Hạch ở cổ thường dấu hiệu của ung thư di căn, u lympho và bệnh lao. Tuy nhiên, đôi khi hạch ở vị trí này lành tính và chỉ do cơ thể nhiễm trùng. Vậy hạch lành tính ở cổ là gì? Có dấu hiệu nào để nhận biết? Nguyên nhân và điều trị làm sao? Bài viết này, bác sĩ chuyên khoa I Lê Ngọc Vinh, Đơn vị Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7 và Khoa Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM đưa ra thông tin tổng quan về hạch lành tính ở cổ.
Hạch lành tính ở cổ (hạch bạch huyết ở cổ) là cục u xuất hiện ở nhiều khu vực khác nhau trên cổ. Cục u này khi chạm vào cảm giác mềm và ấn vào sẽ gây đau. Hạch lành tính ở cổ thường xuất hiện ở xung quanh vùng cằm tĩnh mạch cảnh dưới và kéo dài đến vùng cằm tĩnh mạch cảnh trên ngay dưới tai.
Hạch bạch huyết là cơ quan nhỏ, hình hạt đậu với chức năng lọc 1 loại chất lỏng trong cơ thể – bạch huyết. Khắp cơ thể có hàng trăm hạch bạch huyết. Khi hạch trở nên lớn hơn bình thường, người bệnh sẽ bị tình trạng bệnh hạch bạch huyết hoặc bệnh tuyến (hoặc đơn giản là hạch bạch huyết sưng).
Hạch lành tính ở cổ có thể ảnh hưởng đến trẻ em và người lớn ở mọi lứa tuổi. Tình trạng hạch sưng thường chỉ diễn ra tạm thời và cảnh báo dấu hiệu hạch lành tính liên quan vấn đề cơ thể đang chống lại bệnh nhiễm trùng nhẹ như cảm lạnh hoặc viêm họng liên cầu khuẩn. Đôi khi, hạch sưng ở vị trí này cũng có thể dấu hiệu của một tình trạng nghiêm trọng hơn như ung thư. (1)
Thông thường, hạch bạch huyết sưng ở cổ là dấu hiệu của nhiễm trùng đường hô hấp trên (như cảm lạnh) hoặc nhiễm trùng ở các mô xung quanh. Ở trẻ em, nhiễm trùng do virus là nguyên nhân phổ biến nhất làm xuất hiện hạch lành tính ở cổ.
Mặt khác, hạch bạch huyết sưng ở cổ do một số nguyên nhân nghiêm trọng hơn, bao gồm:
Ngoài ra, người bệnh khi xuất hiện cục u ở cổ có thể nhầm với một số khối u khác không phải do nguồn gốc từ hệ bạch huyết. Một số nguyên nhân khác có thể gây ra khối u ở cổ, bao gồm:
Vì vậy, để biết chính xác nguyên nhân gây xuất hiện cục u ở cổ và tình trạng lành hoặc ác tính, người bệnh hãy đến gặp bác sĩ để được khám, chẩn đoán và đưa ra liệu trình điều trị phù hợp.
Phần lớn hạch lành tính ở cổ không phải ung thư và không đủ lớn để gây ra bất kỳ dấu hiệu đáng chú ý nào. Khi hạch cổ lành tính có kích thước đủ lớn, người bệnh có thể nhìn được và có thể cảm thấy khó chịu với một số dấu hiệu như: (2)
Một số cách phân biệt hạch cổ lành tính và ác tính, bao gồm:
| Hạch lành tính ở cổ | Hạch ác tính ở cổ |
|
|
Không, hạch cổ lành tính không thể thành hạch ác tính. Tuy nhiên, hạch sưng ở cổ có thể cảnh báo tình trạng sức khỏe tiềm ẩn trong cơ thể. Hơn nữa, không thể xác định hạch ở cổ lành hay ác tính chỉ bằng cách khám trực quan. Việc đánh giá khối u thường gồm khám sức khỏe, xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh và sinh thiết. Vì vậy, người bệnh nổi hạch ở cổ có dấu hiệu đáng ngờ hãy đến gặp bác sĩ để được khám, chẩn đoán, xác định rõ tình trạng hạch và tư vấn phương pháp điều trị nếu cần.
Người bệnh nổi hạch ở cổ cần đến bệnh viện khám nếu nhận thấy cục u ở cổ có dấu hiệu bất thường. Người bệnh hãy nói rõ triệu chứng, tiền sử bệnh với bác sĩ để được khám, chẩn đoán, tìm nguyên nhân chính xác và lên liệu trình điều trị phù hợp.
Bác sĩ sẽ chẩn đoán hạch lành tính ở cổ thông qua việc chạm vào cục u ở cổ và vùng khác trên cơ thể để tìm hạch bạch huyết sưng, dấu hiệu bệnh hoặc nhiễm trùng khác. Đồng thời, người bệnh cần nói rõ với bác sĩ về tiền sử bệnh của bản thân và gia đình.
Nếu bác sĩ nghi ngờ, hạch sưng ở cổ cảnh báo tình trạng bệnh nghiêm trọng hơn sẽ yêu cầu làm thêm một số xét nghiệm, bao gồm:
Cách điều trị hạch lành tính ở cổ sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân, vị trí, kích thước, tình trạng, mức độ ảnh hưởng của hạch với cấu trúc lân cận. Hạch lành tính ở cổ nhỏ hoặc không gây ra bất kỳ triệu chứng nào, việc điều trị chỉ khám và theo dõi định kỳ. Với hạch ảnh hưởng đến mạch máu, dây thần kinh hoặc cấu trúc khác ở cổ, bác sĩ sẽ yêu cầu người bệnh phẫu thuật. Cụ thể:
Hiện, không có cách ngừa bệnh hạch ở cổ. Hạch bạch huyết có thể sưng lên khi cơ thể nhiễm virus, vi khuẩn hoặc do bệnh tiềm ẩn. Tuy nhiên, bạn có thể ngừa nhiều bệnh nhiễm trùng truyền nhiễm gây sưng hạch bạch huyết ở cổ bằng cách:
Khi nhận thấy hạch lành tính ở cổ, người bệnh đừng quá lo lắng nhưng không chủ quan, hãy theo dõi tình trạng và có thể đến Đơn vị Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7, Khoa Ngoại Vú – Đầu Mặt Cổ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM để các chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm khám, chẩn đoán và tìm nguyên nhân, bệnh tiềm ẩn trong cơ thể nếu có.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hạch lành tính ở cổ có thể chỉ xuất hiện tạm thời nhưng có thể khiến nhiều người lo lắng. Thông qua bài này, người bệnh hiểu và yên tâm về hạch sưng ở cổ. Đồng thời, người bệnh nhận biết được một số triệu chứng bất thường cảnh báo hạch ác tính và kịp thời đến gặp bác sĩ để được điều trị, ngừa biến chứng nghiêm trọng như di căn, thậm chí ảnh hưởng đến tính mạng.
