Đục thủy tinh thể có tự khỏi không? Quan điểm sai lầm và cách trị

Đục thủy tinh thể là nguyên nhân phổ biến gây suy giảm thị lực và mù, đặc biệt ở người lớn tuổi. Hiện nay, có rất nhiều thông tin về bệnh này được lan truyền trên mạng, trong đó không ít thông tin sai lệch gây hiểu lầm và hoang mang. Một trong những nhầm tưởng nghiêm trọng là đục thủy tinh thể có tự khỏi hoặc chỉ cần chữa trị tại nhà. Qua bài viết dưới đây, ThS.BS Dương Minh Phúc, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, BVĐK Tâm Anh TP.HCM sẽ giải đáp cho bạn các vấn đề trên một cách chi tiết.

Tổng quan về tình trạng đục thủy tinh thể

Trước khi trả lời câu hỏi đục thủy tinh thể có tự khỏi không, chúng ta sẽ tìm hiểu tổng quan để hiểu rõ hơn về bệnh. Đục thủy tinh thể là tình trạng thủy tinh thể của mắt bị mờ đục do quá trình oxy hóa và tích tụ protein trong thuỷ tinh thể. Người mắc bệnh có thể cảm thấy thị lực mờ, nhạy cảm với ánh sáng hoặc thấy màu sắc mắt bị nhạt dần. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển và gây mất thị lực nghiêm trọng.

Lão hóa là nguyên nhân gây đục thủy tinh thể phổ biến nhất. Sau tuổi 40, protein trong thủy tinh thể dần bị phân hủy, hình thành các mảng đục. Đến tuổi 60, tình trạng này trở nên rõ rệt hơn.

Ngoài ra, một số yếu tố khác có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh:

• Di truyền: Nếu trong gia đình có người bị đục thủy tinh thể, nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn.
• Bệnh nền: Đái tháo đường là một trong những nguyên nhân làm đục thủy tinh thể phát triển sớm hơn và tiến triển nhanh hơn.
• Tổn thương mắt: Chấn thương, phẫu thuật mắt hoặc xạ trị có thể gây đục thủy tinh thể.
• Tiếp xúc với tia cực tím (UV): Thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mà không có biện pháp bảo vệ.
• Dùng thuốc kéo dài: Một số loại thuốc như corticosteroid có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
• Thói quen sinh hoạt: Hút thuốc cũng là yếu tố nguy cơ gây bệnh.

Đục thủy tinh thể có tự khỏi không?

Đục thủy tinh thể không thể tự khỏi, việc lờ đi hoặc chờ đợi thời gian “chữa lành” đục thủy tinh thể là ý tưởng tồi tệ. Theo thời gian, bệnh sẽ tiến triển nặng hơn chứ không suy giảm.

Điểm đáng chú ý khác chính là hiện này vẫn chưa có thuốc đặc trị cho đục thủy tinh thể. Một số loại thuốc nhỏ mắt hoặc thực phẩm chức năng chứa N-acetylcarnosine (NAC) được quảng cáo có thể làm chậm quá trình đục thủy tinh thể, nhưng chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng.

WHO (Tổ chức Y tế Thế giới) và FDA (Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ) không công nhận bất kỳ loại thuốc nào có thể chữa khỏi bệnh này. Ở thời điểm hiện tại, phẫu thuật đục thủy tinh thể được xem là phương pháp điều trị hiệu quả và được các tổ chức, cơ quan y tế uy tín công nhận.

Những quan điểm sai lầm về bệnh đục thủy tinh thể

Đục thủy tinh thể có tự khỏi không? Câu trả lời là không. Tuy nhiên, những thông tin sai lệch ngày nay đã khiến người bệnh lầm tưởng và ảnh hưởng đến quyết định điều trị, thậm chí làm bệnh tiến triển nặng hơn. Dưới đây là những quan niệm sai lầm thường gặp [1] mà bạn cần lưu ý để bảo vệ đôi mắt và thị lực tốt nhất:

• Có thể chữa khỏi đục thủy tinh thể tại nhà: Nhiều người mong muốn tìm kiếm phương pháp đơn giản để chữa khỏi đục thủy tinh thể tại nhà, nhưng sự thật là không có cách nào có thể đảo ngược bệnh ngoài việc phẫu thuật. Các mẹo như thay đổi chế độ ăn uống, uống nhiều nước, đeo kính râm hay bỏ thuốc lá đều tốt cho sức khỏe mắt nhưng chỉ có tác dụng phòng ngừa.
• Đục thủy tinh thể có thể tự khỏi mà không cần điều trị: Một số người cho rằng có thể bỏ qua hoặc chờ đục thủy tinh thể tự khỏi, nhưng thực tế bệnh không thể tự khỏi mà chỉ tiến triển nặng hơn theo thời gian. Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể trì hoãn phẫu thuật nếu thị lực chưa bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tuy nhiên, khi thủy tinh thể ngày càng mờ đục, việc phẫu thuật là điều không thể tránh khỏi. Trong những trường hợp nghiêm trọng, đục thủy tinh thể kéo dài không được điều trị có thể dẫn đến mù vĩnh viễn.
• Có phương pháp chữa đục thủy tinh thể không cần phẫu thuật: Hiện nay, chưa có phương pháp điều trị không phẫu thuật nào được chứng minh là hiệu quả hoặc được cấp phép sử dụng. Những sản phẩm như thuốc nhỏ mắt “chữa đục thủy tinh thể” được quảng cáo trên thị trường chưa có đủ bằng chứng khoa học để chứng minh hiệu quả thực sự.
• Giấm táo có thể chữa đục thủy tinh thể: Một số người tin rằng giấm táo có thể giúp chữa khỏi đục thủy tinh thể nhờ chứa chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, không có bằng chứng khoa học nào chứng minh giấm táo có khả năng ngăn ngừa hay đảo ngược bệnh. Việc bổ sung thực phẩm giàu chất chống oxy hóa có thể tốt cho sức khỏe mắt, nhưng không thể thay thế phương pháp điều trị y khoa.
• Phẫu thuật đục thủy tinh thể là không cần thiết, tốn nhiều thời gian và gây đau đớn cho người bệnh: Hiện nay bạn có thể thực hiện phẫu thuật đục thủy tinh thể dễ dàng và nhanh chóng mà không cần lo ngại những vấn đề trên. Khi thực hiện phẫu thuật như mổ Phaco sẽ diễn ra rất nhanh chóng, ca mổ có thể gói gọn trong ngày. Đây là phương pháp ít xâm lấn, người bệnh có thể xuất viện ngay trong ngày và nhanh chóng quay lại sinh hoạt bình thường. Đặc biệt, phẫu thuật Phaco không gây đau đớn, vì chỉ cần gây tê tại chỗ thay vì gây mê toàn thân. Trong suốt quá trình phẫu thuật, người bệnh không cảm thấy đau, có thể có cảm giác cộm nhẹ sau đó trong vài giờ đầu nhưng sẽ sớm biến mất.

Những biến chứng có thể xảy ra nếu không điều trị đục thủy tinh thể kịp thời

Nếu không điều trị kịp thời, đục thủy tinh thể có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến thị lực và chất lượng cuộc sống, bao gồm:

• Suy giảm thị lực nghiêm trọng: Đục thủy tinh thể khiến tầm nhìn ngày càng mờ đi, gây khó khăn trong các hoạt động hàng ngày như đọc sách, lái xe hoặc nhận diện khuôn mặt.
• Mù vĩnh viễn: Khi bệnh tiến triển nặng, thủy tinh thể có thể trở nên đục hoàn toàn, khiến người bệnh mất thị lực hoàn toàn.
• Tăng nhãn áp: Trong một số trường hợp, đục thủy tinh thể có thể làm tăng áp lực nội nhãn, dẫn đến bệnh tăng nhãn áp (glaucoma).
• Viêm và đau mắt: Đục thủy tinh thể nặng có thể gây viêm nhiễm, làm mắt đỏ, đau nhức và tăng nguy cơ mắc các bệnh về mắt khác.
• Tăng nguy cơ té ngã và chấn thương: Suy giảm thị lực do đục thủy tinh thể làm tăng nguy cơ té ngã, đặc biệt là ở người cao tuổi, có thể dẫn đến gãy xương hoặc các chấn thương nghiêm trọng khác.

Những phương pháp chẩn đoán tình trạng đục thủy tinh thể

Để xác định bạn có bị đục thủy tinh thể hay không, bác sĩ nhãn khoa sẽ xem xét tiền sử bệnh, các triệu chứng và tiến hành khám mắt toàn diện [2]. Một số phương pháp có thể được thực hiện, bao gồm:

• Kiểm tra thị lực: Sử dụng bảng đo thị lực để đánh giá khả năng nhìn rõ ở các khoảng cách khác nhau. Mỗi mắt sẽ được kiểm tra riêng biệt bằng cách đọc các chữ cái có kích thước nhỏ dần.
• Kiểm tra cấu trúc mắt: Sử dụng đèn khe để quan sát chi tiết các cấu trúc phía trước mắt, bao gồm giác mạc, mống mắt và thủy tinh thể. Thiết bị này chiếu 1 tia sáng mạnh qua một khe hẹp, cho phép bác sĩ quan sát mắt theo từng lớp nhỏ để phát hiện bất thường.
• Khám võng mạc: Để kiểm tra phần sau của mắt, bác sĩ sẽ nhỏ thuốc giãn đồng tử giúp mở rộng đồng tử, tạo điều kiện quan sát rõ hơn võng mạc. Bằng cách sử dụng đèn khe hoặc máy soi đáy mắt, bác sĩ có thể đánh giá tình trạng của thủy tinh thể và phát hiện dấu hiệu đục thủy tinh thể.

Cách điều trị tình trạng đục thủy tinh thể hiệu quả

Sau khi đã giải đáp thắc mắc “Đục thủy tinh thể có tự khỏi không“, tiếp đến là cách để điều trị bệnh lý này. Hiện nay, phương pháp điều trị được áp dụng là phẫu thuật đục thủy tinh thể. Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ sẽ nhẹ nhàng loại bỏ thủy tinh thể mờ này và thay thế nó bằng 1 thủy tinh thể nhân tạo trong suốt, được gọi là thấu kính nội nhãn, sẽ được đặt vào đúng vị trí mà thủy tinh thể tự nhiên.

Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp đặc biệt, việc sử dụng thủy tinh thể nhân tạo có thể không phù hợp. Khi đó, sau khi thủy tinh thể bị đục được lấy ra, thị lực của bạn sẽ được điều chỉnh bằng cách sử dụng kính đeo mắt hoặc kính áp tròng.

Ngoài ra bạn có thể hỗ trợ việc điều trị bằng cách xây dựng lối sống lành mạnh, bổ sung dinh dưỡng cho mắt và bảo vệ mắt khỏi các tác nhân gây hại bên ngoài.

Cần làm gì để phòng ngừa tình trạng đục thủy tinh thể?

Ngoài câu hỏi đục thủy tinh thể có tự khỏi không, nhiều người bệnh cũng thắc mắc cần làm gì để phòng ngừa tình trạng trên. Để bảo vệ mắt khỏi bệnh đục thủy tinh thể, bạn có thể thực hiện các biện pháp sau:

• Bảo vệ mắt khỏi ánh nắng mặt trời.
• Bảo vệ mắt khỏi chấn thương.
• Bỏ thuốc lá.
• Duy trì chế độ dinh dưỡng tốt cho mắt.

Ngoài ra, bạn nên lựa chọn cơ sở y tế uy tín để thăm khám mắt định kỳ, như Trung tâm Mắt Công nghệ cao tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Với hệ thống trang thiết bị hiện đại và đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, chuyên môn cao, người bệnh có thể yên tâm khi đến đây. Mỗi người bệnh đều được tư vấn kỹ lưỡng và hướng dẫn chi tiết trong quá trình thăm khám, giúp việc điều trị đục thủy tinh thể diễn ra an toàn, hiệu quả và đạt kết quả tốt nhất.

Bài viết đã giải đáp thắc mắc của nhiều người về tình trạng: “đục thủy tinh thể có tự khỏi không” và câu trả lời là không. Đục thủy tinh thể sẽ chuyển biến nặng hơn thời gian, vì vậy bạn cần phải kiểm tra mắt định kỳ thường xuyên và làm theo chỉ dẫn của bác sĩ. Đừng để những quan điểm sai lầm ảnh hưởng đến quá trình điều trị. Nếu cần phẫu thuật để chữa trị đục thủy tinh thể, hãy sắp xếp và làm theo vì đây là phương án cuối cùng để bảo vệ thị lực của bạn.