Viêm phổi và tiêu chảy là hai nguyên nhân gây tử vong cao ở trẻ em dưới 5 tuổi trên toàn cầu, chiếm gần 1,5 triệu ca tử vong mỗi năm. Đáng chú ý, viêm phổi có thể gây viêm ở các bộ phận khác trong cơ thể, trong đó đó đường tiêu hóa. Do đó, rất nhiều trẻ điều trị viêm phổi bị tiêu chảy. Để hiểu rõ hơn về bệnh lý này ở trẻ, mời bạn đọc theo dõi tiếp bài viết của BVĐK Tâm Anh dưới đây. (1)
Trong quá trình điều trị viêm phổi, một số trẻ có thể xuất hiện thêm tình trạng tiêu chảy, khiến sức khỏe vốn đã suy giảm lại càng mệt mỏi hơn. Điều này khiến nhiều bố mẹ lo lắng và băn khoăn không biết vì sao trẻ lại đồng thời mắc cả hai bệnh lý. Thực tế, tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm: (2)
Trong quá trình điều trị viêm phổi, bác sĩ thường chỉ định kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh hệ hô hấp. Tuy nhiên, các loại thuốc này không chỉ tiêu diệt hại khuẩn mà còn vô tình loại bỏ luôn cả lợi khuẩn trong đường ruột. Khi hàng rào vi khuẩn có lợi bị suy yếu, hệ vi sinh trong đường ruột cũng sẽ bị mất cân bằng. Hệ quả là quá trình tiêu hóa bị gián đoạn, khiến phân trẻ trở nên lỏng hoặc có nhầy hơn so với bình thường.
Khi phổi bị nhiễm trùng, cơ thể sẽ kích hoạt phản ứng viêm toàn thân để bảo vệ sức khỏe và chống lại tác nhân xâm nhập. Các chất trung gian hóa học được giải phóng có thể di chuyển theo dòng máu và đến tác động nhiều cơ quan khác nhau. Trong đó, đường ruột là một trong những bộ phận nhạy cảm, dễ bị kích ứng dẫn đến tăng nhu động ruột và thay đổi khả năng hấp thụ nước, khiến trẻ đi ngoài phân lỏng.
Bên cạnh đó, trẻ bị viêm phổi thường có kèm sốt, khiến cơ thể đổ nhiều mồ hôi, dễ dẫn đến mất nước. Tình trạng này khiến hệ tiêu hóa hoạt động kém ổn định, phân trở nên lỏng hơn.
Nhiều trường hợp viêm phổi ở trẻ là do virus. Một số loại virus không chỉ gây tổn thương đường hô hấp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đường tiêu hóa, khiến trẻ vừa ho, sốt vừa bị tiêu chảy.
Một số triệu chứng điển hình bố mẹ có thể quan sát, nhận diện tình trạng tiêu chảy ở trẻ đang điều trị viêm phổi gồm:
Khi trẻ mắc đồng thời viêm phổi và tiêu chảy, bố mẹ cần hết sức chú ý, kiên nhẫn và tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ trong quá trình chăm sóc để giúp trẻ nhanh chóng phục hồi.
Bù nước là ưu tiên trên hết khi trẻ bị tiêu chảy để ngăn ngừa tình trạng kiệt sức do mất nước. Bố mẹ nên sử dụng dung dịch Oresol được pha đúng tỷ lệ theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Cho trẻ uống từng thìa nhỏ, chậm rãi và liên tục sau mỗi lần trẻ đi ngoài hoặc nôn trớ.
Chế độ ăn của trẻ cần đảm bảo đầy đủ dưỡng chất, dễ tiêu hóa để không làm tăng gánh nặng cho đường ruột. Nên ưu tiên cho bé ăn các món ăn mềm, lỏng như cháo, súp và chia nhỏ thành nhiều bữa trong ngày. Nếu trẻ còn đang bú mẹ, nên tăng cường số lần cho bú vì sữa mẹ chứa nhiều kháng thể quý giá giúp trẻ mau hồi phục.
Bên cạnh đó, bố mẹ cần chú trọng vệ sinh đường thở cho trẻ bằng cách thường xuyên nhỏ nước muối sinh lý và hút đờm dãi. Nên đặt trẻ nằm ở tư thế đầu cao và vỗ rung nhẹ vùng lưng để hỗ trợ đẩy đờm ra ngoài một cách tự nhiên. Đồng thời, đảm bảo không gian sống xung quanh trẻ luôn sạch sẽ, thoáng mát và không có khói thuốc lá hay bụi bẩn.
Tất cả các loại thuốc điều trị viêm phổi hay men vi sinh hỗ trợ tiêu hóa đều phải dùng đúng liều lượng và thời gian theo chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không được tự ý mua thuốc cầm tiêu chảy cho trẻ vì có thể làm chậm quá trình thải độc và gây nguy hiểm. Nếu trẻ có biểu hiện nôn thuốc ngay sau khi uống, cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ ngay để kiểm tra và được hướng dẫn cách bù liều lại phù hợp.
Viêm phổi kèm tiêu chảy có thể lây lan do cả hai tình trạng này đều thường do vi khuẩn hoặc virus gây ra, có khả năng lây lan qua đường hô hấp hoặc đường tiêu hóa. Mầm bệnh có thể truyền sang người khác qua các giọt bắn khi trẻ ho hoặc qua tiếp xúc với phân. Vì vậy, cần đảm bảo giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay sạch trước khi cho trẻ ăn và sau khi trẻ đi vệ sinh, khử khuẩn đồ chơi cho trẻ để hạn chế mầm bệnh lây lan.
Bố mẹ tuyệt đối không được tự ý ngưng thuốc kháng sinh dù trẻ có dấu hiệu bị tiêu chảy vì sẽ gây ra tình trạng kháng thuốc rất nguy hiểm. Nếu trẻ tiêu chảy nhiều sau khi dùng kháng sinh, bố mẹ nên cho trẻ tái khám để được bác sĩ đánh giá, thêm thuốc hỗ trợ hoặc đổi kháng sinh khác nếu cần.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trẻ điều trị viêm phổi bị tiêu chảy khiến các bậc phụ huynh lo lắng nhưng hoàn toàn có thể xử lý hiệu quả nếu chăm sóc đúng cách và khoa học. Bố mẹ cần tuân thủ tuyệt đối theo phác đồ điều trị của bác sĩ và chủ động bổ sung nước, điện giải, chế độ dinh dưỡng hợp lý và giữ vệ sinh cá nhân cho trẻ.
