Bạn cần phải làm gì khi người thân bị ung thư?

Làm gì khi người thân bị ung thư là trăn trở của nhiều người, với mong muốn hỗ trợ người bệnh cải thiện sức khỏe thể chất, tinh thần… Vậy người nhà bệnh nhân ung thư nên làm gì?

Làm gì khi người thân bị ung thư?

Khi có người thân trong gia đình được chẩn đoán mắc bệnh ung thư, các thành viên còn lại cần giữ bình tĩnh để sẵn sàng đồng hành cùng người bệnh. Vậy, làm gì khi người thân bị ung thư hay người nhà bệnh nhân ung thư nên làm gì?

1. Kinh nghiệm chăm sóc người bệnh

1.1. Theo dõi lịch khám, dùng thuốc và chăm sóc y tế

Một trong những điều thiết thực cần làm là theo sát lịch hẹn khám bệnh, điều trị, xét nghiệm, đảm bảo người bệnh uống thuốc đúng giờ, đúng liều. Nên ghi chép lại các thay đổi về triệu chứng, tác dụng phụ hoặc biểu hiện bất thường… để thông báo kịp thời với bác sĩ điều trị. (1)

1.2. Hỗ trợ sinh hoạt hàng ngày

Ung thư và các phương pháp điều trị như hóa trị, xạ trị có thể khiến người bệnh cảm thấy mệt mỏi, suy nhược. Người bệnh có thể cần được hỗ trợ trong các hoạt động thường ngày như ăn uống, tắm rửa, thay quần áo, vệ sinh cá nhân, di chuyển… Người nhà nên chuẩn bị sẵn sàng cho việc này, có thể bắt đầu từ những việc nhỏ, cần sự kiên nhẫn và đồng cảm.

Đảm bảo chế độ dinh dưỡng và nghỉ ngơi khoa học

Người bệnh ung thư thường bị chán ăn, buồn nôn hoặc khó tiêu… Người chăm sóc có thể trao đổi với bác sĩ để xây dựng thực đơn phù hợp với từng giai đoạn điều trị, đảm bảo cung cấp cho người bệnh đầy đủ dinh dưỡng, hỗ trợ tăng cường sức đề kháng. Hãy khuyến khích người bệnh nghỉ ngơi hợp lý, tránh làm việc quá sức hoặc thức khuya.

1.3. Hỗ trợ tinh thần

Người thân cần đồng hành và cảm thông với người bệnh ung thư trong quá trình điều trị. Những lời động viên, những cuộc trò chuyện nhẹ nhàng… có thể giúp người bệnh cảm thấy an tâm, vui vẻ hơn. Hãy lắng nghe và chia sẻ với người bệnh, đừng né tránh hay che giấu sự thật mà hãy truyền năng lượng tích cực cho người bệnh.

1.4. ‘Tổ chức’ lại cuộc sống

Bệnh ung thư ảnh hưởng đến cuộc sống của cả người bệnh và gia đình, đặt ra một số thách thức trong việc sắp xếp thời gian sinh hoạt, làm việc, chuẩn bị nguồn lực tài chính, phân công trách nhiệm chăm sóc… Các thành viên trong gia đình cần phối hợp, chia sẻ vai trò đồng hành cùng người bệnh. Điều này giúp san sẻ gánh nặng cho người chăm sóc chính, đồng thời khiến người bệnh cảm nhận được sự quan tâm và chăm sóc từ toàn bộ các thành viên trong gia đình.

Xem thêm: Hội chứng ung thư gia đình: Cảnh báo nguy cơ di truyền âm thầm

2. Dành cho bản thân người chăm sóc

2.1. Đừng quên chăm sóc bản thân

Người chăm sóc nếu kiệt sức sẽ khó có thể cung cấp sự chăm sóc tối ưu cho người bệnh. Vì thế, hãy ăn uống đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý, vận động nhẹ nhàng như đi bộ, tập yoga… Nên dành thời gian làm những việc bản thân yêu thích, dù chỉ 15-30 phút mỗi ngày để hỗ trợ làm giảm bớt căng thẳng, phục hồi năng lượng. (2)

2.2. Phòng tránh trầm cảm

Căng thẳng kéo dài có thể khiến người chăm sóc rơi vào trạng thái trầm cảm, với cảm giác bất lực, hay cáu gắt, mất ngủ, chán ăn, có suy nghĩ tiêu cực… Nếu thấy bản thân có những biểu hiện trên, đừng ngần ngại tìm đến sự trợ giúp từ chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ chuyên khoa tại các bệnh viện uy tín.

2.3. Nhận biết giới hạn của bản thân

Người chăm sóc nên hiểu rõ giới hạn sức khỏe, tinh thần và thời gian của bản thân. Khi cảm thấy quá tải, hãy tìm kiếm sự hỗ trợ từ người thân, bạn bè hoặc các dịch vụ chăm sóc chuyên nghiệp. Việc phân chia trách nhiệm không chỉ có lợi cho bản thân người chăm sóc mà còn giúp người bệnh được chăm sóc một cách toàn diện hơn.

2.4. Tìm kiếm sự hỗ trợ

Người nhà bệnh nhân ung thư nên làm gì khi cảm thấy kiệt sức? Người nhà của người bệnh ung thư đừng âm thầm gánh vác áp lực chăm sóc người bệnh một mình, nên chủ động chia sẻ với những thành viên khác trong gia đình, nhóm hỗ trợ cộng đồng hoặc hội nhóm dành cho người chăm sóc bệnh nhân ung thư. Sự kết nối và chia sẻ giúp giảm bớt cảm giác cô đơn, học hỏi nhiều kinh nghiệm hơn và được tiếp thêm động lực.

2.5. Tham vấn chuyên gia khi cần

Dưới áp lực và trách nhiệm chăm sóc người bệnh, người chăm sóc có thể rơi vào tình trạng suy sụp về tinh thần. Nếu cảm giác này kéo dài, hãy chủ động tìm đến chuyên gia tâm lý để được hỗ trợ, đặc biệt khi xuất hiện các dấu hiệu như:

• Mệt mỏi, tuyệt vọng, suy sụp tinh thần.
• Nảy sinh ý nghĩ tự làm hại bản thân hoặc có hành vi tiêu cực với người bệnh.
• Dễ nổi nóng, xung đột với người thân, bạn bè, con cái.
• Lạm dụng rượu, thuốc an thần hoặc các chất kích thích.
• Bỏ bê việc chăm sóc bản thân, không còn hứng thú với những điều từng yêu thích.

Thắc mắc làm gì khi người thân bị ung thư đã phần nào được gợi mở. Gia đình cần giữ thái độ bình tĩnh, luôn đồng hành và hỗ trợ người bệnh trong suốt quá trình điều trị. Việc chăm sóc cần được chú trọng toàn diện, bao gồm cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Người nhà cũng đừng quên chăm sóc bản thân trong suốt quá trình chăm sóc người bệnh.