Đau khớp gối khi mang thai là biểu hiện thường gặp khiến mẹ bầu cảm thấy khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự thay đổi hormone, cân nặng tăng nhanh và áp lực lớn lên hệ xương khớp trong giai đoạn thai kỳ. Việc hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng biện pháp chăm sóc đúng cách sẽ giúp mẹ giảm đau hiệu quả, bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.
Khi mang thai, cơ thể mẹ trải qua nhiều thay đổi như: tăng cân nhanh, thay đổi tư thế đi lại, thay đổi hormone (ví dụ hormone relaxin có khả năng làm mềm dây chằng)… Điều này làm gia tăng áp lực lên khớp gối, dẫn đến đau nhức. Ngoài ra, tình trạng thiếu hụt canxi và vitamin D trong thai kỳ cũng gây loãng xương, khiến sụn khớp bị hao mòn và làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp.
Một số nguyên nhân phổ biến khác bao gồm:
Trong hầu hết trường hợp, đau khớp gối khi mang thai là do cơ học và thay đổi sinh lý bình thường. Do đó, tình trạng đau thường không nguy hiểm và có thể cải thiện hoặc kiểm soát được nhờ các biện pháp an toàn không dùng thuốc. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân xuất phát từ các bệnh lý như: viêm khớp hoặc thoái hóa khớp trước khi mang thai thì tình trạng có thể nghiêm trọng hơn. Nếu cơn đau khớp gối kéo dài, đau nhức không thuyên giảm, ảnh hưởng đến tâm lý và khả năng vận động của mẹ, cần thăm khám sớm ở các bệnh viện uy tín để có biện pháp phù hợp. (1)
Mẹ bầu nên tránh những tư thế sai như: đứng lâu, ngồi lâu hoặc mang giày cao gót… Mẹ nên chú ý đi lại vận động nhẹ nhàng, nên thay giày cao gót bằng giày dép bệt có độ nâng đỡ tốt. Ngoài ra, mẹ nên chú ý xây dựng chế độ ăn giàu canxi và vitamin D để duy trì mật độ xương và bảo vệ khớp.
Vận động nhẹ nhàng như: đi bộ, yoga, ngồi thiền, bơi lội hoặc đạp xe tại chỗ… sẽ giúp mẹ bầu tăng cường sức mạnh khớp, giảm đau và duy trì sự linh hoạt. Theo đó, mẹ nên dành thời gian luyện tập 15 – 30 phút mỗi ngày, nên tránh lối sống ít vận động vì điều này dễ làm khớp yếu và dễ đau hơn.
Với phụ nữ mang thai, những thay đổi về hormone và trọng lượng cơ thể thường khiến cột sống và khớp gối chịu áp lực lớn hơn, dẫn đến tình trạng đau nhức và mất cân bằng tư thế. Trị liệu thần kinh cột sống là một phương pháp chăm sóc sức khỏe tập trung vào việc điều chỉnh cấu trúc cột sống và hệ cơ xương khớp.
Đau khớp gối trong thai kỳ là tình trạng thường gặp và có thể kiểm soát bằng nhiều cách an toàn, không dùng thuốc. Việc chọn đúng phương pháp điều trị, không chỉ giúp giảm đau, mà còn hạn chế biến chứng. Dưới đây là những biện pháp hữu ích được khuyến nghị:
Massage quanh vùng khớp gối giúp giảm căng cơ, tăng tuần hoàn máu và hỗ trợ thư giãn. Mẹ bầu có thể dùng các loại dầu massage an toàn như: dầu oliu, dầu dừa hoặc tinh dầu thiên nhiên… để tăng hiệu quả nên thực hiện massage 1 – 2 lần/ngày, mỗi lần 10 – 15 phút. Tuy nhiên, cần thao tác nhẹ nhàng, tránh day ấn quá mạnh để không gây tổn thương khớp và da.
Ngồi hoặc nằm lâu một chỗ khiến khớp gối dễ bị cứng và đau hơn. Do đó, mẹ bầu nên duy trì vận động nhẹ nhàng hằng ngày. Các hoạt động như: đi bộ, tập yoga cho bà bầu hoặc các động tác kéo giãn cơ… sẽ giúp tăng độ linh hoạt cho khớp. Đồng thời, làm giảm áp lực và cải thiện sức khỏe tổng thể.
Chườm ấm và chườm lạnh là biện pháp giúp giảm đau khớp gối dễ thực hiện. Tuy nhiên, mẹ bầu cần lưu ý không áp trực tiếp túi chườm lên da mà nên bọc bằng khăn mỏng để tránh bỏng lạnh hoặc nóng. Cách thực hiện như sau:
Một số loại thảo dược như: ngải cứu, gừng, trà xanh… có thể dùng ngoài da để giảm sưng và đau khớp. Cách đơn giản là rang nóng ngải cứu với muối rồi bọc vào khăn, chườm nhẹ lên vùng đầu gối. Tuy nhiên, mẹ bầu cần lưu ý không uống các loại thảo dược khi chưa có chỉ định của bác sĩ, vì một số thành phần có thể ảnh hưởng đến thai nhi.
Khi nằm ngủ, mẹ bầu nên nằm nghiêng và kẹp một chiếc gối mềm giữa hai đầu gối để giảm áp lực, đồng thời giúp xương chậu và cột sống thẳng hàng. Khi ngồi, mẹ nên chọn ghế có tựa lưng thoải mái, kê chân trên gối hoặc ghế thấp để tránh gập gối quá lâu. Ngoài ra, cần lưu ý tránh ngồi xổm, leo cầu thang quá nhiều hoặc mang vác nặng, vì các hoạt động này dễ làm tăng áp lực lên khớp gối.
Trong thai kỳ, mẹ bầu có thể chủ động phòng ngừa đau khớp gối bằng việc thay đổi thói quen sinh hoạt hàng ngày. Việc duy trì dinh dưỡng, vận động hợp lý và nghỉ ngơi đúng cách sẽ giúp khớp gối khỏe mạnh hơn. Dưới đây là những cách mẹ bầu nên áp dụng:
Nếu mẹ bầu thường xuyên bị đau khớp gối khi mang thai, hãy đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được thăm khám và tư vấn giải pháp hiệu quả, an toàn cho cả mẹ và bé.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Như vậy, đau khớp gối khi mang thai là tình trạng tuy phổ biến nhưng có thể phòng ngừa và cải thiện nếu áp dụng đúng phương pháp. Tuy nhiên, tình trạng đau khớp gối kéo dài, gây sưng hoặc ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, mẹ bầu nên đến bệnh viện để được bác sĩ thăm khám và điều trị kịp thời. Chủ động chăm sóc và bảo vệ sức khỏe khớp gối sẽ giúp hành trình thai kỳ của mẹ trở nên nhẹ nhàng, thoải mái hơn.
1. Barolo, A. (2019, May 13). Knee pain and Pregnancy: A guide for the Expectant mother – The NoYES Knee Institute. The Noyes Knee Institute. https://noyeskneeinstitute.com/knee-pain-and-pregnancy-a-guide-for-the-expectant-mother/
