Chỉ số tâm trương cao là một trong các dạng tăng huyết áp, cho thấy áp lực máu tác động lên thành mạch tăng cao khi tim giãn giữa các nhịp co bóp. Chỉ số huyết áp tâm trương cao trên 100mmHg có thể gây ra nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch và tăng nguy cơ đột quỵ. Vậy làm cách nào để khắc phục tình trạng này?
Huyết áp tâm trương 100mmHg hoặc cao hơn được xem là ở mức cao và nằm trong tình trạng tăng huyết áp giai đoạn 2 cần đặc biệt chú ý. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chỉ số tâm trương lý tưởng ở người trưởng thành khỏe mạnh là 75-80mmHg, nếu chỉ số vượt quá mức này là tình trạng bất thường. (1)
Huyết áp tâm trương cao trên 100mmHg là tình trạng tăng huyết áp nguy hiểm, người bệnh cần được theo dõi và can thiệp y tế. Huyết áp tâm trương cao mạn tính hoặc tăng quá mức có thể gây ảnh hưởng đến tim, mạch máu não, tổn thương nhiều cơ quan và làm tăng nguy cơ đột quỵ, nguy hiểm hơn ở những người ngoài 40 tuổi hoặc người gặp các vấn đề như:
>> Xem thêm: Huyết áp tâm trương cao bao nhiêu thì nguy hiểm?
Chỉ số tâm trương tăng cao trên 100mmHg có khả năng dẫn đến đột quỵ và nguy cơ tử vong cao. Các nghiên cứu chỉ ra, với mỗi 10mmHg huyết áp tâm trương tăng thêm, nguy cơ tử vong do đột quỵ, thiếu máu cục bộ có thể tăng gấp đôi, nhất là ở người ngoài 40 tuổi.
Cả chỉ số tâm thu và tâm trương tăng cao đều gây tổn thương tim và nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch. Tăng huyết áp tâm trương đơn độc là một trong những nguyên nhân dẫn đến các cơn đau tim, nhồi máu cơ tim, thiếu máu cục bộ, suy tim, phình động mạch, rung nhĩ, bệnh động mạch ngoại biên,….
Mức tâm trương cao trên 100mmHg ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển máu từ tim đến bụng và ngực, tăng nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến động mạch chủ như phình động mạch chủ bụng. Nghiêm trọng hơn có thể dẫn đến vỡ động mạch chủ, nguy cơ tử vong cao.
Theo các nghiên cứu từ Đại học Alabama, Birmingham (Hoa Kỳ), tình trạng chỉ số tâm trương cao ở người trên 45 tuổi có thể gây suy giảm nhận thức, với mỗi lần đo tăng thêm 10mmHg (từ mức 90mmHg), làm tăng 7% nguy cơ gặp phải các vấn đề về nhận thức và suy giảm trí nhớ.
Người gặp tình trạng này cần chủ động theo dõi huyết áp mỗi ngày tại nhà. Thăm khám ngay với bác sĩ tại các cơ sở y tế hay bệnh viện có chuyên khoa Tim mạch trong các trường hợp:
Phần lớn các trường hợp tăng huyết áp, thường không rõ nguyên nhân (tăng huyết áp nguyên phát). Chỉ có khoảng 10% các trường hợp có nguyên nhân cụ thể như:
Bên cạnh đó, một số yếu tố nguy cơ làm tăng mức huyết áp tâm trương vượt trên 100mmHg có thể kể đến như:
Mức chỉ số tâm trương cao trên 100mmHg là một dạng của tình trạng tăng huyết áp, được biết đến như “kẻ giết người thầm lặng”. Hầu hết các trường hợp chỉ số huyết áp ở mức cao không có bất kỳ triệu chứng nào.
Khi tình trạng huyết áp cao trên 100mmHg hoặc trở nên nghiêm trọng hơn, các triệu chứng có thể xuất hiện gồm:
Mục tiêu của việc điều trị là giảm chỉ số này dưới mức 90mmHg hoặc tối ưu dưới 80mmHg nếu người bệnh có khả năng dung nạp tốt. Việc điều trị tăng huyết áp cần thực hiện lâu dài và theo đúng chỉ định của bác sĩ. Ngay cả khi đã đạt mức huyết áp mục tiêu, người bệnh vẫn cần tiếp tục duy trì phác đồ điều trị và theo dõi chặt chẽ chỉ số huyết áp. Điều trị vấn đề này cần thực hiện đúng cách, việc hạ huyết áp quá nhanh có thể gây thiếu máu và ảnh hưởng đến sức khỏe.
Thay đổi lối sống là một trong những cách giúp ổn định huyết áp hiệu quả. Hãy bắt đầu bằng việc kiểm soát cân nặng và vòng bụng; thường xuyên luyện tập thể dục với cường độ hợp lý; ngừng hút thuốc lá và hạn chế sử dụng các chất kích thích; tăng cường các thực phẩm tốt cho tim và giảm muối trong chế độ ăn; cũng như kiểm soát căng thẳng; hít thở sâu,…
Nếu các biện pháp thay đổi lối sống trong 3-6 tháng không giúp kiểm soát hiệu quả tình trạng huyết áp, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc giúp giảm huyết áp như thuốc chẹn kênh canxi, thuốc lợi tiểu, thuốc ức chế men chuyển angiotensin, thuốc chẹn thụ thể angiotensin,…
Chỉ số tâm trương ở mức cao có thể gây tổn thương tim, tăng nguy cơ mắc phải các bệnh lý tim và mạch máu. Do đó, người gặp các vấn đề huyết áp cần tầm soát tim mạch định kỳ 2 năm/lần để kịp thời phát hiện và điều trị những bất thường.
Huyết áp tâm trương tăng cao hay giảm thấp đột ngột đều có thể gây ra những tác động nguy hiểm tới cơ thể. Một số biện pháp giúp kiểm soát huyết áp ở mức ổn định, tránh để vượt trên 100mmHg như:
Thuốc huyết áp thường được dùng cả đời hoặc theo chỉ định của bác sĩ, đặc biệt với tình trạng chỉ số này từ 100mmHg trở lên.
Điều trị tăng huyết áp bằng thuốc là một quá trình lâu dài, đòi hỏi người bệnh phải tuân thủ theo đúng chỉ định của bác sĩ. Ngoài ra, chỉ số huyết áp ở một người có thể thay đổi liên tục, thậm chí thay đổi tại các thời điểm khác nhau trong ngày. Vì vậy, ngay cả khi người bệnh đã đạt “huyết áp mục tiêu” vẫn cần phải sử dụng thuốc điều trị lâu dài, phòng ngừa huyết áp tăng/giảm đột ngột và hạn chế các nguy cơ biến chứng tim mạch.
Tuy nhiên trong một số trường hợp, người bệnh có thể ngừng sử dụng thuốc huyết áp nếu bác sĩ cho phép. Đó là những trường hợp tình trạng huyết áp được cải thiện nhờ thay đổi lối sống khoa học, lành mạnh.
Theo nghiên cứu công bố trên Tạp chí của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, người bị tăng huyết áp ở mức độ nghiêm trọng (chỉ số tâm thu từ 160mmHg trở lên và/hoặc chỉ số tâm trương cao trên 100mmHg) khi uống từ 2 tách cà phê trở lên mỗi ngày có thể làm tăng gấp đôi nguy cơ tử vong do đau tim, đột quỵ và các loại bệnh tim mạch khác. Vì vậy, người bị tăng huyết áp nặng cần tránh uống quá nhiều cà phê hoặc nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng các loại đồ uống có chứa caffeine như cà phê, trà xanh, trà đen, ca cao, nước tăng lực,…
Tăng huyết áp tâm trương đơn độc thường gặp ở người trẻ tuổi. Tình trạng chỉ số này ở mốc 100mmHg sẽ không quá nguy hiểm ở những người khỏe mạnh, tuy nhiên sẽ trở nên đáng lo ngại hơn ở người có tiền sử tổn thương tim mạch, thừa cân, béo phì hoặc gia đình có người thân mắc bệnh tăng huyết áp.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Huyết áp tâm trương cao trên 100mmHg là tình trạng nguy hiểm, có thể dẫn đến những tổn thương tim, mạch máu, suy giảm nhận thức và làm tăng nguy cơ đột quỵ. Bên cạnh việc kiểm soát huyết áp bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, người bệnh cần chú ý thực hiện lối sống khoa học, theo dõi huyết áp thường xuyên và tầm soát tim mạch định kỳ để kịp thời phát hiện những bất thường liên quan đến huyết áp.
