Huyết áp 140/100 có cao không? Có nguy hiểm đến tính mạng?

Huyết áp ở mức cao là một trong những vấn đề sức khỏe đáng lo ngại và được xem là “sát thủ thầm lặng”, nếu không phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả có thể dẫn đến nguy cơ: Đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận, mù lòa,…. Vậy huyết áp 140/100 có cao không, có tự hạ về mức bình thường không hay cần uống thuốc điều trị?

Huyết áp 140/100 là gì?

Huyết áp 140/100 là kết quả trong đo huyết áp, thể hiện áp lực máu tác động lên thành mạch khi tim co bóp để bơm máu đến các cơ quan. Giá trị các chỉ số được tính bằng đơn vị milimet thủy ngân (mmHg). Trong đó từng thông số có ý nghĩa như sau:

• 140 mmHg (số thứ nhất trong kết quả đo): Áp lực máu tác động lên thành động mạch khi tim co bóp, gọi là huyết áp tâm thu.
• 100 mmHg (số thứ hai trong kết quả đo): Áp lực máu tác động lên thành động mạch khi tim đang giãn ra giữa các nhịp đập, gọi là huyết áp tâm trương.

Hai chỉ số tâm thu và tâm trương phản ánh tình trạng sức khỏe của một người. Qua đó, giúp bác sĩ phân loại mức độ bệnh, dự phòng nguy cơ biến chứng và có cơ sở để xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với bệnh nhân.

Huyết áp 140/100 có cao không?

Chỉ số huyết áp 140/100 mmHg được xem là cao và nằm trong mức tăng huyết cấp độ 2, cụ thể là chỉ số tâm trương cao hơn bình thường. Dựa trên Hướng dẫn Chẩn đoán và Điều trị tăng huyết áp – Quyết định số 3192/QĐ-BYT, Bộ Y tế Việt Nam, đây là mức chỉ số cần chú ý theo dõi và kiểm soát đúng cách.

Tuy nhiên, khi đo lần đầu kết quả huyết áp hiển thị 140/100 mmHg, người bệnh nên thực hiện đo lại thêm vài lần, mỗi lần cách nhau vài phút và tính kết quả theo trung bình của hai lần đo cuối, sau đó căn cứ theo hướng dẫn của Bộ Y tế để có kết quả chẩn đoán chuẩn xác hơn. (1)

Chỉ số huyết áp 140/100 có nguy hiểm không?

Mặc dù chỉ số huyết áp 140/100 mmHg mức độ 2. Tuy nhiên, chỉ một lần đo đơn lẻ, kết quả không đủ để đánh giá chính xác mức độ nguy hiểm của tình trạng này. Để xác định nguy cơ thực sự và đưa ra hướng điều trị phù hợp, bác sĩ cần đánh giá toàn diện dựa trên:

• Đánh giá các yếu tố nguy cơ tim mạch (YTNCTM).
• Tiền sử biến cố tim mạch ở mỗi người.
• Kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh liên quan.

Từ đó bác sĩ sẽ đưa ra chẩn đoán cụ thể về phân tầng nguy cơ tim mạch, cũng như mức độ nguy hiểm để có chiến lược kiểm soát và điều trị lâu dài. Mục tiêu huyết áp khác nhau ở những cá nhân có nguy cơ tim mạch khác nhau.

Phân tầng nguy cơ tim mạch ở mức tăng huyết áp độ 2 được thể hiện như sau:

Theo đó, chỉ số huyết áp 140/100 mmHg sẽ trở nên nguy hiểm với người có từ 3 yếu tố nguy cơ tim mạch trở lên, mắc hội chứng rối loạn chuyển hóa, tổn thương cơ quan đích hoặc bệnh đái tháo đường. Hoặc rất nguy hiểm với người mắc bệnh tim mạch, bệnh thận mạn hoặc từng có biến cố tim mạch. Vì vậy, khi đo được chỉ số ở mức 140/100 mmHg, người bệnh nên đến thăm khám tại bệnh viện có chuyên khoa Tim mạch để được kiểm tra và tư vấn chuyên sâu.

Những ai có nguy cơ huyết áp tăng lên mức 140/100 mmHg?

Bất kỳ ai cũng có thể bị tăng chỉ số này lên mức 140/100 mmHg. Tuy nhiên, một số người có nguy cơ cao hơn bao gồm:

• Người trên 55 tuổi
• Người có tiền sử gia đình có người thân bị huyết áp, mắc bệnh tim mạch hoặc bệnh đái tháo đường
• Người mắc các bệnh lý nền hoặc các rối loạn chuyển hóa, hội chứng ngưng thở khi ngủ
• Người sử dụng các loại thuốc điều trị hen suyễn, dị ứng, thuốc cảm, thuốc kháng viêm không steroid hoặc thuốc ngừa thai
• Người uống nhiều rượu, bia hoặc sử dụng các chất kích thích
• Người thường xuyên căng thẳng, áp lực trong thời gian dài
• Người thừa cân, ít vận động, ăn mặn.

Dấu hiệu đi kèm khi đo ra chỉ số huyết áp 140/100mmHg

Tăng huyết áp thường không biểu hiện triệu chứng cho đến khi tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Trong một số trường hợp khi chỉ số đo được ở mức 140/100 mmHg, người bệnh có thể gặp phải các triệu chứng đi kèm như:

• Hoa mắt, chóng mặt;
• Tim đập nhanh;
• Đau nhức đầu;
• Đau ngực, đánh trống ngực;
• Cảm giác nóng phừng, đỏ vùng mặt;
• Khó thở, hụt hơi, có cảm giác hồi hộp;
• Biểu hiện tê ra hoặc ngứa chi;
• Da tái xanh, nôn ói;
• Ù tai, mờ mắt, xuất huyết kết mạc, chảy máu mũi…

Người bị huyết áp 140/100 có cần uống thuốc không?

Theo hướng dẫn từ Bộ Y tế, huyết áp mục tiêu cần đạt ở người khỏe mạnh là < 140/90 mmHg hoặc thấp hơn nếu vẫn có thể dung nạp được. Đối với người có nguy cơ tim mạch cao đến rất cao, cần đạt mức mục tiêu <130/80 mmHg. Vì vậy, với người có mức chỉ số 140/100 cần điều trị để đạt mục tiêu như khuyến cáo.

Vậy với mức chỉ số 140/100 mmHg bệnh nhân sẽ được sử dụng phối hợp 2 loại thuốc theo chỉ định của bác sĩ (trong số các loại: thuốc lợi tiểu, thuốc chẹn kênh canxi, thuốc ức chế men chuyển, thuốc ức chế thụ thể AT1 của angiotensin II, thuốc chẹn beta giao cảm). Đồng thời, bệnh nhân cần phối hợp sử dụng các loại thuốc huyết áp cơ bản từ liều thấp. Trong trường hợp điều trị không đạt mục tiêu, bác sĩ sẽ cân chỉnh liều tối ưu hoặc bổ sung thêm một số loại thuốc khác.

Biện pháp kiểm soát huyết áp 140/100 không dùng thuốc

Bên cạnh việc điều trị bằng thuốc, người bệnh cần tích cực thay đổi lối sống, kiểm soát các yếu tố nguy cơ, cũng như thường xuyên theo dõi chỉ số này. Một số điều chỉnh trong lối sống giúp kiểm soát tình trạng bệnh không dùng thuốc bao gồm:

• Áp dụng chế độ ăn DASH: Tăng cường rau xanh, hoa quả tươi, các loại thực phẩm giàu omega 3; hạn chế thức ăn chứa nhiều cholesterol, thức ăn dầu mỡ; đảm bảo cung cấp đủ kali và các yếu tố vi lượng…
• Giảm lượng muối (Natri) trong khẩu phần ăn hàng ngày: Dưới 6 gam muối hoặc 1 thìa cà phê muối mỗi ngày;
• Vận động hay tập luyện phù hợp: Tập thể dục, đi bộ, chơi các môn thể thao nhẹ nhàng, vận động vừa phải ít nhất 30 phút mỗi ngày;
• Duy trì cân nặng hay giảm cân nếu bị béo phì: Cần duy trì chỉ số BMI lý tưởng trong mức 18,5-22,9 kg/m2 và duy trì vòng bụng dưới 90cm ở nam, dưới 80cm ở nữ;
• Nói không với thuốc lá, rượu bia;
• Thư giãn, nghỉ ngơi hợp lý, tránh các căng thẳng, lo âu kéo dài;
• Tránh bị lạnh đột ngột.

Câu hỏi thường gặp

1. Chỉ số khi đo huyết áp 140/100 có tự hạ về mức bình thường không?

Chỉ số 140/100 mmHg nếu quản lý tốt các yếu tố nguy cơ, điều chỉnh thói quen sinh hoạt hợp lý và uống thuốc theo đúng chỉ định (nếu có), người bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát và đạt được mức mục tiêu bình thường.

2. Người có chỉ số 140/100 có cần uống thuốc hàng ngày không?

Cao huyết áp là bệnh lý mạn tính và cần điều trị lâu dài. Người bệnh có chỉ số 140/100 có thể cần điều trị ≥ 2 loại thuốc. Tuy nhiên việc có cần phải uống thuốc hàng ngày hay uống thuốc trong bao lâu cần phải theo tuân theo sự chỉ định của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc nếu không có sự đồng ý của bác sĩ điều trị.

3. Bà bầu huyết áp 140/100 có sao không?

Huyết áp tăng là vấn đề thường gặp trong giai đoạn thai kỳ, ảnh hưởng 5-10% các trường hợp mang thai trên toàn thế giới. Trong đó bà bầu có chỉ số 140/100 mmHg cần được theo dõi sát và điều trị kịp thời theo chỉ định của bác sĩ để tránh các biến chứng ảnh hưởng đến mẹ và em bé.

Liên hệ đặt lịch thăm khám và điều trị các vấn đề về huyết áp theo thông tin sau:

Chung quy lại để đánh giá mức huyết áp 140/100 có cao không còn phải dựa trên thể trạng sức khỏe và các yếu tố nguy cơ tim mạch của người bệnh. Để kiểm soát hiệu quả tình trạng này, cần kết hợp điều chỉnh thói quen sinh hoạt lành mạnh và điều trị thuốc theo chỉ định của bác sĩ.