Nứt đầu ti khi cho con bú là tình trạng khá phổ biến, thường xảy ra trong những ngày đầu hoặc vài tuần đầu sau sinh, gây đau đớn và ảnh hưởng đến quá trình nuôi con bằng sữa mẹ. ThS.BS.CKI Huỳnh Bá Tấn khuyến cáo, mẹ không cần ngừng cho con bú khi bị nứt đầu ti, nên thực hiện các biện pháp cải thiện núm vú và thay đổi tư thế bú của bé để giúp giảm đau. Chi tiết có trong bài viết dưới đây.
Nứt đầu ti (hay còn gọi là nứt cổ gà) là tình trạng xuất hiện những vết nứt gây đau đớn ở đầu ti trong quá trình cho con bú, nhất là trong những ngày đầu hoặc vài tuần đầu sau sinh, có thể xảy ra ở một hoặc cả hai bên ngực. Khoảng 80-90% phụ nữ bị nứt núm vú khi cho con bú, đặc biệt nếu đây là lần đầu tiên làm mẹ và tập cho bé bú mẹ.
Tình trạng núm vú bị nứt có thể gây đau đớn đến mức mẹ cố gắng cho bé bú nhưng không thể. Lúc này mẹ có thể lo lắng, thất vọng và muốn bỏ cuộc trên hành trình nuôi con bằng sữa mẹ. Tuy nhiên, mẹ hãy nhớ rắng, sữa mẹ là thức ăn tốt nhất và lý tưởng nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. (1)
Tình trạng nứt núm vú khá phổ biến và hoàn toàn có thể khắc phục được, mẹ hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn cách chữa nứt đầu ti an toàn, đảm bảo được nguồn sữa mẹ quý giá cho con ở thời điểm này.
Ở phụ nữ cho con bú, các nguyên nhân khiến núm vú bị nứt bao gồm:
Tình trạng đầu ti bị nứt thường xảy ra trong tháng đầu tiên sau sinh. Trong khoảng thời gian đầu khi mẹ cho bé tập làm quen với việc bú mẹ, sự ma sát có thể gây kích ứng và nhạy cảm cho núm vú. Lúc này, núm vú cũng có thể bị khô, nứt da và chảy máu.
Bé bị dính thắng lưỡi có thể là nguyên nhân khiến mẹ bị nứt cổ gà khi cho con bú. Tình trạng này khiến các mô nối lưỡi với miệng bị ngắn, hoặc kéo quá xa về phía trước lưỡi nên khi bé bú có thể gây tổn thương đầu ti, lâu ngày khiến đầu ti bị nứt. Mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để can thiệp xử trí vấn đề này cho bé.
Bên cạnh đó, việc cho bé bú bình trước khi tập bú mẹ cũng có thể làm tăng nguy cơ nứt đầu ti. Nguyên nhân là do cảm giác khi bé bú bình khác với bú mẹ, nếu bé đã quen với bình sữa, khi bú mẹ dễ gây chấn thương ở núm vú hơn.
Đó chính là lý do các chuyên gia khuyến cáo, trong những ngày đầu trẻ sơ sinh chưa kịp bú mẹ vì nhiều lý do, gia đình nên cho trẻ uống sữa bằng thìa, cốc hoặc ống xilanh, thay vì dùng bình sữa. Việc sử dụng thìa, cốc hoặc ống xilanh ít có khả năng gây ảnh hưởng xấu đến việc ngậm vú mẹ của bé.
Ngoài nguyên nhân cho con bú, tình trạng nứt núm ti có thể xuất phát từ nhiều lý do khác như:
Tình trạng nứt đầu ti không được điều trị đúng cách có thể khiến núm vú khô, rách, chảy máu. Vi khuẩn có thể xâm nhập vào các vết nứt trên da gây viêm vú hoặc áp xe.
Ở những tuần đầu cho con bú, nếu mẹ cảm thấy đau xung quanh núm vú, đó là điều bình thường và hầu như tình trạng này không kéo dài. Tuy nhiên, nếu núm vú bị nứt gây đau đớn quá mức, gây chảy máu ở một hoặc cả hai vú kèm theo các triệu chứng như:
Đây là những dấu hiệu bất thường mà mẹ cần thăm khám ngay. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc uống, kem bôi hoặc áp dụng các phương pháp dân gian truyền miệng chưa được kiểm chứng bởi có thể khiến tình trạng diễn tiến xấu hơn, ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và bé.
Để cải thiện tình trạng đầu ti bị nứt khi cho con bú, mẹ có thể áp dụng các cách sau:
Bên cạnh đó, mẹ cần ghi nhớ những việc sau:
Nếu có các biểu hiện như sốt cao, bầu ngực sưng đỏ, đau ngực dữ dội, đầu ti chảy mủ hoặc bé đột nhiên từ chối bú mẹ… mẹ hãy đến ngay bệnh viện uy tín để được thăm khám, xử trí kịp thời. Việc tự ý áp dụng các biện pháp truyền miệng dân gian chưa được kiểm chứng có thể khiến tình trạng diễn tiến xấu hơn, ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và bé.
Tình trạng đầu ti bị nứt khi cho con bú khá phổ biến, nhất là những người lần đầu làm mẹ và nuôi con bằng sữa mẹ. Tuy nhiên, có một số biện pháp có thể giúp mẹ ngăn ngừa tình trạng này, bao gồm:
Đảm bảo rằng bé ngậm vú hoàn toàn, núm vú phải nằm hoàn toàn bên trong miệng bé, ngậm sâu cả quầng vú, không chỉ mỗi đầu ti. Sau sinh, mẹ nên trao đổi với bác sĩ và nhân viên y tế để được hướng dẫn cách cho bé bú đúng cách càng sớm càng tốt.
Trước mỗi cữ bú, mẹ nên massage nhẹ nhàng bầu ngực theo vòng tròn từ ngoài vào trong nhằm kích thích tuyến sữa hoạt động. Sau mỗi cữ bú, nếu mẹ cảm thấy bầu ngực vẫn còn căng, hãy vắt sữa bằng tay hoặc sử dụng máy hút sữa để làm trống bầu ngực, tránh sữa ứ đọng.
Giữ vệ sinh bầu ngực là điều cần thiết, tuy nhiên mẹ không nên sử dụng xà phòng hoặc các chất làm sạch khác vì có thể gây khô da, mất đi lớp dầu tự nhiên bảo vệ đầu ti. Mẹ chỉ nên sử dụng nước ấm sạch để vệ sinh, rồi dùng khăn bông lau nhẹ. Sau mỗi cữ bú, mẹ có thể nhỏ vài giọt sữa mẹ lên đầu ti để giữ ẩm tự nhiên.
Một chiếc áo ngực rộng rãi, không bó sát, không gọng, thấm hút tốt là điều mẹ cần ưu tiên trong giai đoạn này. Mặc áo ngực chật có thể gây chèn ép bầu ngực, không chỉ gây nứt đầu ti, tắc tia sữa mà còn làm tăng nguy cơ tổn thương các ống dẫn sữa đang nhạy cảm sau sinh.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Nứt đầu ti là tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ đang cho con bú. Trong trường hợp này, mẹ hãy trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn biện pháp điều trị hiệu quả, không cần ngừng cho bé bú để đảm bảo nguồn sữa mẹ chất lượng cho con.
