Mất ngủ khi mang thai là nỗi trăn trở của nhiều mẹ bầu, đặc biệt là trong những tháng cuối thai kỳ. Khi bà bầu bị mất ngủ về đêm, tinh thần và sức khỏe đều bị ảnh hưởng. Vậy triệu chứng là gì và làm sao để phòng ngừa?
Trong suốt thai kỳ, cơ thể trải qua nhiều thay đổi khiến thai phụ khó đi vào giấc ngủ hoặc duy trì giấc ngủ sâu, từ đó dẫn đến tình trạng mất ngủ khi mang thai, ảnh hưởng đến tinh thần và hiệu suất hoạt động trong ngày. Dù thai phụ có thể ngủ đủ giờ, chất lượng giấc ngủ cũng thường không được như trước.
Mất ngủ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, nhưng tình trạng này càng trở nên nghiêm trọng hơn khi mang thai vì nhu cầu nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng ở thai phụ thường tăng lên. Trong khi người trưởng thành bình thường cần khoảng 7 đến 9 tiếng để ngủ mỗi đêm, phụ nữ mang thai nên ngủ từ 8 đến 10 tiếng nhằm đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé. (1)
Việc kiểm soát, cải thiện chứng mất ngủ khi mang thai là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe của mẹ bầu và hỗ trợ thai nhi phát triển tốt.
Phần lớn phụ nữ trong thời kỳ mang thai đều trải qua tình trạng mất ngủ ít nhất một lần. Nguy cơ mẹ bầu mất ngủ có thể tăng dần theo thai kỳ. Khoảng 25% phụ nữ gặp khó khăn về giấc ngủ ngay từ giai đoạn đầu thai kỳ (tam cá nguyệt thứ nhất); đến cuối tam cá nguyệt thứ ba, con số này có thể lên tới 80% phụ nữ báo cáo về các triệu chứng mất ngủ.
Những thay đổi trong cơ thể gây ra tình trạng mất ngủ có thể dần trở lại bình thường sau khi sinh em bé. Tuy nhiên, tình trạng mẹ bầu bị mất ngủ có thể không được cải thiện ngay lập tức, bởi việc chăm sóc trẻ sơ sinh vốn chưa nhận biết ban đêm là thời gian để ngủ sẽ khiến các bậc cha mẹ phải thức đêm nhiều lần.
Theo thời gian, thói quen ngủ của người mẹ sẽ dần ổn định trở lại. Trong khoảng thời gian này, việc theo dõi sức khỏe và lên kế hoạch nghỉ ngơi hợp lý cùng bác sĩ là rất quan trọng để duy trì sức khỏe tốt.
Trong quá trình mang thai, sự thay đổi nồng độ hormone cùng với việc cơ thể phải thích nghi với sự phát triển của thai nhi có thể gây khó chịu, trong đó có tình trạng mất ngủ khi mang thai.
Ở giai đoạn đầu thai kỳ, sự gia tăng estrogen và progesterone là nguyên nhân chính khiến mẹ bầu bị khó ngủ. Những hormone này không chỉ ảnh hưởng đến nhịp thở mà còn tác động lên chu kỳ giấc ngủ, làm gián đoạn giấc ngủ bình thường.
Vào cuối thai kỳ, trọng lượng ngày càng tăng của thai nhi tạo áp lực lên các khớp, lưng và bàng quang, khiến thai phụ khó có thể tìm được tư thế ngủ thoải mái và thường xuyên phải tỉnh giấc để đi tiểu. Mẹ bầu có thể cảm thấy buồn tiểu ngay khi vừa chợp mắt, khiến việc ngủ sâu trở nên khó khăn hơn.
Ngoài ra, một số yếu tố khác cũng góp phần gây ra, bao gồm: (2)
Bên cạnh đó, các yếu tố thể chất, tâm lý lo lắng về quá trình sinh nở cũng làm tăng mức hormone căng thẳng cortisol, khiến mẹ bầu mất ngủ, khó đi vào giấc ngủ sâu.
Mất ngủ khi mang thai là tình trạng mẹ bầu gặp khó khăn khi bắt đầu đi vào giấc ngủ, hay tỉnh giấc giữa đêm hoặc thức dậy quá sớm. Ngoài ra, trong ngày, thai phụ có thể cảm thấy mệt mỏi, buồn ngủ và gặp phải nhiều biểu hiện khác như:
Thai phụ có thể cảm nhận rõ tâm trí và cơ thể dường như đang phản kháng lại chính họ, ngay cả khi đang nỗ lực hết sức để giữ một thai kỳ khỏe mạnh và tuân thủ mọi quy tắc chăm sóc bản thân.
Trong suốt thai kỳ, giấc ngủ của mẹ bầu có thể thay đổi đáng kể qua từng tam cá nguyệt, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe.
Ở tam cá nguyệt đầu tiên, đặc biệt từ tuần thứ 10, tổng thời gian ngủ thường tăng lên do nhu cầu nghỉ ngơi cao. Tuy nhiên, giấc ngủ lại trở nên kém hiệu quả hơn do mẹ bầu thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm và giảm thời gian ngủ sâu. Nồng độ hormone thay đổi khiến nhiều bà bầu cảm thấy khó ngủ, mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc, gây cảm giác mệt mỏi và khó chịu.
Xem thêm: Bà bầu 3 tháng đầu bị mất ngủ phải làm sao?
Ở giai đoạn này, giấc ngủ của mẹ bầu có xu hướng cải thiện, ít tỉnh giấc hơn và hiệu quả giấc ngủ tăng lên. Tuy nhiên, đến cuối tam cá nguyệt thứ hai, số lần thức giấc về đêm lại có xu hướng tăng dần do sự phát triển của thai nhi và những thay đổi trong cơ thể người mẹ.
Đây là giai đoạn mất ngủ khi mang thai phổ biến nhất, khi mẹ bầu thường xuyên thức giấc nhiều lần trong đêm và giấc ngủ trở nên nông, khó duy trì. Thai nhi lớn tạo áp lực lên bàng quang và các cơ quan khác, khiến mẹ phải đi tiểu đêm nhiều lần và cảm thấy khó chịu khi tìm tư thế ngủ thoải mái.
Như vậy, đây là vấn đề thường gặp, có thể kéo dài suốt thai kỳ, đặc biệt nghiêm trọng ở giai đoạn đầu và cuối thai kỳ, cần được chú ý để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé.
Xem thêm: Bà bầu mất ngủ có phải sắp sinh không?
Mất ngủ khi mang thai không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe của cả mẹ và bé. Mang thai là giai đoạn cơ thể cần rất nhiều năng lượng, vì vậy giấc ngủ chất lượng từ 8 đến 10 tiếng mỗi đêm là vô cùng quan trọng để giúp mẹ bầu duy trì sức khỏe và hỗ trợ sự phát triển của thai nhi.
Thiếu ngủ kéo dài có thể làm tăng nguy cơ mắc các biến chứng thai kỳ như tiểu đường thai kỳ, tiền sản giật, sinh non, thậm chí khiến quá trình chuyển dạ kéo dài và khó khăn hơn. Đặc biệt, chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn – một rối loạn khiến người mẹ tạm thời ngừng thở nhiều lần trong đêm có thể làm giảm lượng oxy đến thai nhi, gây nguy hiểm cho sự phát triển của bé.
Ngoài ra, mất ngủ khi mang thai còn có thể gây ảnh hưởng xấu đến tâm lý người mẹ, làm tăng nguy cơ trầm cảm, lo âu trong giai đoạn cuối thai kỳ và sau sinh. Việc cải thiện giấc ngủ có thể giúp giảm nguy cơ trầm cảm sau sinh, đồng thời giúp mẹ bầu có tinh thần khỏe mạnh hơn để chăm sóc em bé.
Xem thêm: Mẹ bầu mất ngủ có ảnh hưởng đến thai nhi không?
Mặc dù hiện tượng mất ngủ khi mang thai là điều khá phổ biến và không phải lúc nào cũng nghiêm trọng nhưng mẹ bầu vẫn cần chú ý, theo dõi tình trạng của mình.
Hãy đi khám và trao đổi với bác sĩ nếu:
Những dấu hiệu này có thể là biểu hiện của các rối loạn giấc ngủ cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé.
Khi gặp vấn đề về giấc ngủ trong thai kỳ, bác sĩ hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe sẽ tìm hiểu nguyên nhân dựa trên nhiều yếu tố khác nhau. Quá trình chẩn đoán có thể bao gồm:
Những thông tin này có thể hỗ trợ bác sĩ đánh giá mức độ nghiêm trọng của tình trạng mất ngủ khi mang thai và xác định hướng điều trị phù hợp, đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi.
Nếu các biện pháp thay đổi lối sống như thư giãn trước khi ngủ, hạn chế caffeine hoặc duy trì lịch trình ngủ đều đặn không mang lại hiệu quả, bác sĩ có thể đề xuất một số phương pháp điều trị khác, có thể bao gồm:
Các phương pháp điều trị mất ngủ khi mang thai sẽ được bác sĩ cân nhắc lựa chọn phù hợp với tình trạng sức khỏe cụ thể. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng bất kỳ hình thức điều trị nào trong thai kỳ.
Xem thêm: Bà bầu mất ngủ nên uống gì?
Mất ngủ trong thai kỳ không phải lúc nào cũng có thể tránh được hoàn toàn, nhưng có thể chủ động kiểm soát thói quen sinh hoạt để hỗ trợ giấc ngủ tốt hơn. Một số cách góp phần giúp phòng ngừa tình trạng mất ngủ khi mang thai, gồm:
Việc phòng ngừa bắt đầu từ việc chăm sóc bản thân mỗi ngày. Xây dựng được thói quen ngủ khoa học giúp cải thiện giấc ngủ, tăng cường sức khỏe tổng thể cho cả mẹ và bé.
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Mất ngủ khi mang thai là tình trạng phổ biến với nhiều nguyên nhân và triệu chứng đa dạng, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe mẹ bầu. Nếu mẹ bầu bị mất ngủ hoặc mẹ bầu khó ngủ kéo dài, đừng xem nhẹ. Hãy chủ động thăm khám và áp dụng các biện pháp phòng ngừa để có một thai kỳ khỏe mạnh, an toàn.
