Xét nghiệm viêm tuyến tiền liệt đóng vai trò then chốt trong việc phát hiện sớm các rối loạn tại tuyến tiền liệt, nhất là khi nam giới gặp những triệu chứng như đau vùng chậu, tiểu khó, tiểu buốt hoặc đau khi xuất tinh,… Việc thăm khám và xét nghiệm đúng thời điểm không chỉ giúp xác định chính xác dạng viêm tuyến tiền liệt mà còn cung cấp cơ sở để bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị tối ưu, hạn chế biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục cho bệnh nhân.
Xét nghiệm viêm tuyến tiền liệt thường được chỉ định khi nam giới xuất hiện các dấu hiệu gợi ý tình trạng viêm nhiễm hoặc rối loạn chức năng tuyến tiền liệt. Những biểu hiện thường gặp bao gồm:
Với trường hợp nghi ngờ viêm tuyến tiền liệt cấp do vi khuẩn, người bệnh có thể gặp tình trạng sốt; rét run; đau nhức cơ thể,… đây là dấu hiệu cảnh báo bệnh tiến triển nặng và cần được xét nghiệm, chẩn đoán ngay để điều trị kịp thời, tránh nguy cơ biến chứng.
Viêm tuyến tiền liệt có thể biểu hiện bằng nhiều triệu chứng khác nhau và dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý niệu – sinh dục khác. Vì vậy, việc làm xét nghiệm là cần thiết để xác định chính xác nguyên nhân và giúp bác sĩ có hướng điều trị đúng. Sau đây là một số xét nghiệm phổ biến: (1)
Xét nghiệm nước tiểu giúp đánh giá sự hiện diện của bạch cầu, hồng cầu hoặc vi khuẩn – các dấu hiệu gợi ý nhiễm khuẩn đường tiểu hay viêm nhiễm tại tuyến tiền liệt. Kết quả xét nghiệm cũng cho phép định hướng bệnh thuộc nhóm viêm tuyến tiền liệt do vi khuẩn hay không do vi khuẩn.
Bác sĩ sẽ thực hiện thăm khám qua đường trực tràng để kiểm tra kích thước, mật độ và mức độ đau của tuyến tiền liệt. Phương pháp này giúp nhận diện tình trạng viêm, sung huyết, phù nề hoặc gợi ý các bệnh lý khác tại tiền liệt tuyến. DRE là bước chẩn đoán quan trọng trong hầu hết các trường hợp nghi ngờ viêm tuyến tiền liệt.
Xét nghiệm máu có thể ghi nhận tình trạng nhiễm trùng thông qua chỉ số tăng bạch cầu, CRP hoặc các dấu hiệu bất thường khác. Ngoài ra, kết quả xét nghiệm cũng hỗ trợ phân biệt viêm tuyến tiền liệt với nhiều bệnh lý nam khoa khác.
Cấy nước tiểu hoặc mẫu dịch tiết sau massage tuyến tiền liệt (trừ viêm cấp vì dễ gây nhiễm khuẩn huyết) giúp xác định chính xác loại vi khuẩn gây bệnh và lựa chọn kháng sinh phù hợp. Đây là xét nghiệm quan trọng trong chẩn đoán viêm tuyến tiền liệt do vi khuẩn.
Tinh dịch đồ giúp đánh giá chức năng sinh sản và phát hiện sự hiện diện của tế bào viêm hoặc vi khuẩn trong tinh dịch. Xét nghiệm này được chỉ định khi có nghi ngờ bệnh viêm tuyến tiền liệt ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng hoặc gây viêm lan sang các cơ quan khác của hệ sinh dục.
PSA (kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt) thường tăng trong các bệnh lý tuyến tiền liệt, bao gồm viêm tuyến tiền liệt, phì đại lành tính hoặc ung thư,… Mặc dù PSA không dùng để chẩn đoán viêm tuyến tiền liệt riêng lẻ, nhưng đây là xét nghiệm hữu ích để đánh giá tình trạng viêm và loại trừ các vấn đề nghiêm trọng khác.
Bên cạnh các xét nghiệm trên, để chẩn đoán bệnh viêm tuyến tiền liệt bác sĩ có thể chỉ định thực hiện thêm các cận lâm sàng như: siêu âm bụng; siêu âm tuyến tiền liệt qua trực tràng -TRUS; MRI vùng chậu,… nhằm giúp phát hiện tình trạng viêm, ứ dịch, áp-xe hoặc các bất thường khác trong cấu trúc tuyến tiền liệt.
Trước khi tiến hành các xét nghiệm đánh giá tình trạng viêm tuyến tiền liệt, người bệnh nên nắm rõ một số lưu ý cần thiết để quá trình thực hiện diễn ra suôn sẻ và an toàn hơn:
Trước khi thực hiện xét nghiệm đánh giá viêm tuyến tiền liệt, người bệnh hầu như không cần chuẩn bị quá phức tạp. Tuy nhiên, bác sĩ có thể yêu cầu bạn kiêng quan hệ tình dục trong khoảng 48 giờ trước khi tiến hành xét nghiệm. Nguyên nhân là do việc xuất tinh có thể tạm thời làm tăng nồng độ PSA (kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt) trong máu, từ đó ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm.
Để quá trình thăm khám diễn ra thuận lợi và hạn chế cảm giác khó chịu, nam giới nên thông báo cho bác sĩ về các vấn đề đang gặp phải ở vùng hậu môn – trực tràng như: trĩ, nứt kẽ hậu môn hoặc các tổn thương nhỏ quanh hậu môn. Việc cung cấp đầy đủ thông tin sẽ giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp thăm khám phù hợp, đảm bảo độ chính xác của xét nghiệm và sự an toàn, thoải mái cho bệnh nhân.
Người bệnh cần tuân thủ đầy đủ hướng dẫn chuẩn bị trước xét nghiệm để đảm bảo kết quả được chính xác. Nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau dữ dội, chảy máu, sưng tấy hoặc khó chịu kéo dài, người bệnh cần thông báo ngay cho bác sĩ để được đánh giá và xử lý kịp thời.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Thực hiện xét nghiệm viêm tuyến tiền liệt đúng quy trình và theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa là cách hiệu quả để đánh giá tình trạng sức khỏe tuyến tiền liệt một cách toàn diện. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng, cung cấp thông tin đầy đủ về triệu chứng và thuốc đang sử dụng sẽ giúp kết quả xét nghiệm chính xác. Từ đó giúp bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhằm bảo vệ sức khỏe sinh sản và nâng cao chất lượng cuộc sống của người bệnh.
