:

• Tăng lưu lượng máu: Trong thai kỳ, lượng máu trong cơ thể tăng lên, làm giãn nở các tĩnh mạch, bao gồm cả tĩnh mạch ở vùng trực tràng, dẫn đến hình thành trĩ.
• Áp lực từ tử cung: Khi thai nhi lớn dần, tử cung gây áp lực lên tĩnh mạch vùng chậu và tĩnh mạch chủ dưới, làm chậm quá trình vận chuyển máu trở về tim, đồng thời tăng áp lực lên tĩnh mạch hậu môn, gây hình thành trĩ, thậm chí là sa búi trĩ.
• Thay đổi nội tiết tố: Nồng độ progesterone tăng cao trong thời kỳ mang thai có thể kích thích thành mạch máu giãn ra, làm sưng tĩnh mạch vùng trực tràng, dẫn đến sa búi trĩ.

2. Thói quen sinh hoạt

Một số thói quen sinh hoạt trong thai kỳ cũng làm tăng nguy cơ sa búi trĩ: (1)

• Rặn mạnh khi đi vệ sinh: Phụ nữ mang thai dễ bị táo bón nên thường rặn mạnh khi đi vệ sinh. Điều này làm tăng áp lực lên tĩnh mạch trực tràng, dẫn đến sa búi trĩ.
• Ngồi hoặc đứng quá lâu: Việc duy trì một tư thế quá lâu có thể gây cản trở lưu thông máu, khiến tĩnh mạch trực tràng sưng lên.

Triệu chứng sa búi trĩ khi mang thai

Sa búi trĩ khi mang thai có thể gây ra các triệu chứng sau:

• Đau khi đi đại tiện: Cảm giác đau hoặc khó chịu trong quá trình đi tiêu.
• Ngứa ngáy xung quanh hậu môn: Cảm giác ngứa hoặc kích ứng ở vùng hậu môn.
• Đau dữ dội do búi trĩ sa ra ngoài: Đối với trĩ nội bị sa, người bệnh có thể nhận thấy đau dữ dội tại vùng trực tràng do búi trĩ bị đẩy ra ngoài hậu môn.
• Chảy máu: Xuất hiện máu trong phân, giấy vệ sinh hoặc bồn cầu khi đại tiện.
• Xuất hiện khối sưng gần hậu môn: Búi trĩ có thể tạo ra một khối sưng hoặc cục cứng gần hậu môn, gây đau, khó chịu, đặc biệt là khi ngồi.

Biến chứng của sa búi trĩ khi mang thai

Sa búi trĩ khi mang thai nếu không can thiệp điều trị sớm có thể dẫn đến một số biến chứng đáng lo ngại như sau: (2)

• Viêm nhiễm: Quá trình kích thích liên tục ở búi trĩ có thể gây viêm nhiễm vùng hậu môn, xuất hiện với các triệu chứng khó chịu, đau đớn nghiêm trọng.
• Huyết khối: Theo thời gian có thể hình thành cục máu đông trong búi trĩ, gây sưng tấy kèm triệu chứng đau dữ dội.
• Thiếu máu: Chảy máu kéo dài từ búi trĩ có thể dẫn đến thiếu máu, gây mệt mỏi và suy nhược cơ thể.

Do đó, việc phát hiện sớm và can thiệp điều trị kịp thời là rất quan trọng, giúp hạn chế xảy ra các biến chứng nghiêm trọng về sau.

Chẩn đoán sa búi trĩ khi có bầu

Đối với tình trạng sa búi trĩ ở phụ nữ mang thai, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện các phương pháp chẩn đoán như:

• Khám lâm sàng: Quan sát trực tiếp vùng hậu môn và thực hiện thăm khám trực tràng bằng tay.
• Nội soi hậu môn: Sử dụng một ống nội soi nhỏ để kiểm tra bên trong ống hậu môn và trực tràng.

Điều trị sa búi trĩ khi mang thai

Điều trị sa búi trĩ khi mang thai chủ yếu nhằm mục tiêu kiểm soát triệu chứng đau đớn, khó chịu và hạn chế tổn thương diễn tiến nặng hơn. Tùy theo từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp sau đây:

• Điều chỉnh chế độ ăn uống: Bổ sung chất xơ bằng cách ăn nhiều rau củ, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt, giúp làm mềm phân, giảm táo bón.
• Uống đủ nước: Uống đủ 8 – 12 cốc nước mỗi ngày để hỗ trợ ngăn ngừa táo bón.
• Sử dụng thuốc bôi tại chỗ: Các loại kem chứa Hydrogel hoặc thuốc bôi trĩ không kê đơn có thể giúp giảm viêm và cải thiện triệu chứng khó chịu.
• Ngâm hậu môn trong nước ấm pha muối: Ngâm hậu môn trong nước ấm pha muối khoảng 10 – 15 phút mỗi ngày để hỗ trợ giảm đau.
• Tránh ngồi quá lâu: Nên thường xuyên đứng dậy và di chuyển để hạn chế áp lực lên vùng hậu môn.

Phòng ngừa sa búi trĩ khi mang thai

Dưới đây là một số biện pháp hiệu quả giúp phòng ngừa sa búi trĩ trong thời kỳ mang thai:

• Tăng cường lượng chất xơ trong chế độ ăn uống: Ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt để giúp làm mềm phân và ngăn ngừa táo bón.
• Uống đủ nước: Đảm bảo uống đủ nước hàng ngày để hỗ trợ hệ tiêu hóa khỏe mạnh và làm mềm phân, giảm áp lực lên vùng hậu môn khi đi đại tiện.
• Tránh rặn mạnh khi đi đại tiện: Không nên rặn mạnh khi đi đại tiện để hạn chế gây áp lực lên tĩnh mạch vùng trực tràng và hậu môn.
• Không nhịn đi đại tiện: Thực hiện việc này để tránh phân trở nên cứng và khó di chuyển ra ngoài.
• Tập thể dục thường xuyên: Thực hiện các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ hoặc yoga để cải thiện lưu thông máu và giảm nguy cơ táo bón.
• Tập Kegel: Các bài tập Kegel giúp tăng cường sức mạnh cơ sàn chậu, hỗ trợ lưu thông máu ở vùng hậu môn và trực tràng tốt hơn.
• Tránh ngồi hoặc đứng quá lâu: Thay đổi tư thế thường xuyên để giảm áp lực lên các tĩnh mạch vùng chậu.
• Ngủ nghiêng về bên trái: Khi ngủ, đọc sách hoặc xem TV, nên nằm nghiêng về bên trái để giảm áp lực lên tĩnh mạch trực tràng.
• Tránh ăn tiêu, ớt
• Uống sữa, ăn yaourt

2. Khi nào cần gặp bác sĩ?

Người bệnh nên đến cơ sở y tế, bệnh viện thăm khám để được chẩn đoán chính xác tình trạng gặp phải khi nhận thấy các dấu hiệu sau:

• Búi trĩ chảy máu nhiều và đau tăng dần theo thời gian
• Triệu chứng bệnh không cải thiện sau khi áp dụng biện pháp chăm sóc và điều trị tại nhà
• Có dấu hiệu nhiễm trùng như sốt hoặc vùng hậu môn bị sưng, đỏ

Thắc mắc thường gặp

Dưới đây là phần giải đáp một số thắc mắc thường gặp liên quan đến tình trạng sa búi trĩ khi mang thai:

1. Sa búi trĩ khi mang thai có nguy hiểm không?

Thông thường, sa búi trĩ ít khi nguy hiểm nhưng có thể gây khó chịu. Tuy nhiên, trong một số trường hợp nặng, bệnh có thể diễn tiến thành các biến chứng đáng lo ngại như chảy máu mất kiểm soát, huyết khối… Do đó, việc thăm khám và điều trị sớm vẫn vô cùng quan trọng.

2. Tại sao bà bầu dễ bị sa búi trĩ hơn bình thường?

Thai kỳ làm tăng lưu lượng máu, thay đổi nội tiết tố và gây áp lực lên các tĩnh mạch vùng chậu. Do đó, bà bầu dễ bị sa búi trĩ hơn bình thường.

3. Bà bầu bị sa búi trĩ có sinh thường được không?

Hầu hết phụ nữ bị sa búi trĩ vẫn có thể sinh thường. Tuy nhiên, nếu trĩ quá nặng, bác sĩ có thể cân nhắc lựa chọn phương án khác phù hợp hơn.

4. Làm sao để giảm đau và khó chịu khi bị sa búi trĩ trong thai kỳ?

Để giảm cảm giác khó chịu khi bị sa búi trĩ trong thai kỳ, mẹ bầu cần ưu tiên bổ sung thực phẩm giàu chất xơ, giữ vệ sinh vùng hậu môn sạch sẽ, kết hợp sử dụng thuốc bôi an toàn theo chỉ định của bác sĩ.

5. Sa búi trĩ khi mang thai có ảnh hưởng đến em bé không?

Sa búi trĩ khi mang thai chủ yếu ảnh hưởng đến mẹ, không tác động trực tiếp đến thai nhi. Tuy nhiên, thai phụ vẫn nên điều trị sớm để kiểm soát triệu chứng, từ đó đảm bảo sức khỏe trong thai kỳ được ổn định.

Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, Quý khách vui lòng liên hệ:

Trên đây là bài viết tổng hợp thông tin về tình trạng sa búi trĩ khi mang thai, nguyên nhân, triệu chứng và các phương pháp chăm sóc, điều trị và phòng ngừa hiệu quả. Hy vọng qua những chia sẻ này, mẹ bầu sẽ cập nhật thêm nhiều kiến thức sức khỏe hữu ích để có một thai kỳ khỏe mạnh.