Có thể bạn chưa biết, chỉ số protein trong nước tiểu phản ánh trực tiếp tình trạng sức khỏe của chính mình. Khi chỉ số protein tăng cao chính là khi cơ thể phát ra những tín hiệu đáng cảnh báo về sức khỏe. Việc xét nghiệm định lượng protein niệu có thể giúp bạn phát hiện và điều trị một số bệnh nguy hiểm. Vậy xét nghiệm định lượng protein là gì? Khi nào cần thực hiện?
Định lượng protein niệu là tình trạng tăng nồng độ protein trong nước tiểu nên còn được gọi là albumin niệu. Protein niệu là thuật ngữ chỉ sự hiện diện của các phân tử protein trong nước tiểu. Do đó, protein niệu không phải bệnh mà là triệu chứng của một số tình trạng ảnh hưởng đến thận.
Trong hệ bài tiết cơ thể người, thận đóng vai trò điều phối chính các hoạt động bài tiết của cơ thể. Khi thận khỏe, bộ phận này được xem là “cỗ máy” có nhiệm vụ lọc, đào thải các chất cặn bã, nước thừa, độc tố từ máu ra ngoài cơ thể bằng cách sản xuất nước tiểu. Trong quá trình sản xuất nước tiểu, thận còn giúp kiểm soát khối lượng dịch ngoại bào, điều hoàn thể tích máu.
Thận có cơ chế tái hấp thụ protein nên protein niệu có trong nước tiểu ở mức không quá 0,2 gram/24 giờ (mức cho phép). Nếu lượng protein trong nước tiểu vượt quá mức đó, có thể là dấu hiệu cảnh báo thận đang gặp vấn đề. Đây cũng có thể là biểu hiện đầu tiên của tổn thương thận. (1)
Trong trường hợp bình thường, nước tiểu của bạn sẽ không xuất hiện các phân tử protein hoặc chúng xuất hiện với số lượng rất ít. Chính vì vậy, khi nồng độ protein trong nước tiểu tăng quá mức bình thường, đó là biểu hiện tiềm ẩn về sức khỏe hoặc các chức năng thận.
Việc xét nghiệm protein niệu đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi, chăm sóc sức khỏe của chính bạn. Chỉ số protein niệu có thể là dấu hiệu cảnh báo về các tình trạng sức khỏe khác nhau như:
Việc xét nghiệm protein niệu định kỳ, có thể đánh giá tình trạng hoạt động cũng như mức độ tổn thương thận, xác định nguyên nhân cơ bản, từ đó có hướng điều trị và cải thiện tình trạng mất cân bằng định lượng protein niệu. Ngoài ra, protein niệu có thể giúp xác định những người có nguy cơ cao phát triển các biến chứng liên quan đến thận, cho phép can thiệp và quản lý sớm để ngăn tổn thương nặng thêm.
Việc kiểm tra định lượng protein niệu là một xét nghiệm cần thiết, giúp chẩn đoán một số bệnh liên quan đến hệ bài tiết, đặc biệt ở thận. Quá trình xét nghiệm protein niệu sẽ được thực hiện và giải thích, đánh giá kết quả bởi các bác sĩ chuyên về Tiết niệu – Thận học, từ đó có cái nhìn tổng thể về sức khỏe và tiền sử bệnh của bệnh nhân. (2)
Bạn có thể hoàn toàn chủ động trong việc xét nghiệm định lượng protein trong nước tiểu tại các cơ sở y tế uy tín. Hoặc bạn sẽ được bác sĩ yêu cầu xét nghiệm protein niệu khi nghi ngờ bạn đang gặp các vấn đề về thận, như:
Trong một số trường hợp, xét nghiệm định lượng protein niệu còn được dùng để sàng lọc bệnh thận ở một số người là đối tượng nguy cơ như:
Xét nghiệm định lượng protein được chỉ định trong trường hợp xét nghiệm nước tiểu bằng que nhúng phát hiện có nhiều protein (≥ 1+) hoặc có sự xuất hiện của các phân tử protein dai dẳng trong nước tiểu, theo dõi tiến triển hoặc kết quả điều trị bệnh tổn thương thận, bệnh khác có triệu chứng thoát protein ra nước tiểu. Khi thực hiện xét nghiệm này, cần lưu ý kết quả chỉ thực sự đúng nếu như toàn bộ lượng nước tiểu được thu thập trong 24 giờ.
Để đảm bảo độ chính xác của kết quả xét nghiệm, trước khi tiến hành quy trình xét nghiệm protein niệu, bạn cần lưu ý một số điều như sau:
Cung cấp thông tin về thuốc và chế phẩm đang sử dụng: Để đảm bảo độ chính xác của kết quả xét nghiệm, bác sĩ cần biết về tất cả các loại thuốc hoặc chế phẩm bạn đang dùng, bao gồm cả thuốc kê đơn, không kê đơn và thực phẩm chức năng.
Vì một số nhóm thuốc có thể gây ảnh hưởng đến hàm lượng protein trong nước tiểu, cho nên bác sĩ có thể yêu cầu bạn thay đổi liều lượng hoặc ngưng dùng các loại thuốc này trong một khoảng thời gian nhất định trước khi làm xét nghiệm protein niệu. Các nhóm thuốc có thể ảnh hưởng đến nồng độ protein niệu bao gồm:
Đảm bảo cơ thể chứa đủ nước: Trước khi lấy mẫu nước tiểu, cần đảm bảo cơ thể chứa đủ nước. Điều này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho việc lấy mẫu, mà còn giúp hạn chế rủi ro mất nước phát sinh. Tình trạng mất nước có thể làm thay đổi tạm thời nồng độ protein niệu và làm sai lệch kết quả định lượng protein niệu.
Không tập thể dục trước xét nghiệm: Nên ngưng tập thể dục hoặc rèn luyện thể chất trước khi làm xét nghiệm protein niệu.
Quá trình xét nghiệm định lượng protein niệu bao gồm 2 phương pháp chính: xét nghiệm nước tiểu một lần ngẫu nhiên và xét nghiệm nước tiểu 24 giờ.
Sau khi thu thập mẫu, các ống đựng nước tiểu sẽ được gửi đến phòng xét nghiệm để phân tích định lượng protein niệu. Quá trình này giúp bác sĩ đánh giá sự hiện diện và mức độ của protein trong nước tiểu, từ đó đưa ra đánh giá và chẩn đoán về sức khỏe của bệnh nhân.
Mẫu nước tiểu của bạn được chuyển đến phòng xét nghiệm để kiểm tra hàm lượng protein. Trong trường hợp kết quả cho thấy mức độ protein cao hoặc không bình thường, các chuyên gia có thể yêu cầu tiến hành xét nghiệm định lượng protein niệu một lần nữa để xác nhận kết quả trước khi đưa ra kết luận cuối cùng. Ngoài ra, trong trường hợp cần thiết, người bệnh có thể được bác sĩ đề xuất thực hiện thêm các xét nghiệm khác hoặc chuyển đến khám các chuyên khoa khác.
Âm tính là kết quả định lượng protein niệu được nhiều người mong đợi. Kết quả xét nghiệm là âm tính, chứng tỏ rằng hàm lượng protein trong nước tiểu có nồng độ thấp hoặc không có (tại thời điểm làm xét nghiệm).
Nếu mẫu xét nghiệm dương tính, chứng tỏ trong nước tiểu có hàm lượng protein cao hơn mức cho phép. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, protein tìm thấy trong mẫu nước tiểu xét nghiệm ngẫu nhiên có thể xuất phát từ các nguyên nhân như:
Trong trường hợp này, các chuyên gia hoặc bác sĩ sẽ sắp xếp cho bạn một buổi xét nghiệm vào thời gian khác để có kết quả chính xác nhất có thể. Tuy nhiên, nếu sau 3 lần xét nghiệm định lượng protein niệu lấy mẫu nước tiểu ngẫu nhiên đều cho kết quả dương tính với chỉ số protein niệu cao, trong khi bạn không có biểu hiện khác thường trong suốt quá trình tiến hành xét nghiệm thì bác sĩ vẫn sẽ chỉ định làm thêm một số xét nghiệm bổ sung khác. Xét nghiệm lần này bao gồm cả xét nghiệm nước tiểu 24h nhằm kiểm tra các vấn đề liên quan đến sức khỏe của bạn.
Tăng protein niệu có thể là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe nhưng nguy hiểm hay không phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ tăng hàm lượng protein niệu. Bạn nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế để đánh giá và xác định tình trạng sức khỏe của mình.
Kết quả xét nghiệm protein niệu không phải lúc nào cũng chính xác 100%. Nếu có bất kỳ lo ngại nào về mức độ tăng protein niệu, tốt nhất bạn tham khảo ý kiến chuyên gia y tế để đánh giá và chẩn đoán chính xác tình trạng sức khỏe của bạn.
Có một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm protein niệu, bao gồm mức độ uống nước trước khi lấy mẫu, tình trạng sức khỏe tổng quát, hoạt động thể chất, tác động từ thuốc và một số yếu tố khác.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Định lượng protein niệu có thể giúp phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời các bệnh nguy hiểm có liên quan đến thận. Kết quả xét nghiệm protein niệu sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho chẩn đoán và lựa chọn phương pháp điều trị, giúp bạn có thể theo dõi sức khỏe một cách tốt nhất. Hy vọng bài viết này mang đến cho bạn những thông tin hữu ích!
