Chấn thương sọ não ở người cao tuổi khác biệt như thế nào?

Chấn thương sọ não ở người cao tuổi là vấn đề sức khỏe nguy hiểm, cần được chẩn đoán, điều trị sớm và đúng cách. Vậy nguyên nhân gây chấn thương sọ não ở người già là gì? Có thể áp dụng phương pháp điều trị chấn thương sọ não nào?

Chấn thương sọ não ở người cao tuổi xảy ra do đâu?

Chấn thương sọ não ở người cao tuổi có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân, đơn cử như:

• Té ngã: Té ngã là nguyên nhân chủ yếu gây chấn thương sọ não ở người lớn tuổi. Té ngã thường đến từ nhiều nguyên nhân có thể do va đập, do bệnh nền gây tê yếu một bên cơ thể, do lú lẫn, do tác dụng phụ của một số thuốc điều trị…
• Tai nạn giao thông: Đây cũng là một trong những nguyên nhân phổ biến gây chấn thương sọ não ở người già. Mặc dù nguyên nhân này ít phổ biến hơn té ngã nhưng mức độ nghiêm trọng thường cao hơn. Người cao tuổi bị tai nạn giao thông nguy cơ tử vong cao gấp 3 lần người trẻ. (1)

Xem thêm: Đặc điểm chấn thương sọ não ở trẻ em cha mẹ cần lưu ý

Một số triệu chứng chấn thương sọ não ở người cao tuổi

Triệu chứng, dấu hiệu chấn thương sọ não ở người lớn tuổi thường gặp mà mỗi người cần lưu ý, bao gồm:

• Đau đầu, ù tai
• Chóng mặt, choáng váng, xây xẩm
• Buồn nôn hoặc nôn ói
• Lú lẫn
• Mất trí nhớ
• Nhìn mờ hoặc nhìn đôi
• Nói ngọng
• Ngất xỉu, mất ý thức.
• Vùng đầu bị sưng, bầm, chảy máu…

Thách thức trong việc chẩn đoán bệnh chấn thương sọ não ở người cao tuổi

Tuổi cao là yếu tố thách thức, gây trở ngại cho quá trình chẩn đoán, điều trị chấn thương sọ não ở người cao tuổi (nhất là trong các trường hợp không có dấu hiệu bất thường có thể thấy được ở vùng đầu) bởi:

• Triệu chứng: Mức độ nghiêm trọng của chấn thương sọ não ở người già có thể không được xác định chính xác ngay từ đầu do các triệu chứng xuất huyết nội sọ có thể không được phát hiện hoặc xuất hiện chậm hơn, gây khó khăn cho bác sĩ trong chẩn đoán.
• Điểm số Glasgow Coma Scale (thang điểm được sử dụng để đánh giá tình trạng ý thức của người bị chấn thương sọ não, điểm càng cao thì tiên lượng càng tốt): Người bệnh lớn tuổi thường có điểm số Glasgow Coma Scale cao khi nhập viện, tuy nhiên tình trạng sức khỏe có thể tiến triển theo chiều hướng xấu ở giai đoạn sau đó (khi được xuất viện hoặc điều trị ở khoa khác). Vì thế, việc phân loại chấn thương sọ não mức độ nhẹ, trung bình và nặng ở người cao tuổi dựa trên thang điểm này được xem là chưa đầy đủ, có thể dẫn đến sai lệch trong điều trị, gây nguy hiểm cho người bệnh.
• Bệnh nền: Người già thường mắc các bệnh nền khác, làm phức tạp hơn quá trình chẩn đoán và điều trị chấn thương sọ não.

Để nâng cao hiệu quả đánh giá, chẩn đoán chấn thương sọ não ở người già, Viện Quốc gia về Rối loạn Thần kinh và Đột quỵ Hoa Kỳ đã có hội thảo “Tái suy nghĩ về phân loại chấn thương sọ não cho chăm sóc và nghiên cứu lâm sàng”, đề xuất không chỉ tính điểm Glasgow Coma Scale ban đầu mà còn cần xác định các dấu ấn sinh học về hình ảnh thần kinh và mạch máu cùng các yếu tố quan trọng khác như bệnh nền, tình trạng suy nhược và các yếu tố khác.

Tóm lại, bác sĩ cần đánh giá dựa trên nhiều yếu tố để đưa ra chẩn đoán chính xác về mức độ nghiêm trọng của chấn thương sọ não ở người lớn tuổi, từ đó đưa ra hướng can thiệp phù hợp.

Phương pháp điều trị chấn thương sọ não ở người già

Phương pháp điều trị chấn thương sọ não ở người cao tuổi được bác sĩ chỉ định tuỳ vào từng trường hợp cụ thể, có thể bao gồm:

• Điều trị nội khoa: Với chấn thương sọ não mức độ nhẹ, phác đồ điều trị thường được áp dụng là nghỉ ngơi, theo dõi và dùng thuốc phù hợp nhằm kiểm soát triệu chứng như đau đầu… Trong thời gian theo dõi, nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường, bác sĩ tiến hành điều chỉnh phương pháp điều trị khác để phù hợp với người bệnh.
• Bảo vệ đường thở và duy trì thông khí: Ở một số trường hợp, người bệnh cần được chăm sóc hỗ trợ ngay lập tức (ngay sau khi bị chấn thương sọ não), như đặt nội khí quản để ổn định tình trạng sức khỏe trước khi đánh giá kỹ lưỡng về mức độ nghiêm trọng của chấn thương.
• Kiểm soát các yếu tố khác: Ngăn ngừa tình trạng thiếu oxy, hạ huyết áp, tăng hoặc giảm CO2 máu; duy trì áp lực tưới máu não đầy đủ; đánh giá và quản lý ICP tăng cao; phòng ngừa co giật; kiểm soát tăng áp lực nội sọ…
• Phẫu thuật: Trong trường hợp xác định người bệnh bị tụ máu ngoài màng cứng, tụ máu dưới màng cứng, xuất huyết não…, bác sĩ cần hội chẩn ngay và đưa ra chỉ định phẫu thuật, thông thường người bệnh được đặt lỗ khoan (burr hole) và/hoặc phẫu thuật mở hộp sọ để xử lý tình trạng này. (2)

Tóm lại, chấn thương sọ não ở người cao tuổi là vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, gây ra nhiều thách thức trong chẩn đoán và điều trị. Việc phát hiện và can thiệp sớm đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Vì thế trong trường hợp nghi ngờ người cao tuổi bị chấn thương sọ não, gia đình cần đưa đến bệnh viện uy tín càng sớm càng tốt để được thăm khám, chữa kịp thời, giảm thiểu nguy cơ gặp biến chứng nguy hiểm.