Bướu huyết thanh khá phổ biến ở trẻ sơ sinh, đặc biệt là trẻ sinh thường (sinh qua ngã âm đạo), có thể phát hiện sớm ngay sau sinh hoặc vài giờ sau đó. Phần lớn bướu huyết thanh ở trẻ sơ sinh là lành tính, có thể tự khỏi khi trẻ lớn hơn. Vậy loại bướu này khi nào sẽ biến mất? Bác sĩ sẽ giải đáp ở bài viết sau đây!
Bướu huyết thanh ở trẻ sơ sinh (Caput Succedaneum, hay còn gọi là Caput) là tình trạng phù nề, sưng mềm ở da đầu của trẻ sơ sinh do tích tụ dịch huyết thanh trong lớp mô dưới da vùng đầu. Bướu mềm, ấn lõm, không sưng đôi khi có kèm xuất huyết hoặc bầm tím. Bướu có thể lan rộng qua nhiều đường khớp xương sọ và có thể vượt qua đường giữa đầu.
Tỷ lệ xuất hiện ở trẻ sơ sinh khoảng từ 2-33%. (1)
Bướu huyết thanh hình thành do tổn thương nhẹ lên da đầu thai nhi trong quá trình chuyển dạ và sinh khi mà phần ngôi (thường là đỉnh đầu) đi qua đường sinh và chịu áp lực từ thành âm đạo và các cấu trúc vùng chậu, khiến đầu trẻ bị chèn ép từ đó gây rò rỉ dịch từ mao mạch bạch huyết hoặc từ tổn thương các mạch máu nhỏ ở da đầu và gây tụ dịch dưới da đầu tạo một khối mềm nhỏ.
Trẻ có nguy cơ cao mắc bệnh nếu:
Bệnh thường xuất hiện ở vùng đỉnh đầu, thường là phần ngôi, hình dạng không đều. Bướu mềm, có thể lún khi ấn nhẹ, có thể đau khi chạm vào. Vùng da quanh bướu có thể bầm tím, hoặc bị trầy xước.
Bệnh thường lành tính, tự khỏi và không ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. Vì dịch tích tụ chỉ nằm ngoài hộp sọ, trong mô mềm dưới da nên không gây tổn thương não hay nhiễm trùng.
Tuy nhiên, một số trường hợp hiếm gặp, trẻ có thể gặp biến chứng nhiễm trùng thứ phát do vi khuẩn xâm nhập vào vết trầy xước, tổn thương trên da. Khi bị nhiễm trùng, trẻ có thể sốt, sưng to hoặc chảy dịch. Lúc này, trẻ cần được can thiệp y tế ngay nhằm hạn chế tổn thương, ngăn ngừa biến chứng nặng.
Sưng và bầm tím có thể gây tăng nồng độ billirubin trong máu, gây vàng da sơ sinh. Trẻ có triệu chứng vàng da sơ sinh cần được theo dõi sát sao và có hỗ trợ y tế phù hợp nếu nồng độ billirubin tăng cao.
Bướu huyết thanh có thể gây biến dạng tạm thời vùng da mà bướu xuất hiện, gây rụng tóc, ảnh hưởng đến thẩm mỹ. Tuy nhiên, điều này không gây ảnh hưởng đến sự tăng trưởng hay vận động của trẻ. Nếu bướu có kích thước lớn, có máu tụ lại nhiều có thể khiến trẻ tăng nguy cơ thiếu máu sơ sinh. Trẻ gặp phải tình trạng này thường sẽ được theo dõi sát các triệu chứng, sinh hiệu, thần kinh và được hỗ trợ y tế phù hợp sau sinh.
Lượng dịch trong bướu huyết thanh thường sẽ được cơ thể tái hấp thụ và giảm dần trong vòng một vài ngày đến một tuần, hầu hết các trường hợp là trong vòng 48 giờ đầu sau sinh. (2)
Mặc dù thường không để lại di chứng lâu dài, việc theo dõi bởi bác sĩ rất quan trọng để loại trừ các biến chứng hiếm gặp hơn như vàng da hoặc gãy xương sọ, đặc biệt nếu tình trạng sưng nề dưới da không thuyên giảm hoặc trở nên nặng hơn.
Nếu thấy đầu trẻ có khối bất thường, bố mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện để được bác sĩ khám và tư vấn phù hợp. Bác sĩ sẽ khám lâm sàng và có thể chỉ định siêu âm để xác định vị trí dịch, phân biệt bướu huyết thanh với các bệnh lý u bướu, nhiễm trùng khác.
Trẻ có bướu huyết thanh cần được theo dõi sát và tái khám định kỳ. Trẻ cần được bú đủ sữa nhằm bổ sung đủ dưỡng chất, đảm bảo đủ cơ thể được cung cấp đủ dịch để đẩy nhanh quá trình hồi phục. Bố mẹ không đè, ép, chọc thủng bướu tại nhà; cần giữ vệ sinh da đầu sạch sẽ, khô ráo, không băng, chườm hoặc tự ý bôi thuốc lên vùng sưng. Khi cho trẻ nằm, cần thường xuyên thay đổi tư thế, tránh để trẻ tì đè vào một vị trí trong thời gian dài.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hy vọng với những thông tin trên, quý phụ huynh đã hiểu rõ hơn về bướu huyết thanh ở trẻ sơ sinh. Bố mẹ không nên quá lo lắng khi trẻ có bướu này, thay vào đó cần theo dõi các triệu chứng của trẻ và phối hợp với bác sĩ để trẻ được chăm sóc và hỗ trợ y tế phù hợp.
