Tinh hoàn bên to bên nhỏ có thể xảy ra ở trẻ nhỏ và người trưởng thành. Thực tế, một số bộ phận của cơ thể dù có tính đối xứng nhưng có thể có đôi chút khác biệt, không gây nguy hiểm. Tuy vậy, nếu sự chênh lệch giữa hai tinh hoàn quá lớn và có kèm những triệu chứng khác thường, đây có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý cần được can thiệp sớm.
Tinh hoàn bên to bên nhỏ là tình trạng kích thước tinh hoàn hai bên không bằng nhau. Tình trạng này có thể do nguyên nhân sinh lý hoặc nguyên nhân bệnh lý. Kích thước hai bên tinh hoàn bị lệch thường gặp ở bé trai hơn là nam giới trưởng thành.
Đối với trường hợp nguyên nhân bệnh lý, căn nguyên thường là do tinh hoàn một bên phát triển ngoài bìu. Can thiệp phẫu thuật với những trường hợp này rất quan trọng. Do tinh hoàn nằm sai vị trí rất dễ bị tổn thương vì nhiệt độ bên trong cơ thể quá nóng. Điều này dễ dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như vô sinh nam, thậm chí là ung thư tinh hoàn. (1)
Trẻ bị tinh hoàn ẩn hoặc tinh hoàn lạc chỗ có nguy cơ bị mắc ung thư tinh hoàn cao gấp 2,5 lần, giảm khả năng có con lên tới 20% nếu không có biện pháp can thiệp sớm. Nguyên nhân là tinh trùng bị làm nóng trong cơ thể có khả năng bị suy giảm chất lượng hay đột biến gen.
Phái mạnh nên thường xuyên tự kiểm tra tinh hoàn mỗi tháng một lần. Biện pháp này sẽ giúp sớm phát hiện những dấu hiệu bất thường (nếu có). Thời điểm lý tưởng cho việc kiểm tra là sau khi tắm. Bởi nước sẽ khiến phần da bìu trở nên mềm mại hơn. Qua đó, dấu hiệu khác thường (nếu có) cũng thể hiện rõ ràng, dễ dàng cảm nhận khi chạm bằng tay.
Nam giới thực hiện các bước dưới đây khi kiểm tra tinh hoàn: (2)
Phái mạnh nên kiểm tra kỹ nếu tinh hoàn xuất hiện các triệu chứng bất thường như:
Sau đây là một số nguyên nhân phổ biến về tình trạng tinh hoàn bên to bên nhỏ: (3)
Mào tinh hoàn là ống dẫn nhỏ nằm sau tinh hoàn. Nếu bộ phận này khi bị viêm do chấn thương, nhiễm trùng ngược dòng hoặc do mắc những bệnh lý lây truyền qua đường tình dục, một bên tinh hoàn sẽ có kích thước lớn hơn so với bên còn lại.
Phần lớn những u nang biểu mô là lành tính, không đau, không cần điều trị. Đây cũng có thể là nguyên nhân làm kích thước tinh hoàn tăng bất thường. Nếu tình trạng này kèm theo triệu chứng khó chịu, đau đớn, cản trở khi quan hệ tình dục, nam giới nên phẫu thuật để cắt bỏ u nang. Điều này sẽ giúp cải thiện triệu chứng bệnh hiệu quả.
Viêm tinh hoàn là tình trạng nhiễm trùng gây viêm xảy ra ở tinh hoàn. Nguyên nhân có thể là từ virus hay vi khuẩn. Tình trạng này thường gây đau đớn, tăng kích thước bên tinh hoàn ảnh hưởng. Trường hợp nghiêm trọng hơn có thể làm suy giảm chức năng sinh sản của nam giới.
Là tình trạng ống bẹn của nam giới không đóng được. Tình trạng này khiến dịch từ bụng tích tụ tại túi bìu, gây sưng tinh hoàn nhưng không đau. Một số trường hợp tràn dịch tinh mạc có thể tự biến mất. Trong khi, một số trường hợp phải cần tới phẫu thuật để loại bỏ dịch thừa.
Xoắn tinh hoàn là tình trạng tinh hoàn di chuyển, xoay quá mức, gây xoắn dây thừng tinh. Tình trạng này có thể gây đau nghiêm trọng tại tinh hoàn. Người bệnh cần được phẫu thuật xoắn rối để đảm bảo lưu lượng máu nuôi tới tinh hoàn. Nếu can thiệp muộn, tinh hoàn bị xoắn có thể sưng to hơn, gây viêm hoặc hoại tử.
Khi ung thư phát triển ở trong một tinh hoàn, khối u có thể làm tăng kích thước tinh hoàn. Đây là nguyên nhân nguy hiểm, không phổ biến khiến nam giới bị tinh hoàn bên to bên nhỏ.
Tình trạng này xảy ra khi tĩnh mạch bên trong bìu bị giãn và tăng kích thước. Đây cũng là nguyên nhân khiến kích cỡ hai bên tinh hoàn không đều nhau. Người bệnh cần được kiểm tra, điều trị khi giãn tĩnh mạch thừng tinh gây vô sinh do suy giảm số lượng và chất lượng tinh trùng.
Tinh hoàn bên to bên nhỏ nếu không có biện pháp can thiệp sớm có thể dẫn tới một số biến chứng như:
Đây là biến chứng cấp tính. Khi đó, thừng tinh bị tắc nghẽn đột ngột do tinh hoàn tự xoay quanh trục, từ đó làm giảm hay tắc hoàn toàn lượng máu tới tinh hoàn. Người bệnh đột ngột đau dữ dội một bên tinh hoàn, bìu sưng to đỏ hay tím. Cơn đau có thể tự hết nếu nam giới thay đổi tư thế, tinh hoàn được tháo xoắn. Tuy vậy, tình trạng xoắn nếu quá lâu có thể gây tổn thương tinh hoàn vĩnh viễn.
Những tạng hay ruột trong ổ bụng bị thoát vị vào ống bẹn không thể đẩy ra được, dẫn tới tình trạng thiếu máu nuôi, gây tổn thương. Người bệnh sẽ bị đau nhiều, chướng bụng, nôn, khối vùng bìu sưng đau nghiêm trọng. Nếu không có biện pháp can thiệp sớm, thoát vị bẹn nghẹt có thể gây hoại tử tạng thoát vị, tổn thương tinh hoàn và viêm phúc mạc.
Tinh hoàn bên to bên nhỏ có thể gây tràn dịch màng tinh hoàn, thậm chí làm tổn thương màng tinh. Do lúc này, tinh dịch, máu và những chất trong ổ bụng tích tụ, khiến tinh hoàn trở nên nặng nề và chảy xệ. Màng tinh cần căng giãn để chứa những chất dịch ứ đọng.
Tinh hoàn khi không được đưa về đúng vị trí sẽ làm giảm chất lượng tinh trùng. Theo thời gian, tình trạng này ảnh hưởng tới sức khỏe sinh sản của nam giới. Điển hình là tình trạng này là tinh trùng ít và suy giảm chất lượng tinh trùng nghiêm trọng.
Ung thư tinh hoàn là bệnh lý hiếm gặp ở nam giới. Tuy nhiên, trường hợp trẻ sơ sinh có tinh hoàn bên to bên nhỏ do nguyên nhân bệnh lý, có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư tinh hoàn. Do tinh hoàn trong ổ bụng không đảm bảo nhiệt độ cho sự phát triển, làm tinh hoàn teo dần, theo thời gian có thể chuyển thành ác tính.
Khi xuất hiện bất cứ triệu chứng nào dưới đây, nam giới nên nhanh chóng đi đến bệnh viện để kiểm tra: (4)
Khi chẩn đoán tinh hoàn bên to bên nhỏ, bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám vùng bìu và tinh hoàn của người bệnh để quan sát bất kỳ sự phát triển, cục u hay bất thường nào khác. Nếu nghi ngờ ung thư tinh hoàn, bác sĩ có thể hỏi nam giới về tiền sử bệnh để xem gia đình của bạn có tiền sử ung thư tinh hoàn hay không.
Những xét nghiệm khác để chẩn đoán tình trạng này gồm:
Phần lớn trường hợp tinh hoàn bên to bên nhỏ không cần điều trị. Tuy nhiên, nếu nam giới đang gặp những triệu chứng khác hay có một số vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, bác sĩ sẽ cần trao đổi với bạn để phát triển kế hoạch điều trị phù hợp, ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.
Dưới đây là kế hoạch điều trị dựa theo nguyên nhân gây ra tình trạng tinh hoàn bên to bên nhỏ:
Nếu người bệnh bị chlamydia, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kháng sinh như azithromycin hay doxycycline. Bác sĩ có thể tiến hành dẫn lưu mủ để giúp giảm sưng và nhiễm trùng cho người bệnh.
Nếu viêm tinh hoàn do các bệnh lây qua đường tình dục (STI), bác sĩ có thể chỉ định người bệnh dùng thuốc ceftriaxone và azithromycin để chống lại nhiễm trùng. Nam giới có thể sử dụng thuốc ibuprofen và túi chườm lạnh để giúp giảm đau và sưng tấy tại tinh hoàn.
Khi điều trị xoắn tinh hoàn, bác sĩ sẽ ấn vào tinh hoàn để tiến hành tháo xoắn. Đây là phương pháp tách thủ công. Một số trường hợp phẫu thuật là cần thiết để ngăn tình trạng xoắn tái phát.
Nếu tinh hoàn có những tế bào ung thư, bác sĩ sẽ tiến hành phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn của người bệnh. Sau đó, tinh hoàn sẽ được kiểm tra nhằm xác định loại ung thư. Để xác định ung thư đã lan ra ngoài tinh hoàn hay chưa, nam giới có thể được chỉ định thực hiện xét nghiệm máu. Ngoài ra, xạ trị và hóa trị trong thời gian dài có thể tiêu diệt những tế bào ung thư, ngăn ngừa tái phát.
Nam giới không cần phải lo lắng nếu tinh hoàn không đối xứng. Tuy nhiên, khi thể tích 2 tinh hoàn chênh lệch nhau trên 20% hoặc khi tinh hoàn bị đau, nổi mẩn đỏ hoặc có khối u mới ở tinh hoàn, người bệnh nên nhanh chóng gặp bác sĩ để được chẩn đoán và có hướng can thiệp kịp thời. Tinh hoàn nhiễm trùng, xoắn hoặc ung thư cần được điều trị càng sớm càng tốt để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng.
Tinh hoàn bên to bên nhỏ đa số trường hợp không ảnh hưởng tới khả năng sản xuất tinh trùng và thụ tinh ở nam giới. Vì thế, phái mạnh khi có tinh hoàn bên to bên nhỏ vẫn có khả năng có con bình thường.
Tuy nhiên, một số trường hợp tinh hoàn không đều có thể là dấu hiệu của bệnh lý. Do đó, điều quan trọng là phái mạnh nên tới bệnh viện để được kiểm tra tinh hoàn, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời.
Tinh hoàn bên to bên nhỏ, không đều là tình trạng thường gặp. Sự chênh lệch giữa hai tinh hoàn có thể từ 2 – 3cm, không đau đớn. Nếu không nhận thấy các dấu hiệu bất thường như bìu sưng đỏ, nam giới có thể yên tâm. Tuy vậy, nếu cảm nhận thấy vấn đề bất thường, bạn nên nhanh chóng gặp bác sĩ nam khoa. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo của một số bệnh lý, cần can thiệp kịp thời để tránh ảnh hưởng tới sức khỏe sinh sản của nam giới.
Trung tâm Tiết niệu Thận học, Khoa Nam học – Tiết niệu của Hệ thống BVĐK Tâm Anh quy tụ đội ngũ các chuyên gia đầu ngành, Nội khoa và Ngoại khoa, giỏi chuyên môn, tận tâm.
Nhà giáo nhân dân GS.TS.BS Trần Quán Anh, Thầy thuốc ưu tú PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên là những cây đại thụ trong ngành Tiết niệu Thận học Việt Nam. Cùng với các tên tuổi Thầy thuốc ưu tú TS.BS Nguyễn Thế Trường Thầy thuốc ưu tú BS.CKII Tạ Phương Dung, TS.BS Nguyễn Hoàng Đức, TS.BS Từ Thành Trí Dũng, ThS.BS.CKI Nguyễn Đức Nhuận, BS.CKII Nguyễn Lê Tuyên, ThS.BS Nguyễn Tân Cương, BS.CKII Đinh Cẩm Tú, BS.CKII Ngô Đồng Dũng, BS.CKII Võ Thị Kim Thanh ThS.BS Tạ Ngọc Thạch, BS.CKI Phan Trường Nam…
Các chuyên gia, bác sĩ của Trung tâm luôn tự tin làm chủ những kỹ thuật mới nhất, phát hiện sớm và điều trị hiệu quả các bệnh lý về thận, đường tiết niệu, giúp người bệnh rút ngắn thời gian nằm viện, hạn chế nguy cơ tái phát, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Với hệ thống máy móc, trang thiết bị hiện đại trong nước và khu vực; Phòng mổ đạt tiêu chuẩn quốc tế; Cùng với khu nội trú và dịch vụ cao cấp 5 sao… Trung tâm Tiết niệu Thận học nổi bật với các dịch vụ thăm khám, tầm soát và điều trị tất cả các bệnh lý đường tiết niệu.
Từ các thường gặp cho đến các cuộc đại phẫu thuật kỹ thuật cao. Có thể kể đến phẫu thuật nội soi sỏi thận, ghép thận, cắt bướu bảo tồn nhu mô thận; cắt thận tận gốc; cắt tuyến tiền liệt tận gốc; cắt toàn bộ bàng quang tạo hình bàng quang bằng ruột non; cắt tuyến thượng thận; tạo hình các dị tật đường tiết niệu… Chẩn đoán – điều trị nội khoa và ngoại khoa tất cả các bệnh lý.
Để đặt lịch khám và điều trị với các chuyên gia đầu ngành tại Trung tâm Tiết niệu Thận học, Khoa Nam học – Tiết niệu Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách có thể đặt hẹn trực tuyến qua các cách sau đây:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tinh hoàn bên to bên nhỏ là vấn đề không cần quá lo lắng. Phần lớn trường hợp là không nguy hiểm, không ảnh hưởng tới khả năng có con của nam giới. Tuy vậy, nam giới vẫn nên duy trì thói quen khám sức khỏe tổng quát định kỳ, đặc biệt là bộ phận sinh dục. Ngoài ra, khi có các dấu hiệu bất thường ở tinh hoàn, phái mạnh cần nhanh chóng đi tới các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, chẩn đoán và có biện pháp can thiệp kịp thời, ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm.
