Nhân xơ tử cung là những khối u lành tính của tế bào cơ trơn tử cung, có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp nhất ở phụ nữ từ 30 đến 40 tuổi. Mặc dù là tổn thương lành tính nhưng nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm. Vậy dấu hiệu nhận biết tình trạng này là gì? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Nhân xơ tử cung còn gọi là u xơ tử cung hay u cơ tử cung, đa phần là khối u lành tính (không phải ung thư) của tế bào cơ trơn tử cung. Đây là loại khối u phổ biến nhất được tìm thấy ở vùng chậu của người phụ nữ. Chúng có thể nằm bên trong tử cung, trên bề mặt ngoài hoặc bên trong thành tử cung, hoặc bám vào tử cung bằng cấu trúc giống như thân cây.
Kích thước nhân xơ ở tử cung có thể là khối u nhỏ bằng hạt đậu hoặc khối u lớn như quả dưa hấu. Khi phát triển quá to, khối nhân xơ có thể làm biến dạng cả bên trong và bên ngoài tử cung. Đôi khi nhân xơ phát triển đủ lớn có thể lấp đầy vùng chậu hoặc bụng của người phụ nữ, trông giống như đang mang thai.
Phụ nữ có thể chỉ có một nhân xơ, hoặc có nhiều nhân xơ (đa nhân xơ tử cung) với kích thước khác nhau. Khối nhân xơ có thể vẫn rất nhỏ trong một thời gian dài rồi đột nhiên phát triển nhanh chóng, hoặc phát triển chậm trong vài năm. Tùy vào số lượng và kích thước khối nhân xơ mà người bệnh có thể gặp các triệu chứng bệnh khác nhau.
BS.CKI Nguyễn Hoàng Tùng, Trung tâm Sản Phụ khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội chia sẻ, dựa vào vị trí của khối nhân xơ mà chia thành 3 loại chính là:
Một số trường hợp khác là nhân xơ xuất hiện trong dây chằng rộng (trong dây chằng), vòi trứng hoặc cổ tử cung.
Hiện vẫn chưa rõ nguyên nhân gây nhân xơ cổ tử cung là gì. Một số nghiên cứu báo cáo rằng khối nhân xơ có thể phát triển từ các tế bào lạc chỗ có trong cơ thể của nữ giới trước khi sinh. Các hormone nữ như estrogen và progesterone có liên quan đến sự phát triển của nhân xơ.
Nồng độ của các hormone có thể tăng hoặc giảm trong suốt cuộc đời của người phụ nữ. Chẳng hạn, khi bước sang thời kỳ tiền mãn kinh – mãn kinh, nồng độ estrogen giảm, khối nhân xơ thường co lại. Nếu sử dụng các loại thuốc nội tiết tố có chứa estrogen, ví dụ như thuốc tránh thai, có thể khiến khối nhân xơ phát triển trở lại.
Hầu hết các trường hợp nhân xơ tử cung đều không gây bất cứ triệu chứng nào và không cần điều trị, chỉ cần theo dõi thường xuyên theo hướng dẫn của bác sĩ. Chị em thường phát hiện bệnh khi đi khám sức khỏe phụ khoa định kỳ, siêu âm hoặc khám vì lý do khác tình cờ phát hiện ra bệnh như khám hiếm muộn.
Tuy nhiên, một số trường hợp có kích thước lớn hoặc số lượng nhiều có thể gây ra các triệu chứng sau:
Nhân xơ tử cung có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp nhất ở phụ nữ từ 30 đến 40 tuổi. Ngoài ra, chị em có một trong các yếu tố nguy cơ sau đây thường dễ mắc bệnh hơn: (1)
Hầu hết nhân xơ tử cung đều không gây ra vấn đề gì, nhưng vẫn tồn tại nguy cơ có thể gây biến chứng. Chúng bám vào tử cung bằng thân có thể xoắn và gây đau, buồn nôn hoặc sốt. Nhân xơ phát triển nhanh hoặc vỡ cũng gây đau. Hiếm gặp hơn là có thể liên quan đến ung thư.
Khối nhân xơ tử cung rất lớn có thể gây phình to bụng. Tình trạng này có thể khiến việc kiểm tra vùng chậu trở nên khó khăn.
Căn bệnh này cũng có thể gây khó thụ thai và thậm chí là vô sinh, mặc dù các nguyên nhân khác phổ biến hơn. Bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm kiểm tra cần thiết để chẩn đoán chính xác có phải nhân xơ là nguyên nhân gây khó thụ thai hay không. Khi nhân xơ ở tử cung được chẩn đoán chắc chắn là nguyên nhân, phụ nữ sẽ được tư vấn điều trị để đảm bảo khả năng mang thai và thiên chức làm mẹ.
Nhìn chung, chị em không thể phát hiện được nhân xơ tử cung bởi bệnh có thể không gây triệu chứng. Thăm khám phụ khoa định kỳ là biện pháp quan trọng giúp phát hiện sớm nhân xơ tử cung cũng như các bệnh phụ khoa khác. Trường hợp chị em được chẩn đoán có nhân xơ nhưng kích thước nhỏ, không gây triệu chứng… chị em không cần can thiệp điều trị ngay lập tức, chỉ cần tuân thủ hướng dẫn tái khám của bác sĩ để theo dõi sự phát triển của khối nhân xơ một cách chặt chẽ.
Những dấu hiệu đầu tiên của nhân xơ tử cung được phát hiện khi chị em khai báo thông tin triệu chứng gặp phải, tiền sử gia đình và quá trình kiểm tra vùng chậu thường quy. Khi nghi ngờ có khối nhân xơ, bác sĩ sẽ chỉ định chị em thực hiện một số xét nghiệm u xơ tử cung cần thiết để có chẩn đoán chính xác.
Hiện nay, với sự hỗ trợ của hệ thống máy siêu âm hiện đại đã có thể dễ dàng phát hiện bệnh dù mới chỉ là khối u kích thước nhỏ chưa gây biến chứng. Bác sĩ có thể sử dụng kỹ thuật siêu âm qua ngả âm đạo hoặc siêu âm bơm nước buồng tử cung để xác định vị trí khối nhân xơ bên trong tử cung.
MRI là kỹ thuật tốt để có thể chẩn đoán phân biệt nhân xơ ở tử cung với các bệnh lý khác như adenomyosis, sarcoma, khối u vùng chậu…, cho phép xác định chính xác vị trí và kích thước khối nhân xơ.
Đa số các trường hợp không gây bất cứ triệu chứng gì nên không cần điều trị. Người bệnh chỉ cần tuân thủ khám phụ khoa định kỳ để theo dõi sự phát triển của khối nhân xơ, hoặc thăm khám ngay khi bắt đầu xuất hiện các triệu chứng cần điều trị.
Phụ nữ bước vào thời kỳ tiền mãn kinh – mãn kinh, khối nhân xơ thường co lại, nhỏ đi, không gây triệu chứng nên không cần điều trị.
Có nhiều phương pháp điều trị nhân xơ tử cung. Phụ thuộc vào các yếu tố dưới đây mà bác sĩ sẽ tư vấn cho người bệnh phác đồ điều trị thích hợp:
Các phương pháp điều trị hiện nay gồm:
Trung tâm Sản Phụ khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM từng phẫu thuật bóc tách khối nhân xơ tử cung nặng đến 5kg cho bệnh nhân Phương Trinh (40 tuổi, ngụ tại TP.HCM, tên nhân vật đã được thay đổi).
Thăm khám tại trung tâm, bệnh nhân có biểu hiện bụng nhô cao như đang mang thai lớn, thân hình gầy gò, xanh xao, thường có tình trạng đau bụng, tiểu rắt, táo bón. Kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy bệnh nhân có khối nhân xơ kích thước 30x35x40cm, có tăng sinh mạch máu, chèn ép vào trực tràng, bàng quang.
Nhận thấy nguy cơ nếu không phẫu thuật cắt bỏ sớm khối nhân xơ sẽ chèn ép lên các cơ quan như bàng quang, trực tràng, niệu quản, có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như thiếu máu nặng, xuất huyết, nhiễm trùng đường tiết niệu, suy thận… Do đó, các chuyên gia – bác sĩ Trung tâm Sản Phụ khoa lên kế hoạch phẫu thuật loại bỏ khối nhân xơ, thực hiện bóc tách khối u thành công nặng 5kg.
Trung tâm Sản Phụ khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM quy tụ đội ngũ chuyên gia – bác sĩ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, sở hữu hệ thống máy móc, trang thiết bị hiện đại, phác đồ thăm khám và điều trị cá thể hóa, được đông đảo chị em phụ nữ tin tưởng, gửi gắm chăm sóc sức khỏe.
Chỉ trong một năm, trung tâm đã thực hiện hàng trăm ca mổ bóc tách nhân xơ tử cung bằng phương pháp mổ nội soi, mổ mở, bóc tách khối nhân xơ trong khi phẫu thuật lấy thai cho sản phụ.
Để đặt hẹn thăm khám và tư vấn với các chuyên gia – bác sĩ Sản Phụ khoa của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, chị em vui lòng liên hệ đến:
Thực tế chị em không thể phòng ngừa nhân xơ tử cung, nhưng có thể giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc giảm nguy cơ bệnh phát triển gây biến chứng bằng cách chủ động chăm sóc sức khỏe như thực hiện lối sống khoa học, ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý, tập thể dục thể thao điều độ… Giảm cân và duy trì cân nặng ở mức tiêu chuẩn, áp dụng chế độ ăn uống nhiều rau xanh và trái cây cũng có thể góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh.
Quan trọng nhất, chị em hãy sắp xếp thăm khám sức khỏe phụ khoa định kỳ mỗi 6 tháng/lần để phát hiện sớm nhân xơ tử cung nói riêng và các bệnh phụ khoa nói chung. Chị em nằm trong nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh cần tầm soát sớm, tuân thủ hướng dẫn lịch khám của bác sĩ để được theo dõi sức khỏe tốt nhất.
Kích thước nhân xơ tử cung là một trong những yếu tố quyết định có cần can thiệp điều trị hay không. Phân loại khối nhân xơ theo kích thước như sau: (3)
Tuy nhiên, nhân xơ tử cung kích thước nhỏ không đồng nghĩa là không đáng lo ngại. Tốt nhất, chị em nên thăm khám để được chẩn đoán chính xác tình trạng, từ đó bác sĩ sẽ hướng dẫn kế hoạch theo dõi hoặc can thiệp điều trị phù hợp.
Nhiều chị em bối rối không biết u xơ tử cung và nhân xơ tử cung có gì khác nhau. Thực chất, u xơ ở tử cung còn có tên gọi khác là nhân xơ tử cung, là khối u lành tính của tế bào cơ trơn tử cung. Mặc dù hiếm khi phát triển thành ung thư, nhưng nếu khối u không được tầm soát và điều trị kịp thời có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng qua bài viết này chị em đã biết nhân xơ tử cung là bệnh gì. Ngoài việc theo dõi sức khỏe, phát hiện triệu chứng để thăm khám, chị em cần có kế hoạch khám sức khỏe phụ khoa định kỳ để phát hiện sớm và điều trị kịp thời các vấn đề sức khỏe nếu có.
