Rò hậu môn phức tạp cần có biện pháp can thiệp càng sớm càng tốt. Phát hiện sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp người bệnh tránh được các biến chứng nặng, ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống.
Rò hậu môn khi không xử trí sớm có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, trong đó có rò hậu môn phức tạp. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý mà còn gây hệ lụy nghiêm trọng đến sức khỏe của bệnh nhân. Do đó, việc tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng lỗ rò phức tạp, cách điều trị là rất cần thiết, giúp chủ động phòng tránh bệnh.
Rò hậu môn phức tạp là một biến chứng từ tình trạng rò hậu môn. Khi đó, hậu môn xuất hiện nhiều đường rò hơn bình thường. Các đường rò có nhiều ngóc ngách phức tạp, đi kèm triệu chứng chảy nhiều dịch mủ hơn thông qua những đường rò đó. Một số dạng rò hậu môn phức tạp gồm:
So với tình trạng rò hậu môn đơn giản, tỷ lệ mắc rò hậu phức tạp thấp hơn, chỉ 30%. Tuy nhiên, tình trạng này lại gây nhiều trở ngại cho việc điều trị. Vì các đường rò phân nhánh ngoằn ngoèo, ảnh hưởng tới các cơ hậu môn, nguy cơ tái phát cao dù đã được điều trị bằng phẫu thuật.
Rò hậu môn phức tạp có thể xuất hiện ở bất kỳ độ tuổi, giới tính nào, chủ yếu xuất phát từ các nguyên nhân như: (1)
Hậu môn là khu vực thường xuyên tập trung nhiều vi khuẩn do đây là nơi đào thải phân ra khỏi cơ thể. Khi không được vệ sinh đúng cách, hậu môn dễ bị viêm nhiễm, tụ mủ và hình thành những lỗ rò hậu môn phức tạp.
Tình trạng rò hậu môn làm những tuyến hậu môn bị tổn thương, viêm nhiễm lâu dần tích tụ sẽ hình thành những khối mủ. Những khối mủ khi bị vỡ và chảy dịch mủ ra ngoài, sẽ làm tổn thương niêm mạc hậu môn nghiêm trọng, tạo thành những đường rò phức tạp.
Hậu môn trực tràng là các bộ phận phải chịu áp lực liên tục (tới từ việc ngồi hàng ngày, nâng vật nặng, rặn khi đại tiện…). Vì thế, trong quá trình đào thải các chất bẩn, dưới áp lực lên trực tràng, phân và dịch tại đại tràng có thể vô tình bị đẩy vào những lỗ rò, theo thời gian hình thành những đường rò từ trong ra ngoài hậu môn.
Áp xe hậu môn là tình trạng viêm nhiễm cấp tính ở hậu môn. Trong áp xe chứa mủ, khi tình trạng tụ mủ kéo dài mà không được xử trí, sẽ khiến những ổ mủ càng tích tụ thêm, to ra và tự vỡ, chảy ra nhiều dịch mủ. Dịch mủ làm khu vực viêm nhiễm lan rộng bên trong hậu môn, lâu dần sẽ hình thành những đường rò phức tạp.
Khi bị rò hậu môn phức tạp, bệnh nhân thường có những triệu chứng như:
Khi chẩn đoán rò hậu môn, bác sĩ sẽ thăm khám khu vực xung quanh hậu môn để xác định lỗ rò và thăm trực tràng bằng ngón tay nhằm tìm đường rò xơ chai. Ngoài ra, bệnh nhân có thể được chỉ định thực hiện các xét nghiệm bổ sung gồm:
Ngoài ra, khi đã được phát hiện lỗ rò ở hậu môn, bệnh nhân có thể cần tiến hành thêm các xét nghiệm để chẩn đoán loại những bệnh lý khác có cùng dấu hiệu. Những xét nghiệm bệnh nhân có thể cần thực hiện tiếp theo như xét nghiệm máu, nội soi đại tràng.
Rò hậu môn phức tạp cần có biện pháp xử trí càng sớm càng tốt khi vừa phát hiện. Trì hoãn điều trị có thể dẫn tới nhiều biến chứng nghiêm trọng như: (2)
Các lỗ rò chứa nhiều vi khuẩn, có cơ chế lây lan. Vì thế, khi không xử trí sớm, những lỗ rò mới sẽ hình thành nhanh chóng, lâu dần có nguy cơ lan rộng xung quanh. Tình trạng này gây ra nhiều đau đớn, cản trở các hoạt động hằng ngày, làm giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Tình trạng rò hậu môn nếu không chữa trị đóng đường rò thì sẽ không tự hết chảy mủ. Mủ tiết ra nhiều gây viêm nhiễm. Lâu ngày, tình trạng lở loét ở hậu môn có thể nguy cơ dẫn tới nhiễm trùng, hoại tử, khiến bệnh nhân thường phải trải qua cảm giác ngứa ngáy, đau rát, khó chịu. Nhiều người bệnh viêm nhiễm nặng còn bị sốt cao, mất sức, mệt mỏi, suy giảm hệ miễn dịch.
Những đường rò và lỗ rò khi không được xử trí sẽ lây lan sang khắp vùng chậu, ảnh hưởng tới tiết niệu, bàng quang, âm đạo… thậm chí gia tăng nguy cơ ung thư hậu môn – trực tràng.
Tình trạng rò hậu môn phức tạp cần được điều trị bằng phẫu thuật. Nguyên tắc điều trị là xác định được những lỗ rò trong, những ổ áp xe, định vị đúng hướng đi của đường rò chính và đường rò thứ phát, tiến hành lấy hết tổ chức xơ và niêm mạc đường rò , phá hết những ngóc ngách và bảo tồn cơ thắt hậu môn tối đa cho người bệnh.
Người bệnh sẽ được chụp cộng hưởng từ có thuốc cản từ , sau đó hình ảnh sẽ được xử lý trên máy tính chuyên dùng để dựng lại video clip theo 3 chiều không gian , qua đó sẽ có hình ảnh BẢN ĐỒ đường rò , phẫu thuật viên sẽ dựa vào để lên kế hoạch chi tiết phẫu thuật
Khi đã xác định “bản đồ” đường rò, phẫu thuật viên sẽ quyết định phương án tiếp cận, xử trí tối ưu đối với từng dạng rò hậu môn cụ thể. Đối với trường hợp rò hậu môn phức tạp, quan trọng nhất là cần có đội ngũ phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm cũng như những dụng cụ phẫu thuật chuyên dụng để xử trí được lỗ rò trong, niêm mạc và mô xơ đường rò.
Trong quá trình mổ, phẫu thuật viên phải đủ kinh nghiệm và khéo léo để tránh gây tổn hại đến những cơ quan lân cận, giảm thiểu tối đa nguy cơ xuất hiện biến chứng sau mổ. Đối với rò hậu môn không lỗ ngoài, đường rò có khả năng xuyên vào cơ thắt, đổ vào lòng hậu môn – trực tràng. Vì thế, phẫu thuật lấy đường rò cần được thực hiện cẩn thận và chính xác để tránh gây tổn thương các cơ thắt hậu môn. Nếu không cẩn trọng, sau phẫu thuật, bệnh nhân có nguy cơ cao mắc biến chứng đại tiện không tự chủ.
Trường hợp rò móng ngựa hoặc rò trên cơ nâng, đường rò thường ôm sát thành trực tràng. Khi mổ, phẫu thuật viên cần khéo léo để tránh gây thủng trực tràng. Đối với các trường hợp rò hậu môn lan gốc bìu, lỗ rò trong thường nằm ở vị trí 6 hay 12 giờ, đường rò có thể đi qua tiền liệt tuyến và niệu đạo tầng sinh môn. Phẫu thuật viên cần lưu ý để tránh phạm vào tiền liệt tuyến hoặc niệu đạo vì có thể gây rò nước tiểu ở người bệnh.
Những biện pháp dưới đây sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc phải tình trạng rò hậu môn phức tạp:
Sự khác biệt giữa rò hậu môn đơn giản và rò hậu môn phức tạp là:
Khi xuất hiện những dấu hiệu nghi ngờ rò hậu môn, người bệnh nên nhanh chóng tới các bệnh viện, cơ sở y tế uy tín để thăm khám và có biện pháp xử trí sớm, đúng cách. Vì rò hậu môn tiến triển có thể thành rò hậu môn phức tạp, xuất hiện nhiều ngõ ngách khác nhau, gây khó khăn khi muốn điều trị dứt điểm.
Để đặt lịch thăm khám và điều trị các bệnh lý đường tiêu hóa với các chuyên gia bác sĩ về Tiêu hóa của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, xin vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Rò hậu môn phức tạp khi không điều trị phẫu thuật sẽ không khỏi. Trì hoãn điều trị sẽ khiến việc xử trí thêm phức tạp và khó khăn hơn. Để tránh tình trạng rò hậu môn phức tạp gây ra các biến chứng nguy hiểm, ngay từ khi xuất hiện các biển hiện rò hậu môn, người bệnh cần đến bệnh viện để được thăm khám, chẩn đoán có phác đồ điều trị kịp thời.
