Đau hông là tình trạng thường gặp ở nhiều độ tuổi, ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống. Cơn đau có thể xảy ra đột ngột hoặc kéo dài âm ỉ, liên quan đến xương khớp, cơ gân hoặc dây thần kinh. Việc nhận biết đúng nguyên nhân gây đau nhức hông là bệnh gì sẽ giúp người bệnh có hướng điều trị và phòng ngừa hiệu quả.
Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Ths.BSNT Vũ Thị Huyền – Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM
Đau hông là cảm giác đau nhức hoặc khó chịu ở vùng khớp nối giữa xương đùi và xương chậu, thường gây khó khăn trong việc đi lại và sinh hoạt hàng ngày. Tình trạng này có thể bắt nguồn từ các vấn đề tại khớp hông hoặc lan truyền từ các cơ quan xung quanh như cột sống, cơ, dây chằng hoặc các cơ quan nội tạng ở vùng bụng dưới. Việc xác định chính xác nguyên nhân gây đau đóng vai trò quan trọng trong điều trị hiệu quả và phòng ngừa tái phát.
Tùy vào nguyên nhân đau bên hông bị bệnh gì có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau như: (1)
Tình trạng này hường liên quan đến các vấn đề cơ xương khớp như viêm khớp háng, thoái hóa khớp hoặc chấn thương. Ngoài ra, tình trạng căng cơ, viêm gân hoặc đau thần kinh tọa bên trái cũng có thể gây ra cảm giác đau ở vùng này. Trong một số trường hợp, cơn đau còn có thể là dấu hiệu của rối loạn ở cơ quan nội tạng như đại tràng, thận hoặc hệ tiết niệu.
Tương tự như bên trái, tình trạng đau hông bên phải có thể xuất phát từ tổn thương xương, khớp, gân hoặc dây thần kinh vùng hông. Các nguyên nhân thường gặp bao gồm viêm khớp, thoái hóa, đau thần kinh tọa, hoặc căng cơ do hoạt động sai tư thế. Đôi khi đau bên phải còn là triệu chứng cảnh báo các bệnh lý liên quan đến ruột thừa, thận phải hoặc cơ quan sinh dục nữ.
Cơn đau thường tập trung ở khu vực háng, nơi tiếp giáp giữa bụng dưới và phần trên đùi. Nguyên nhân có thể do viêm khớp háng, chấn thương ổ cối, thoát vị bẹn hoặc căng cơ chậu hông. Người bệnh thường cảm thấy đau khi đứng dậy, xoay người hoặc đi bộ nhanh.
Cơn đau xuất hiện ở phía sau hông, gần vùng mông, thường liên quan đến đau thần kinh tọa, viêm khớp cùng chậu hoặc căng cơ thắt lưng. Ngoài ra, những người ngồi nhiều, mang vác vật nặng sai cách hoặc bị chấn thương vùng thắt lưng cũng có nguy cơ cao gặp phải tình trạng đau phía hông sau. Cảm giác đau có thể lan xuống mông, đùi hoặc cả chân nếu dây thần kinh bị chèn ép.
Bệnh có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ tổn thương cơ học đến bệnh lý mạn tính. Việc nhận diện đúng nguyên nhân gây đau sẽ giúp bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp, giảm triệu chứng và phục hồi chức năng vận động hiệu quả. (2)
Viêm khớp, đặc biệt là bệnh viêm khớp háng, là nguyên nhân phổ biến gây đau vùng hông, đặc biệt ở người lớn tuổi. Tình trạng này xảy ra khi lớp sụn bảo vệ khớp bị bào mòn, dẫn đến ma sát giữa các đầu xương. Người bệnh thường có cảm giác đau âm ỉ, cứng khớp vào buổi sáng và khó khăn khi đứng lên hoặc đi lại.
Thoái hóa khớp háng là quá trình lão hóa tự nhiên khiến khớp bị mất đi độ linh hoạt và trơn tru. Bệnh thường tiến triển chậm nhưng ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống, nhất là ở người từ 50 tuổi trở lên. Cơn đau có xu hướng tăng khi vận động mạnh hoặc đứng lâu.
Bao hoạt dịch là lớp túi chứa chất lỏng giúp bôi trơn khớp. Khi lớp bao này bị viêm do chấn thương, vận động sai tư thế hoặc nhiễm khuẩn, người bệnh sẽ cảm thấy đau, sưng và khó vận động hông. Viêm bao hoạt dịch có thể tái phát nhiều lần nếu không điều trị triệt để.
Các chấn thương như va đập mạnh, té ngã, tai nạn thể thao hoặc tai nạn giao thông có thể gây tổn thương vùng hông. Tùy vào mức độ, bệnh nhân có thể bị bong gân, dập mô mềm hoặc gãy xương. Đây là nguyên nhân có thể xảy ra ở cả người trẻ và người già, đặc biệt là người loãng xương.
Viêm gân xảy ra khi các gân quanh hông bị viêm do lạm dụng, căng quá mức hoặc cọ xát liên tục. Vận động viên hoặc người lao động nặng thường có nguy cơ cao mắc tình trạng này. Viêm gân gây đau nhói, đặc biệt khi co cơ hoặc thực hiện động tác lặp lại.
Sụn viền ổ cối giúp ổn định khớp háng. Khi lớp sụn này bị rách do vận động quá mạnh hoặc chấn thương, người bệnh có thể cảm thấy đau sâu bên trong khớp, kèm theo tiếng lạo xạo khi di chuyển. Tình trạng này thường gây hạn chế biên độ vận động và đau kéo dài.
Loạn sản khớp háng là bất thường bẩm sinh khiến khớp háng không phát triển đúng cách. Bệnh thường được phát hiện sớm ở trẻ sơ sinh nhưng nếu không điều trị triệt để, người lớn có thể bị đau hông mạn tính, lệch trục cơ thể hoặc dễ thoái hóa khớp sớm.
Gãy xương hông là tình trạng nghiêm trọng, thường gặp ở người lớn tuổi do té ngã hoặc chấn thương. Cơn đau thường dữ dội, không thể chịu lực ở chân bên bị ảnh hưởng và cần can thiệp y tế ngay. Nếu không điều trị kịp thời, nguy cơ biến chứng và tử vong cao.
Căng cơ vùng hông là hậu quả của hoạt động quá mức, tư thế sai hoặc thiếu khởi động trước khi tập luyện. Người bệnh thường cảm thấy đau nhức, căng tức ở vùng mông hoặc đùi, cơn đau tăng lên khi gắng sức và giảm khi nghỉ ngơi.
Đau thần kinh tọa xảy ra khi dây thần kinh tọa bị chèn ép do thoát vị đĩa đệm, gai cột sống hoặc co cứng cơ. Cơn đau bắt đầu từ vùng thắt lưng, lan xuống hông, mông và chân. Đây là nguyên nhân gây đau hông phổ biến ở cả nam và nữ, ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hàng ngày.
Đau bên hông không chỉ đơn thuần là cảm giác đau tại một điểm cụ thể mà còn đi kèm nhiều triệu chứng khác, phản ánh mức độ tổn thương và là cơ sở để bác sĩ nhận định rõ tình trạng bệnh. Việc nhận diện các dấu hiệu giúp chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.
Không phải mọi cơn đau vùng hông đều nghiêm trọng, nhưng có những dấu hiệu cảnh báo cho thấy tình trạng cần được thăm khám y tế càng sớm càng tốt. Việc chủ động nhận diện những biểu hiện bất thường giúp người bệnh phòng ngừa biến chứng nguy hiểm, đặc biệt khi cơn đau liên quan đến tổn thương cấu trúc hoặc hệ thần kinh.
Dưới đây là những trường hợp nên đi khám ngay:
Bác sĩ sẽ tiến hành kết hợp khám lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm cận lâm sàng phù hợp với tình trạng cụ thể của người bệnh.
Điều trị đau hông phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra tình trạng này, mức độ nghiêm trọng của triệu chứng và tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh. Dưới đây là các phương pháp phổ biến: (3)
RICE là viết tắt của Rest (nghỉ ngơi), Ice (chườm lạnh), Compression (băng ép) và Elevation (nâng cao vị trí bị đau). Phương pháp này thường được áp dụng tại nhà cho các chấn thương nhẹ, giúp giảm viêm, sưng và hỗ trợ phục hồi ban đầu sau va đập hay căng cơ vùng hông.
Trong trường hợp hông đau do viêm hoặc thoái hóa, bác sĩ có thể kê đơn thuốc giảm đau như acetaminophen (paracetamol) hoặc thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs). Một số trường hợp nặng hơn có thể cần tiêm corticosteroid nội khớp để kiểm soát nhanh triệu chứng viêm và đau.
Vật lý trị liệu đóng vai trò quan trọng trong phục hồi chức năng khớp háng. Các bài tập kéo giãn, tăng cường sức mạnh cơ và cải thiện biên độ vận động sẽ giúp người bệnh giảm đau, phòng tránh teo cơ và hỗ trợ quá trình hồi phục sau chấn thương hoặc phẫu thuật.
Phẫu thuật là lựa chọn cuối cùng khi các phương pháp điều trị bảo tồn không hiệu quả. Tùy vào nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật thay khớp háng, chỉnh hình xương hoặc xử lý tổn thương sụn. Đây là giải pháp hữu hiệu cho những bệnh nhân bị thoái hóa nặng hoặc gãy xương nghiêm trọng, người bệnh có thể tham khảo thêm các bài viết tại bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để hiểu rõ hơn vềnhững phương pháp này.
Phòng ngừa đau hông hiệu quả đòi hỏi xây dựng lối sống lành mạnh và chú trọng đến việc bảo vệ sức khỏe xương khớp ngay từ sớm. Dưới đây là những biện pháp giúp giảm nguy cơ tổn thương vùng hông:
Chuyên khoa Cơ Xương Khớp Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội là địa chỉ đáng tin cậy trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý liên quan đến cơ xương khớp trong đó có đau hông. Đây là nơi quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực Cơ Xương Khớp cùng các công nghệ hiện đại như MRI, CT-scan, siêu âm cơ xương khớp, CT Somatom Force VB30 tái tạo hơn 100.000 lát cắt siêu mỏng và tích hợp AI hỗ trợ phân tích hình ảnh với tốc độ cực nhanh, giúp phát hiện sớm những tổn thương vi mô tại xương khớp và các cấu trúc liên quan, là công cụ hỗ trợ đắc lực trong việc chẩn đoán và theo dõi các bệnh lý phức tạp liên quan tới cơ xương khớp.
Ngoài ra, BVĐK Tâm Anh còn áp dụng mô hình điều trị đa mô thức, phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa như Cơ Xương Khớp, Chẩn đoán hình ảnh, Chấn thương Chỉnh hình, Phục hồi Chức năng… giúp xây dựng phác đồ cá thể hóa, toàn diện và hiệu quả cho người bệnh.
Để đặt lịch khám với các chuyên gia Cơ Xương Khớp tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Đau hông có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ chấn thương, viêm khớp đến các bệnh lý thần kinh phức tạp. Việc chủ quan, trì hoãn thăm khám có thể khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Do đó, nếu bạn cảm thấy đau kéo dài, hạn chế vận động hoặc tê lan xuống chân, hãy chủ động gặp bác sĩ chuyên khoa để được kiểm tra và điều trị sớm. Phát hiện sớm, can thiệp đúng lúc sẽ giúp bạn cải thiện chất lượng sống và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.
