Kích thích từ trường xuyên sọ có thể được áp dụng để điều trị một số bệnh lý thần kinh, bao gồm cả Parkinson. Vậy điều trị Parkinson bằng kích thích từ trường xuyên sọ là gì? Kích thích từ trường xuyên sọ điều trị Parkinson có hiệu quả ra sao?
Kích thích từ trường xuyên sọ (Transcranial Magnetic Stimulation – TMS) là một kỹ thuật kích thích não không xâm lấn. Máy TMS sử dụng các xung từ trường ngắn hạn nhưng đủ mạnh để tác động lên một vùng não cụ thể từ bên ngoài hộp sọ mà không gây đau, không cần gây mê. TMS được sử dụng trong điều trị một số rối loạn thần kinh thông qua việc kích thích hoặc ức chế hoạt động của các nơron trong não, như Parkinson, Alzheimer, trầm cảm, đau nửa đầu, mất ngủ, phục hồi sau đột quỵ, chứng ù tai… (1)
Parkinson là một bệnh thoái hóa chức năng thần kinh não bộ, tiến triển do sự suy giảm của các tế bào thần kinh sản xuất dopamine trong vùng chất đen của não. Sự thiếu hụt dopamine này dẫn đến bốn triệu chứng vận động gồm run, vận động chậm, cứng cơ, mất thăng bằng… Bên cạnh các triệu chứng vận động, bệnh Parkinson còn gây ra nhiều rối loạn khác như suy giảm nhận thức, trầm cảm, ảo giác và rối loạn giấc ngủ. (2)
Hiện tại, kích thích từ trường xuyên sọ (TMS) là một phương pháp điều trị đầy tiềm năng. Nghiên cứu cho thấy kích thích từ trường xuyên sọ có tác động tích cực đến chức năng vận động của người bệnh Parkinson. Phương pháp này tạo ra xung từ trường ngắn hạn nhưng đủ mạnh mẽ, có khả năng tác động và điều chỉnh chức năng của vùng não mục tiêu, từ đó làm thay đổi mạng lưới thần kinh liên quan. TMS kích thích tăng cường việc giải phóng dopamine và các chất dẫn truyền thần kinh khác như GABA, serotonin, từ đó có thể hạn chế tiến triển của bệnh.
Ưu điểm của kích thích từ trường xuyên sọ là không xâm lấn và duy trì hiệu quả điều trị ngay cả sau khi ngừng kích thích. Đặc biệt, phương pháp này giúp người bệnh giảm sự phụ thuộc vào thuốc, đồng thời tránh được các tác dụng phụ của thuốc và rủi ro phẫu thuật.
Hiệu quả điều trị của phương pháp có thể kéo dài khoảng 3 tháng hoặc lâu hơn tùy trường hợp và được đánh giá dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau. Sau khi kết thúc liệu trình điều trị thứ nhất, người bệnh có thể tiếp tục tái điều trị nếu như bác sĩ chỉ định.
Kích thích từ trường xuyên sọ (TMS) hoạt động thông qua hệ thống gồm máy phát và cuộn dây điện từ chuyên dụng (cuộn dây TMS). Khi kích hoạt, cuộn dây TMS tạo ra các xung điện từ tác động trực tiếp lên vùng não mục tiêu, tác động sâu vài cm trong vỏ não mà không suy giảm đáng kể, điều chỉnh hoạt động hệ thần kinh liên quan và góp phần tái thiết lập cân bằng chức năng não bộ. (3)
Từ trường được tạo ra trong TMS có cường độ tương đương với máy chụp cộng hưởng từ MRI. Mặc dù tác động trong thời gian ngắn nhưng đủ mạnh để xuyên qua hộp sọ và kích thích các tế bào thần kinh (nơron). Liệu trình điều trị TMS thường bao gồm nhiều buổi điều trị lặp lại theo phác đồ được bác sĩ thiết kế phù hợp với từng người bệnh.
Các nhà nghiên cứu cho rằng TMS có thể giúp làm chậm hoặc tăng tốc hoạt động của não bộ dựa theo vấn đề thần kinh cần được cải thiện. Tác dụng của phương pháp có thể kéo dài ngay cả khi đã dừng kích thích.
Trước khi bắt đầu liệu trình TMS, người bệnh cần được thăm khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm cần thiết để bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe thể chất và tinh thần, từ đó xác định tính phù hợp của phương pháp điều trị này. Khi đã được chỉ định, quy trình kích thích từ trường xuyên sọ trong điều trị Parkinson sẽ được thực hiện theo các bước sau:
Trong suốt quá trình điều trị, bác sĩ sẽ liên tục theo dõi các thông số máy và đánh giá phản ứng của người bệnh. Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, phác đồ điều trị sẽ được điều chỉnh kịp thời để đảm bảo an toàn và hiệu quả tối ưu cho người bệnh.
Thời gian điều trị TMS tiêu chuẩn thường kéo dài 4-6 tuần, với tần suất 3-5 phiên mỗi tuần. Mỗi phiên điều trị kéo dài khoảng 20-30 phút. Tuy nhiên, thời gian điều trị thực tế có thể được điều chỉnh linh hoạt dựa trên:
Hiệu quả điều trị có thể khác nhau giữa mỗi người bệnh. Một số trường hợp đạt kết quả tích cực sau một liệu trình đơn lẻ, trong khi những trường hợp khác có thể cần thêm liệu trình bổ sung để đạt được kết quả mong muốn. Việc theo dõi và đánh giá thường xuyên sẽ giúp bác sĩ điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp, tối ưu hóa hiệu quả của phương pháp.
Kích thích từ trường xuyên sọ là kỹ thuật cần được thực hiện bởi các bác sĩ chuyên khoa Thần kinh có chuyên môn kinh nghiệm về lĩnh vực này, giúp đảm bảo an toàn và hiệu quả cho người bệnh. Một số tác dụng phụ nhẹ có thể gặp sau mỗi phiên TMS gồm (nhưng chúng sẽ nhanh chóng hết):
Không phải người bệnh nào cũng gặp các vấn đề nhẹ nói trên. Trước khi bắt đầu liệu trình điều trị Parkinson bằng kích thích từ trường xuyên sọ, bác sĩ sẽ trao đổi với người bệnh về lợi ích của phương pháp. Điều này giúp người bệnh hiểu hơn về bản chất của kích thích từ trường xuyên sọ. Trong quá trình thực hiện liệu trình, người bệnh cần lắng nghe và thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ.
Bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định điều trị Parkinson bằng kích thích từ trường xuyên sọ cho người bệnh đáp ứng các điều kiện sau:
Kích thích từ trường xuyên sọ chống chỉ định đối với các trường hợp sau:
Số phiên điều trị, đơn vị thực hiện, hệ thống máy móc, sức khỏe người bệnh… là những yếu tố có thể tác động, làm thay đổi chi phí kích thích từ trường xuyên sọ điều trị Parkinson. Vì vậy, chi phí của liệu trình TMS sẽ dao động tùy trường hợp. Để biết được chi phí điều trị Parkinson bằng kích thích từ trường xuyên sọ trong trường hợp của mình, người bệnh cần đến bệnh viện uy tín và trao đổi trực tiếp với bác sĩ.
Hiện nay có khá ít bệnh viện triển khai điều trị bệnh Parkinson bằng kích thích từ trường xuyên sọ. Khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Tâm Anh quận 7 là đơn vị áp dụng thành công liệu pháp TMS để điều trị các bệnh lý về thần kinh như trầm cảm, đau nửa đầu, mất ngủ, Parkinson, Alzheimer, phục hồi sau đột quỵ…
Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh quy tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ đầu ngành trong lĩnh vực Thần kinh, ứng dụng máy kích thích từ trường xuyên sọ hiện đại cùng nhiều máy móc chuyên dụng khác, giúp điều trị hiệu quả các bệnh lý về thần kinh, trong đó có bệnh Parkinson.
Người bệnh có nhu cầu thăm khám và điều trị Parkinson bằng kích thích từ trường xuyên sọ vui lòng liên hệ Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Tâm Anh Quận 7 thông qua thông tin sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Điều trị Parkinson bằng kích thích từ trường xuyên sọ là phương pháp hiện đại, không gây rủi ro đáng kể khi thực hiện tại bệnh viện uy tín. Để đảm bảo an toàn, người bệnh nên tìm hiểu kỹ lưỡng về TMS trước khi thực hiện.
