Kiến Thức Y Khoa (Phụ Sản)

Mổ khẩn cấp, cứu sản phụ và song thai mắc hội chứng truyền máu

BVĐK Tâm Anh, Hà Nội vừa phẫu thuật mổ lấy thai cứu thai phụ Vũ Ngọc Huệ (22 tuổi, ở Lạng Sơn) và song thai trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”: một thai nguy cơ tử vong cao vì thiếu máu nặng, thai còn lại có nguy cơ chết lưu vì bị đa hồng cầu, sức khỏe và tính mạng của thai phụ cũng bị đe dọa nghiêm trọng. 

Quyết định sinh tử cứu sống cặp song sinh

Bình phục sau ca mổ sinh tử, sản phụ Vũ Ngọc Huệ cảm thấy may mắn khi quyết định lựa chọn khoa Sản BVĐK Tâm Anh, Hà Nội và nhập viện sớm, trước khi tính mạng cả ba mẹ con rơi vào nguy kịch.

Mới ngoài 20 tuổi, chị Huệ vừa vui mừng vừa lo lắng khi hay tin mình mang song thai. Người mẹ trẻ kể lại, ngày hay tin chị mang song thai, gia đình nội ngoại vui mừng khôn xiết. Có thai lần đầu, không có nhiều kinh nghiệm nên chị thường xuyên tìm hiểu về các nguy cơ đối với song thai và thầm mong mình không bị rơi vào trường hợp hy hữu đối mặt với Hội chứng truyền máu song thai vốn chỉ có tỷ lệ rất nhỏ: chỉ 1/1000.

Đi khám thai rất đều đặn tại một trung tâm y tế ở tỉnh Lạng Sơn, hai vợ chồng an tâm khi nhận được kết quả hai thai chung một bánh nhau nhưng không có dấu hiệu truyền máu song thai (TTTS). “Các bác sĩ chỉ dặn dò hai thai nhi có một chút chênh lệch về cân nặng, chỉ cần theo dõi thường xuyên là ổn. Luôn có cảm giác lo lắng bất an, nên vợ chồng tôi quyết định sẽ xuống Hà Nội một chuyến, vì gia đình và bạn bè ai cũng khuyên nên sinh ở bệnh viện lớn với cơ sở vật chất hiện đại, chuyên gia đầu ngành để đảm bảo cuộc sinh mẹ tròn con vuông”, chị Huệ kể. 

Hình ảnh song thai trên màn hình siêu âm

Hình ảnh song thai trên màn hình siêu âm

Ngày 19/9/2019, khi thai nhi được 33 tuần 4 ngày, hai vợ chồng quyết định đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để thăm khám vài đăng ký sinh tại đây. Chị Huệ không thể ngờ được, đây chính là lần thăm khám “định mệnh”…

“Ngay khi thăm khám, tình trạng sức khỏe của thai phụ không có dấu hiệu bất thường. Nhưng song thai chung bánh nhau lại mắc hội chứng truyền máu song thai, trong đó, một thai chậm tăng trưởng bất thường doppler type 2, thiếu máu đa hồng cầu”, Thạc sĩ Đinh Thị Hiền Lê – bác sĩ cao cấp khoa Sản BVĐK Tâm Anh, Hà Nội – cho biết. “Trường hợp này vô cùng nguy cấp, nếu để lâu thì một thai sẽ chết vì thiếu máu quá nặng, thai còn lại bị đa hồng cầu cũng có nguy cơ chết lưu rất cao. Nếu một trong hai thai tử vong thì thai kia cũng sẽ hỏng. Khi đó, sức khỏe, thậm chí là cả tính mạng của thai phụ cũng bị đe dọa”. 

Truyền máu song thai là tình trạng rất nguy hiểm và thai nhi có nguy cơ cao tử vong trong bụng mẹ nếu không được xử lý kịp thời.

Truyền máu song thai là tình trạng rất nguy hiểm và thai nhi có nguy cơ cao tử vong trong bụng mẹ nếu không được xử lý kịp thời.

Trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”, các bác sĩ BVĐK Tâm Anh, Hà Nội đã quyết định mổ lấy thai khẩn cấp, cứu mẹ và con.

Sản phụ được mổ ngang đoạn dưới tử cung, ổ bụng không dính, hai bé trai nặng 1,7kg và 1,2kg, một bé da nhợt nhạt do bị thiếu máu và bé còn lại rất đỏ vì thừa máu đa hồng cầu được chuyển ngay xuống khoa Nhi – Sơ sinh để chăm sóc. Sản phụ được bóc nhau, dùng thuốc tăng co ngay sau khi phát hiện tử cung co kém. Nhận thấy tử cung co lại bình thường, ekip mổ tiến hành khâu cơ tử cung, đóng bụng 3 lớp và khâu bằng chỉ tự tiêu.

Hiện tại, sản phụ đã hồi phục sức khỏe, tình trạng hai bé cũng tương đối ổn định. “Ca phẫu thuật thành công ngoài mong đợi”, bác sĩ Hiền Lê vui mừng chia sẻ.

Truyền máu song thai: Không khó để điều trị!

Hội chứng truyền máu song thai (Twin-twin transfusion syndrome -TTTS) là trường hợp hai hoặc nhiều thai nhi chỉ có chung một bánh nhau, thường gặp trong song thai cùng trứng có sự phân chia trễ. Giữa 2 thai xuất hiện hệ thống tuần hoàn bất thường: một thai chỉ truyền máu (gọi là thai cho) cho thai kia và thai kia chỉ nhận máu (gọi là thai nhận) không cho lại. Tuần hoàn bất thường khiến thai cho máu kém phát triển, thiếu ối, yếu ớt, teo tóp dần đi; còn thai nhận máu do lượng máu quá nhiều phát triển nhanh dẫn đến suy tim, phù thai, đa ối, bàng quang căng to, đa niệu…

Nếu hội chứng truyền máu song thai xuất hiện trước tuần 20 của thai kỳ, thai nhi tử vong gần như 100%, mức độ nặng xảy ra trước tuần 16 sẽ cân nhắc chấm dứt thai kỳ. Hội chứng chia làm 5 giai đoạn, ở giai đoạn 3 song thai gặp nguy hiểm, giai đoạn 4 rơi vào nguy kịch, còn giai đoạn 5 thì một hoặc cả 2 bé bị chết lưu. Nếu một trong hai thai chết lưu thì thai còn lại sẽ tử vong trong bụng mẹ.

 

Một ê kíp các bác sĩ sơ sinh hồi sức được huy động để chăm sóc cho hai em bé sau sinh.

Một ê kíp các bác sĩ sơ sinh hồi sức được huy động để chăm sóc cho hai em bé sau sinh.

 

Hai em bé chào đời an toàn, khỏe mạnh

Hai em bé chào đời an toàn, khỏe mạnh

“Hội chứng Truyền máu song thai rất nguy hiểm nhưng thường không có biểu hiện rõ rệt. Khi thai phụ có cảm giác tức bụng là đã ở giai đoạn cuối và lúc này, khả năng thai nhi tử vong trong bụng mẹ là rất cao. Vì thế, thai phụ mang song thai cùng trứng cần được thăm khám ở những cơ sở y tế uy tín, máy móc hiện đại và có những bác sĩ giỏi để được theo dõi phát hiện bất thường bằng siêu âm Doppler ít nhất 2 tuần một lần. Nếu phát hiện trước 20 tuần tuổi, khả năng chữa trị sẽ cao hơn. Sau 24 tuần, khả năng can thiệp rất khó khăn và ít cơ hội thành công”, bác sĩ Hiền Lê nhận định. 

Trường hợp thai phụ Vũ Ngọc Huệ, dù đã đi thăm khám thường xuyên nhưng vẫn không thể phát hiện bất thường ở thai nhi. Khi đến BVĐK Tâm Anh, nhờ các phương tiện chẩn đoán tân tiến, máy siêu âm thăm dò hiện đại, các bác sĩ đã phát hiện chị Huệ mang song thai chung bánh nhau kèm theo hội chứng truyền máu song thai và kịp thời xử trí.

Với kinh nghiệm xử lý hàng trăm ca truyền máu song thai cũng là bác sĩ người Việt duy nhất trong thời điểm này có thể điều trị và xử lý các ca TTTS, bác sĩ Hiền Lê cho biết: “Phát hiện vấn đề mới chỉ là bước khởi đầu, tìm phương án xử lý kịp thời để tránh được các rủi ro cho sản phụ và thai nhi mới là điều thật sự khó khăn”. 

Với tình trạng nguy cấp của thai phụ Huệ, các bác sĩ khoa Sản BVĐK Tâm Anh đã chỉ định mổ gấp để lấy thai sau khi tiến hành tiêm mũi trưởng thành phổi, chống xuất huyết não, chống phù não, đồng thời huy động ê kíp các bác sĩ hồi sức, Nhi – Sơ sinh để chăm sóc cho hai bé.

Sản phụ Huệ đã bình phục, sức khỏe của hai em bé cũng khá ổn định.

Sản phụ Huệ đã bình phục, sức khỏe của hai em bé cũng khá ổn định.

Bác sĩ Hiền Lê cho biết, dù được chuẩn bị máy móc kỹ thuật hiện đại nhất và tâm lý đã sẵn sàng nhưng những giây phút đầu tiên trong ca mổ vẫn vô cùng căng thẳng. “Chúng tôi hiểu được rằng, chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến tính mạng của thai phụ và hai thai nhi. Chỉ tới khi ca phẫu thuật kết thúc thành công chúng tôi mới có thể thở phào nhẹ nhõm”.

Từng phẫu thuật nhiều ca song thai, trong đó từng lập kỳ tích là bác sĩ đầu tiên của Việt Nam phẫu thuật thành công ca tam thai bị Hội chứng truyền máu song thai hiếm gặp trên thế giới, với ca phẫu thuật lấy thai thành công cho thai phụ Vũ Ngọc Huệ, ThS.BS Đinh Thị Hiền Lê và BVĐK Tâm Anh, Hà Nội tiếp tục lập thêm một kỳ tích mới, góp phần tạo dựng niềm tin để những trường hợp đa thai phức tạp bị hội chứng truyền máu song thai an tâm điều trị trong nước mà không phải tốn kém ra nước ngoài điều trị.

Ngô Mai Phương

 

Hotline: 1800 6858