Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) là bệnh thường gặp, có thể mắc phải ở bất kỳ ai, do vi khuẩn xâm nhập hoặc nhân lên quá mức trong đường tiết niệu, phá hủy cân bằng sinh vật trong hệ tiết niệu, gây viêm ở bất kỳ đâu, phổ biến nhất là viêm bàng quang và viêm niệu đạo (đường tiểu dưới). Bài viết này sẽ chia sẻ về 10 cách chữa nhiễm trùng đường tiết niệu tại nhà và chỉ mang tính tham khảo.
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Trung tâm Y khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM.
Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) không thể chữa được tại nhà. Mặc dù một số biện pháp khắc phục tại nhà có thể giúp kiểm soát các triệu chứng UTI, nhưng không thể điều trị nhiễm trùng. UTI có nguyên nhân vi khuẩn và yêu cầu được điều trị bằng kháng sinh để loại bỏ nhiễm trùng.(1)
Các biện pháp khắc phục tại nhà như tăng lượng nước và sử dụng nước ép nam việt quất có thể giúp giảm bớt sự khó chịu và có khả năng giảm nguy cơ nhiễm trùng tiểu trong tương lai, nhưng về cơ bản không thể điều trị được nhiễm trùng đường tiết niệu hiện có.
Xem thêm: Nhiễm trùng đường tiết niệu có tự khỏi không? Có chữa được không?
Nguyên nhân gây ra nhiễm trùng đường tiết niệu là vi khuẩn, phổ biến nhất là E. coli, thường cư trú trong đường tiêu hóa. Những vi khuẩn này có thể xâm nhập vào đường tiết niệu qua niệu đạo, đặc biệt là ở phụ nữ do niệu đạo ngắn hơn và niệu đạo nằm gần với hậu môn. Một số nguyên nhân có thể dẫn đến UTI bao gồm:(2)
Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) gây các triệu chứng khó chịu, cần điều trị ngay với các trường hợp nhiễm trùng nghiêm trọng, các bệnh nhiễm trùng nhẹ hoặc tái phát có thể được cải thiện, hỗ trợ điều trị, giảm triệu chứng bằng các cách chữa nhiễm trùng đường tiết niệu tại nhà. Lưu ý các phương pháp này không tác dụng chữa khỏi UTI vì không có khả năng loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn có hại ra khỏi đường tiểu.
Một trong những cách dễ nhất nhưng hiệu quả nhất để loại bỏ vi khuẩn ra khỏi hệ tiết niệu là uống nhiều chất lỏng, đặc biệt là nước. Nước giúp pha loãng nước tiểu và khiến người bệnh phải đi tiểu thường xuyên, có thể trục xuất vi khuẩn trước khi chúng gây nhiễm trùng.
Hơn nữa, uống đủ nước cũng có thể làm giảm nồng độ khoáng chất và các độc tố khác trong nước tiểu, ngăn vi khuẩn trong nước tiểu phát triển, kích ứng niêm mạc bàng quang và gây viêm nhiễm đường tiết niệu.
Nước ép nam việt quất đã được chứng minh là có tác dụng trong việc ngăn chặn vi khuẩn bám vào thành (niêm mạc) các vùng nước tiểu đi qua như bàng quang, niệu quản, niệu đạo. Do đó, uống nước ép nam việt quất không đường thường xuyên, hoặc ăn trái nam việt quất tươi có thể giảm thiểu khả năng nhiễm trùng UTI và hỗ trợ điều trị UTI.
Những người bị nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) không nên nhịn tiểu vì làm như vậy sẽ khiến nhiễm trùng tiểu trở nên nặng hơn và có khả năng dẫn đến các vấn đề về thận, đặc biệt khi nhiễm trùng lan đến thận. Nhịn tiểu sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn trong nước tiểu nhân lên trong bàng quang, có khả năng dẫn đến UTI nghiêm trọng hơn hoặc kéo dài hơn.
UTI đôi khi có thể tiến triển đến thận, đặc biệt là nếu vi khuẩn ở trong đường tiết niệu trong thời gian dài. Trong những trường hợp hiếm, nhịn tiểu kéo dài, đặc biệt nếu có tình trạng tiềm ẩn như rối loạn tuyến tiền liệt hoặc thận ứ nước, có thể dẫn đến tổn thương thận. Tốt nhất, người bệnh không nhịn tiểu, đi tiểu ngay và đảm bảo mình tiểu hết hoàn toàn, trong bất kỳ tình huống nào, dù cho có đang bị UTI hay không.
Probiotics hay lợi khuẩn là những vi sinh vật có lợi, giúp thiết lập lại cân bằng hệ thực vi sinh tự nhiên trên khắp các bộ phận khác nhau của cơ thể, bao gồm cả niệu đạo – 1 phần của đường tiết niệu. Các thực phẩm như sữa chua, kefir và rau lên men có chứa men vi sinh, ức chế sự phát triển của vi khuẩn có hại – nguyên nhân gây nhiễm trùng dọc theo hệ tiết niệu.
Vitamin C có tác dụng tăng cường miễn dịch và có thể giảm khả năng bị nhiễm trùng không tiểu. Vitamin C có tác dụng axit hóa nước tiểu, tạo ra môi trường axit ức chế sự phát triển của vi khuẩn có hại trong nước tiểu. Do đó, việc bổ sung vitamin C là rất cần thiết ở những người bị nhiễm trùng đường tiết niệu.
Nguồn cung cấp vitamin C dồi dào là từ các loại trái cây có múi như: cam, quýt, bưởi, chanh,… và ổi, quả kiwi hoặc ớt chuông. Mặc dù vitamin C tốt cho người bị UTI nhưng nó không tốt cho dạ dày, cho nên cần sử dụng với liều lượng nhất định, phù hợp, không uống quá nhiều hoặc không sử dụng lúc đói.
Chườm ấm lên bụng dưới có thể giúp làm dịu cơn đau do nhiễm trùng đường tiết niệu, tăng lưu lượng máu xung quanh, có thể giúp làm giảm viêm, thư giãn các cơ. Ngoài ra, sự ấm áp làm dịu cảm giác nóng rát khi đi nước tiểu. Đối với những người bị viêm tuyến tiền liệt, chườm ấm hoặc tắm nước ấm có thể giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn.
Trong quá trình điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu, tốt nhất tránh các loại thực phẩm và đồ uống có thể gây kích ứng, khiến cho các triệu chứng của bệnh xấu đi, gồm:(3)
Giữ vệ sinh vùng kín đúng cách, lau từ trước ra sau sau mỗi lần đi vệ sinh, rửa vùng kín bằng dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, lành tính, không chứa xà phòng, hương liệu, chất dễ gây kích ứng. Thực hiện vệ sinh vùng kín đúng cách có thể ngăn ngừa sự lây nhiễm của vi khuẩn từ bên ngoài xâm nhập qua đường niệu đạo.
Một chế độ ăn uống cân bằng có thể hỗ trợ trong việc phòng ngừa và quản lý UTI. Tập trung vào thực phẩm làm tăng sản xuất nước tiểu, như thực phẩm giàu nước và thuốc lợi tiểu tự nhiên (ví dụ như nước dừa), và những loại có đặc tính kháng khuẩn, như quả nam việt quất và quả việt quất. Hạn chế hoặc tránh thực phẩm có tính axit và vị cay có thể gây kích ứng bàng quang.
Ví dụ về chế độ dinh dưỡng cho người mắc UTI có thể bao gồm:
Những người mắc nhiễm trùng đường tiểu (UTI) nên tránh các chất kích thích như rượu và caffeine vì chúng có thể gây kích ứng làm cho các triệu chứng viêm ở bàng quang xấu đi. Caffeine là loại thuốc lợi tiểu, tăng sản xuất nước tiểu và có khả năng gây ra cảm giác buồn tiểu khẩn cấp, cần đi tiểu thường xuyên, có thể không thoải mái khi mắc UTI. Rượu cũng có thể làm tăng độ axit nước tiểu và kích thích bàng quang, các triệu chứng làm nặng thêm. Ngoài ra, rượu có thể can thiệp vào hiệu quả của kháng sinh được sử dụng để điều trị UTI.
Khi tự chữa UTI tại nhà, người bệnh tuyệt đối không nên làm những điều sau đây:
Các biện pháp khắc phục tại nhà có thể giúp giảm bớt các triệu chứng và hỗ trợ quá trình hồi phục từ UTI, nhưng điều quan trọng là phải nhớ rằng nhiễm trùng đường tiết niệu thường là do vi khuẩn gây ra và cần điều trị bằng kháng sinh để giải quyết hoàn toàn. Nếu bạn nghi ngờ bị mắc UTI, tốt nhất nên đến gặp bác sĩ để chẩn đoán và điều trị đúng cách.
Dưới đây là gợi ý về một số loại thực phẩm, đồ uống có thể hỗ trợ cải thiện các triệu chứng của UTI, người bệnh có thể tham khảo:(4)
Mặc dù những cách chữa nhiễm trùng đường tiết niệu tại nhà vừa nên trên không có tác dụng thay thế liệu pháp kháng sinh trong điều trị loại bỏ nhiễm trùng. Nhưng những thay đổi về chế độ ăn uống, vệ sinh và tránh các chất kích thích cũng rất quan trọng vì tuân theo kế hoạch điều trị theo, hoàn thành liệu trình kháng sinh đầy đủ và tái khám khi cần thiết là những điều cần làm để điều trị và ngăn ngừa UTI.
Chẩn đoán và điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu tại khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM và Đơn vị Tiết niệu, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7, tại đây có đội ngũ bác sĩ là những chuyên gia giàu kinh nghiệm trong chẩn đoán và điều trị các bệnh về đường tiết niệu như nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm bàng quang, tiểu không tự chủ, sỏi thận, hẹp niệu đạo, túi thừa bàng quang,….
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng với những thông tin bài viết vừa chia sẻ đã giúp bạn hiểu thêm về các cách chữa nhiễm trùng đường tiết niệu tại nhà, có nên áp dụng hay không? cũng như những lời khuyên hữu ích từ Trung tâm Y khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM.
