Xét nghiệm HBsAb định lượng​​: Vai trò và ý nghĩa

HBsAb định lượng là một trong những chỉ số quan trọng trong đánh giá sức khỏe gan. Vậy chỉ số có ý nghĩa gì, khi nào cần xét nghiệm và quy trình thực hiện như thế nào?

Lưu ý, “viêm gan siêu vi B” hay “viêm gan B” đều chỉ một tình trạng bệnh, bài viết sử dụng linh động hai khái niệm này để gần gũi với thói quen của người dân.

HBsAb định lượng là gì?

HBsAb định lượng là chỉ số xét nghiệm kháng thể bề mặt viêm gan B, giúp phát hiện sự hiện diện của protein do hệ thống miễn dịch tạo ra để chống lại virus viêm gan siêu vi B. Xét nghiệm này được thực hiện nhằm xác định một người đã có miễn dịch sau khi tiếp xúc với virus viêm gan B hoặc tiêm vắc xin ngừa viêm gan B.

Kết quả HBsAb dương tính hoặc có phản ứng nghĩa là cơ thể đã có miễn dịch với virus viêm gan B. Ngược lại, kết quả âm tính hoặc không phản ứng cho thấy cơ thể chưa có miễn dịch với virus này.

Chỉ định khi nào cần làm xét nghiệm HBsAb định lượng?

Viêm gan B nếu không được phát hiện, điều trị sớm có thể dẫn đến viêm gan B mạn tính, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Vì vậy, trong trường hợp nghi ngờ mắc viêm gan B sau đây, người dân thường được bác sĩ chỉ định các xét nghiệm liên quan, trong đó có xét nghiệm HBsAg miễn dịch tự động, HBc total, HBsAb định lượng để chẩn đoán và đánh giá tình trạng sức khỏe: (1)

• Trẻ có mẹ mắc bệnh/nguy cơ mắc bệnh viêm gan B
• Người làm các công việc đặc thù, thường xuyên tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể
• Người đang chạy thận
• Người suy giảm hệ miễn dịch
• Người quan hệ tình dục với người mắc bệnh viêm gan B
• Các chỉ định khác từ bác sĩ chuyên khoa

Quy trình và cách thực hiện

Xét nghiệm HBsAb định lượng được thực hiện theo các bước tương tự các loại xét nghiệm máu khác, cụ thể:

Bước 1: Đánh giá sơ bộ tình trạng sức khỏe của người bệnh và chỉ định xét nghiệm nếu cần thiết.
Bước 2: Tiến hành lấy máu từ tĩnh mạch cánh tay hoặc bàn tay.
Bước 3: Xử lý mẫu máu thu được, chuyển đến phòng thí nghiệm và tiến hành phân tích mẫu máu.
Bước 4: Đọc kết quả, trao đổi với người bệnh về tình trạng sức khỏe và hướng xử lý phù hợp.

Cách đọc kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm HBsAb được thực hiện nhằm tìm kiếm sự hiện diện của kháng thể HBV trong máu của một người để đánh giá mức độ miễn dịch của cơ thể với virus này. Dưới đây là cách đọc kết quả xét nghiệm HBsAb:

1. HBsAb dương tính

• <10 IU/L: Thường được xem như chưa có kháng thể, nguy cơ nhiễm bệnh cao nếu tiếp xúc với virus viêm gan B, cần tiêm vắc xin phòng ngừa.
• 10 – 100 IU/L: Đã có kháng thể, có thể tiêm bổ sung để tăng cường kháng thể
• > 100: Đã có kháng thể và khả năng miễn dịch

2. HBsAb âm tính

Một số ý nghĩa liên quan đến chỉ số HBsAb âm tính thường gặp gồm:

• Chưa từng tiêm ngừa vắc xin phòng virus viêm gan B
• Đã tiêm vắc xin nhưng không phát huy hiệu quả mong muốn

Lưu ý: Tùy vào từng trường hợp cụ thể và chỉ số xét nghiệm liên quan khác như HBcAb, HBsAg mà kết quả HBsAb có thể mang ý nghĩa khác nhau. Do đó, người bệnh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để được hướng dẫn thêm.

Cần làm gì khi kết quả HBsAb định lượng thấp hoặc âm tính?

Khi kết quả HBsAb thấp, bác sĩ thường khuyến nghị người bệnh nên đến bệnh viện để làm thêm các xét nghiệm HBc total, HBsAg miễn dịch tự động. Nếu các kết quả âm tính, cần:

• Tiêm vắc xin viêm gan B: Hiện có các loại vắc xin ngừa viêm gan B phổ biến như Infanrix Hexa (6in1), Hexaxim (6in1), Gene Hbvax 0,5ml, Engerix B 0.5ml, Heberbiovac 0,5ml, Euvax B 0.5ml, Engerix B 1ml, Heberbiovac 1ml, Gene Hbvax 1ml, Euvax B 1ml và Twinrix. Tuỳ vào từng đối tượng cụ thể mà bác sĩ sẽ tư vấn loại vắc xin phù hợp.
• Bên cạnh tiêm vắc xin, người dân cũng cần lưu ý các cách phòng ngừa khác như không dùng chung kim tiêm hoặc vật dụng cá nhân, quan hệ tình dục an toàn, khám định kỳ…

Bài viết đã cung cấp thông tin liên quan đến HBsAb định lượng. Xét nghiệm HBsAb là phương pháp an toàn, độ hiệu quả cao, do đó nếu có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa, người bệnh có thể an tâm thực hiện để nhằm hỗ trợ tư vấn tình trạng sức khỏe và hướng xử lý phù hợp theo từng trường hợp kết quả.