Chụp MRI cột sống cổ: Quy trình, ưu điểm và hạn chế

Khi cơn đau cổ kéo dài không rõ nguyên nhân hoặc xuất hiện dấu hiệu tê bì, yếu cơ tay chân, rất có thể hệ thống thần kinh tại vùng cổ đang gặp vấn đề nghiêm trọng. Lúc này, chụp MRI cột sống cổ trở thành công cụ hữu ích giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng và đưa ra hướng điều trị phù hợp. Vậy chụp cộng hưởng từ cột sống cổ là gì? Quy trình thực hiện ra sao, có ưu điểm và hạn chế gì? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Chụp MRI cột sống cổ là gì?

Chụp cộng hưởng từ cột sống cổ (chụp MRI cột sống cổ) là kỹ thuật hình ảnh hiện đại, sử dụng từ trường mạnh và sóng radio để tạo ra hình ảnh chi tiết của các cấu trúc bên trong vùng cổ, bao gồm: đốt sống cổ, đĩa đệm, tủy sống, dây chằng và rễ thần kinh. Không giống như chụp X-quang hay CT, MRI không sử dụng tia bức xạ ion hóa, do đó an toàn hơn cho người bệnh, đặc biệt khi cần khảo sát chuyên sâu phần mềm và hệ thần kinh trung ương.

MRI cột sống cổ cho phép phát hiện sớm các tổn thương dù rất nhỏ ở tủy sống hoặc các cấu trúc mô mềm xung quanh, vốn thường khó quan sát bằng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh truyền thống. Kỹ thuật này đặc biệt hữu ích trong đánh giá các bệnh lý thần kinh cổ, thoát vị đĩa đệm, viêm nhiễm, chấn thương hoặc khối u vùng tủy cổ.

Thời gian chụp thường kéo dài từ 20 đến 45 phút tùy từng trường hợp. Trong suốt quá trình chụp, người bệnh sẽ nằm yên trong máy MRI hình trụ, có thể nghe thấy âm thanh gõ đều từ thiết bị nhưng hoàn toàn không gây đau đớn.

Cộng hưởng từ cột sống cổ được bác sĩ chỉ định khi có dấu hiệu đau cổ kéo dài, yếu liệt tay chân, tê bì, nghi ngờ tổn thương tủy hoặc cần theo dõi diễn tiến bệnh lý thần kinh. Kết quả chụp đóng vai trò then chốt trong việc đưa ra chẩn đoán chính xác từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Chỉ định và chống chỉ định chụp MRI cột sống cổ

Chụp MRI cột sống cổ là công cụ chẩn đoán quan trọng, giúp bác sĩ đánh giá toàn diện các tổn thương liên quan đến cột sống, tủy sống, rễ thần kinh và mô mềm vùng cổ. Tuy nhiên, kỹ thuật này không áp dụng đại trà cho mọi đối tượng mà cần được cân nhắc kỹ lưỡng theo từng tình huống lâm sàng cụ thể.

1. Chỉ định

MRI cột sống cổ thường được chỉ định trong các trường hợp sau:

• Đau cổ kéo dài không rõ nguyên nhân: Đặc biệt khi không đáp ứng với điều trị thông thường, có biểu hiện lan xuống vai hoặc tay.
• Thoát vị đĩa đệm cổ: Khi bệnh nhân có triệu chứng thần kinh như tê tay, yếu cơ, rối loạn cảm giác hoặc mất kiểm soát vận động.
• Chấn thương vùng cổ: Nghi ngờ tổn thương tủy sống, rễ thần kinh, dây chằng hoặc đĩa đệm sau tai nạn hoặc va chạm mạnh.
• Hẹp ống sống cổ: Thường gặp ở người lớn tuổi gây triệu chứng đau, yếu hoặc mất thăng bằng khi đi lại.
• Theo dõi sau phẫu thuật cột sống cổ: Đánh giá hiệu quả phẫu thuật hoặc phát hiện biến chứng như sẹo xơ, nhiễm trùng.
• Nghi ngờ u tủy sống, viêm tủy hoặc áp-xe tủy: MRI giúp quan sát chi tiết cấu trúc bên trong tủy và mô mềm.
• Dị tật bẩm sinh vùng cổ: Hữu ích trong khảo sát các bất thường giải phẫu bẩm sinh của cột sống cổ và tủy sống.

2. Chống chỉ định

Mặc dù MRI là phương pháp chẩn đoán không xâm lấn và không dùng tia X nhưng vẫn tồn tại một số chống chỉ định tương đối hoặc tuyệt đối:

• Có thiết bị kim loại trong cơ thể: Có dị vật kim loại nhiễu từ vùng cổ như sau phẫu thuật cột sống cổ với dụng cụ phẫu thuật nhiễu từ (chưa xác định rõ tính tương thích với MRI) hay mảnh đạn, kim loại còn sót lại trong phần mềm vùng cổ hoặc gần tủy,… như máy tạo nhịp tim, van tim cơ học, ốc tai điện tử, clip phẫu thuật não do từ trường mạnh có thể gây nhiễu hoặc di lệch thiết bị.
• Phụ nữ mang thai ba tháng đầu: Dù chưa có bằng chứng gây hại rõ ràng nhưng bác sĩ vẫn cần cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ trước khi đưa ra chỉ định.
• Người mắc chứng sợ không gian hẹp: Vì phải nằm trong máy kín thời gian dài có thể gây hoảng loạn nếu không được trấn an hoặc sử dụng thuốc an thần.
• Có hình xăm hoặc phun mực chứa kim loại: Một số mực xăm chứa thành phần từ tính có thể gây kích ứng da hoặc nóng rát.
• Vấn đề về cấy ghép nha khoa hoặc các khớp nhân tạo: Một số vật liệu kim loại có thể ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh hoặc gây nguy hiểm nếu không tương thích với từ trường MRI.

Chụp MRI cột sống cổ có thể phát hiện những bệnh gì?

Chụp MRI cột sống cổ là phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại giúp quan sát chi tiết cấu trúc cột sống cổ, bao gồm thân đốt sống, đĩa đệm, ống sống, tủy sống, rễ thần kinh, mô mềm xung quanh,… Nhờ khả năng tái tạo hình ảnh rõ nét mà MRI có thể phát hiện sớm nhiều bệnh lý nguy hiểm, từ tổn thương cơ học đến các bất thường phức tạp về thần kinh.

1. Thoát vị đĩa đệm cổ

Đây là một trong những chỉ định phổ biến nhất của MRI cột sống cổ. Hình ảnh MRI cho thấy rõ vị trí và mức độ thoát vị, sự chèn ép lên tủy sống hay rễ thần kinh, giúp bác sĩ đánh giá nguyên nhân gây đau cổ, tê bì tay hoặc yếu cơ. MRI cũng hỗ trợ phân biệt thoát vị với các nguyên nhân khác như viêm hoặc u chèn ép.

2. Hẹp ống sống cổ

Hẹp ống sống cổ là tình trạng lòng ống sống bị thu hẹp, gây áp lực lên tủy sống và các rễ thần kinh. Chụp cộng hưởng từ cột sống cổ cho phép quan sát rõ cấu trúc giải phẫu, từ đó phát hiện vị trí, mức độ chèn ép. Nguyên nhân thường gặp bao gồm thoái hóa cột sống, phì đại dây chằng, lồi hoặc thoát vị đĩa đệm.

3. U tủy sống, u màng tủy, u rễ thần kinh

U tủy sống, u màng tủy, u rễ thần kinh là những khối u có thể hình thành bên trong hoặc xung quanh tủy sống cổ. Chụp MRI cột sống giúp phát hiện sớm nhờ khả năng hiển thị chi tiết mô mềm và ranh giới khối u. Phương pháp này còn hỗ trợ bác sĩ đánh giá mức độ xâm lấn, từ đó đưa ra kế hoạch điều trị và phẫu thuật chính xác.

4. Viêm tủy sống

Viêm tủy sống là tình trạng viêm nhiễm tại tủy sống có thể gây yếu liệt tay chân, rối loạn cảm giác, chức năng cơ tròn. Chụp MRI giúp phát hiện các vùng tổn thương bất thường, từ đó hỗ trợ chẩn đoán chính xác. Phương pháp này thường được áp dụng trong theo dõi tiến triển của các bệnh tự miễn như xơ cứng rải rác (MS), viêm tủy thị thần kinh (NMOSD),…

5. Thoái hóa cột sống cổ

Thoái hóa cột sống cổ là tình trạng lão hóa tự nhiên của đĩa đệm, khớp thường gặp ở người lớn tuổi. Chụp MRI có thể phát hiện sớm các dấu hiệu như mất chiều cao đĩa đệm, phì đại mấu khớp, gai xương, dày dây chằng. Những biến đổi này nếu tiến triển nặng có thể gây đau cổ mạn tính hoặc chèn ép rễ thần kinh. (1)

6. Tổn thương do chấn thương

Tổn thương cột sống cổ do chấn thương có thể xảy ra sau tai nạn, va đập mạnh gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tủy, dây chằng. MRI cho phép phát hiện các bất thường mà X-quang khó thấy như rách dây chằng, dập tủy, xuất huyết, trượt đốt sống. Kết quả chụp giúp bác sĩ đánh giá mức độ tổn thương, chỉ định các trường hợp cần phẫu thuật, theo dõi quá trình hồi phục thần kinh.

7. Nhiễm trùng vùng cột sống cổ

Nhiễm trùng cột sống cổ có thể ảnh hưởng đến đốt sống, đĩa đệm, màng tủy điển hình như viêm đốt sống đĩa đệm, lao cột sống. Chụp MRI giúp phát hiện sớm tình trạng viêm, áp-xe, hoại tử mô với độ chính xác cao. Kỹ thuật này còn hỗ trợ phân biệt nhiễm trùng với các khối u, viêm do bệnh tự miễn.

8. Bệnh lý bẩm sinh hoặc dị tật cột sống cổ

Bệnh lý bẩm sinh, dị tật cột sống cổ thường liên quan đến bất thường trong quá trình phát triển của tủy sống, đốt sống. Chụp MRI cho phép quan sát chi tiết cấu trúc giải phẫu, phát hiện các dị tật như dính đốt sống, tủy đôi, tủy kéo, hẹp ống sống. Những bất thường này nếu không được can thiệp kịp thời có thể dẫn đến rối loạn thần kinh hoặc hạn chế vận động.

Quy trình chụp MRI cột sống cổ

Việc chụp cộng hưởng từ cột sống cổ thường không quá phức tạp nhưng cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình để đảm bảo kết quả chính xác và an toàn cho người bệnh. Dưới đây là các bước cơ bản trong quy trình này:

1. Chuẩn bị trước khi chụp MRI

Trước khi thực hiện MRI, người bệnh cần tuân thủ một số yêu cầu để đảm bảo không bị ảnh hưởng bởi từ trường mạnh và hình ảnh thu được có độ chính xác cao:

• Loại bỏ vật kim loại: Người bệnh được yêu cầu tháo bỏ toàn bộ vật dụng kim loại như trang sức, đồng hồ, kính mắt, kẹp tóc, thẻ từ, điện thoại,… để tránh nhiễu từ.
• Khai báo các tiền sử phẫu thuật: Nếu có máy tạo nhịp tim, van tim nhân tạo, clip mạch máu, ốc tai điện tử hoặc đang mang thai, cần thông báo rõ với nhân viên y tế.
• Thay trang phục chuyên dụng: Người bệnh sẽ được mặc áo choàng y tế không có kim loại để đảm bảo an toàn.
• Lắng nghe hướng dẫn từ nhân viên y tế: Bệnh nhân sẽ được giải thích rõ về quá trình chụp và được hướng dẫn cách phối hợp trong suốt buổi chụp.

2. Thực hiện chụp MRI

Quá trình chụp diễn ra trong môi trường có từ trường mạnh và đòi hỏi người bệnh phối hợp tốt để hình ảnh không bị mờ, nhiễu:

• Định vị tư thế chính xác: Người bệnh được yêu cầu nằm ngửa trên bàn chụp, đầu và cổ được cố định bằng thiết bị hỗ trợ để giữ đúng vị trí.
• Đưa vào máy MRI: Bàn chụp sẽ từ từ di chuyển vào trong máy MRI, một ống tròn tạo từ trường để ghi lại hình ảnh chi tiết của cấu trúc cột sống.
• Giữ yên tuyệt đối: Bệnh nhân cần hạn chế cử động hoàn toàn trong khoảng 20-30 phút để hình ảnh thu được rõ nét và chính xác.
• Hỗ trợ giảm tiếng ồn: Trong suốt quá trình chụp, người bệnh có thể được sử dụng nút tai hoặc tai nghe để giảm âm thanh ồn ào do máy phát ra.
• Tiêm thuốc đối quang từ (nếu được chỉ định): Một số trường hợp được tiêm thuốc đối quang từ gadolinium để tăng khả năng phân biệt mô và phát hiện tổn thương nhỏ.

3. Sau khi chụp MRI

Sau khi kết thúc quá trình chụp, người bệnh có thể trở lại sinh hoạt bình thường nếu không có chỉ định theo dõi đặc biệt:

• Ra về ngay sau chụp: Nếu không dùng thuốc đối quang từ, người bệnh có thể rời khỏi cơ sở y tế ngay mà không cần theo dõi thêm.
• Theo dõi nếu có tiêm thuốc: Trường hợp sử dụng thuốc đối quang từ, bệnh nhân sẽ được theo dõi trong thời gian ngắn để kiểm tra phản ứng phụ (nếu có).
• Chờ kết quả phân tích: Hình ảnh MRI sẽ được bác sĩ chẩn đoán hình ảnh đọc và phân tích trong vòng 24-48 giờ.
• Tư vấn từ bác sĩ điều trị: Dựa trên kết quả MRI, bác sĩ sẽ hẹn tái khám hoặc tư vấn hướng điều trị phù hợp nếu phát hiện các tổn thương hay bệnh lý.

Ưu điểm và hạn chế

Chụp MRI cột sống cổ là kỹ thuật hiện đại và an toàn, giúp bác sĩ đánh giá rõ cấu trúc và tổn thương mô mềm vùng cổ. Tuy nhiên, giống như bất kỳ phương pháp chẩn đoán hình ảnh nào, MRI cũng có những điểm mạnh và giới hạn nhất định mà người bệnh nên biết để đưa ra lựa chọn phù hợp.

1. Ưu điểm của chụp MRI cột sống cổ

MRI là phương pháp chẩn đoán hình ảnh tiên tiến với nhiều lợi ích nổi bật, đặc biệt trong đánh giá cột sống cổ: (2)

• Độ an toàn sinh học cao: MRI sử dụng từ trường và sóng radio, không gây bức xạ ion hóa nên không làm tổn thương tế bào, DNA, phù hợp với nhiều nhóm đối tượng, kể cả người già và trẻ em.
• Hình ảnh mô mềm sắc nét vượt trội: MRI cung cấp hình ảnh chi tiết về đĩa đệm, dây chằng, tủy sống, rễ thần kinh và mạch máu, điều mà chụp X-quang hay CT không thể làm rõ.
• Phát hiện sớm tổn thương và bệnh lý: Có khả năng phát hiện các bất thường ở giai đoạn rất sớm như viêm tủy, u tủy, thoái hóa hay chèn ép tủy trước khi có triệu chứng rõ rệt.
• Hỗ trợ lập kế hoạch điều trị chính xác: Dữ liệu MRI giúp bác sĩ phẫu thuật và chuyên gia phục hồi chức năng xác định mức độ tổn thương, từ đó lựa chọn phương án điều trị tối ưu.
• Không gây đau và xâm lấn: Quá trình chụp hoàn toàn không xâm lấn, không cần tiêm thuốc giảm đau hay gây mê, trừ một số trường hợp đặc biệt.

2. Hạn chế của chụp MRI cột sống cổ

Dù là công cụ chẩn đoán mạnh, MRI vẫn tồn tại một số điểm hạn chế cần cân nhắc:

• Chi phí cao: So với X-quang hay CT, MRI có chi phí thực hiện cao hơn, đặc biệt nếu cần sử dụng thuốc đối quang từ hoặc các chuỗi xung chuyên sâu.
• Thời gian chụp kéo dài: Một lần chụp MRI cột sống cổ có thể kéo dài từ 20 đến 45 phút, đòi hỏi người bệnh nằm yên hoàn toàn trong suốt thời gian này.
• Không phù hợp với người mang thiết bị kim loại: Bệnh nhân có máy tạo nhịp tim, van tim nhân tạo, mảnh kim loại trong người… thường không thể thực hiện MRI do nguy cơ nhiễu từ và tổn thương mô.
• Gây cảm giác khó chịu với người sợ không gian kín: Do phải nằm trong khoang hẹp của máy MRI, người bị chứng sợ không gian kín có thể thấy lo lắng, thậm chí không thể hoàn tất buổi chụp nếu không hỗ trợ thuốc an thần.
• Hình ảnh có thể bị nhiễu nếu cử động: MRI đòi hỏi sự bất động tuyệt đối; chỉ một cử động nhỏ cũng có thể làm mờ ảnh dẫn đến sai lệch trong chẩn đoán.

Thắc mắc thường gặp

Nhiều người khi được chỉ định chụp MRI cột sống cổ thường có những băn khoăn về mức độ an toàn, thời gian, chi phí và địa chỉ thực hiện. Dưới đây là giải đáp từ góc nhìn chuyên môn để bạn đọc yên tâm và chuẩn bị tốt hơn khi thực hiện kỹ thuật này.

1. Chụp MRI cột sống cổ có nguy hiểm không?

Có, chụp cộng hưởng từ cột sống cổ hoàn toàn an toàn cho hầu hết người bệnh. Phương pháp này không sử dụng tia X, không gây phơi nhiễm bức xạ, quá trình chụp diễn ra nhẹ nhàng, không xâm lấn. Tuy nhiên, người có thiết bị kim loại trong cơ thể như máy tạo nhịp tim, khớp nhân tạo cần báo trước với bác sĩ để được đánh giá nguy cơ. Ngoài ra, một số người có thể cảm thấy khó chịu khi nằm trong máy nhưng tình trạng này có thể được hỗ trợ khắc phục.

2. Thời gian chụp MRI cột sống cổ mất bao lâu?

Thời gian chụp cộng hưởng từ cột sống cổ thường kéo dài từ 20 đến 45 phút, tùy thuộc vào phạm vi vùng chụp và kỹ thuật được sử dụng. Trong suốt quá trình, người bệnh cần nằm yên để hình ảnh thu được rõ ràng và chính xác. Ngoài ra, khâu chuẩn bị trước và sau khi chụp có thể khiến toàn bộ quy trình mất khoảng 1 giờ.

3. Chụp MRI cột sống cổ bao nhiêu tiền?

Chi phí chụp MRI cột sống cổ hiện nay dao động từ 1.500.000 VNĐ đến 3.500.000 VNĐ, tùy thuộc cơ sở y tế thực hiện, loại máy MRI sử dụng như 1.5 Tesla, 3 Tesla hoặc cao hơn cũng như việc có sử dụng thuốc tương phản hay không. Để biết chính xác mức giá và các dịch vụ đi kèm, người bệnh nên liên hệ trực tiếp với cơ sở y tế dự định thực hiện để được tư vấn cụ thể.

4. Nên chụp MRI cột sống cổ ở bệnh viện nào uy tín?

Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp của BVĐK Tâm Anh Hà Nội được trang bị hệ thống máy MRI thế hệ mới với từ lực mạnh, cho hình ảnh sắc nét, hỗ trợ chẩn đoán chính xác các tổn thương cột sống cổ ngay cả ở giai đoạn sớm. Trung tâm ứng dụng các công nghệ tiên tiến như MRI 3.0 Tesla, hệ thống PACS lưu trữ và truyền tải hình ảnh kỹ thuật số, giúp bác sĩ nhanh chóng phân tích và đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Bệnh viện quy tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ đầu ngành trong lĩnh vực Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp giàu kinh nghiệm và chuyên môn cao, phối hợp chặt chẽ với các chuyên khoa khác như Cơ xương khớp, Thần kinh cột sống, Phục hồi chức năng, Dinh dưỡng… nhằm cá thể hóa phác đồ mang lại hiệu quả điều trị tối ưu. Bên cạnh đó, dịch vụ chăm sóc tại BVĐK Tâm Anh luôn được đánh giá cao nhờ sự tận tâm, chu đáo và chuyên nghiệp, mang đến trải nghiệm y tế chất lượng, an toàn và thoải mái cho người bệnh.

Để đặt lịch thăm khám với các Chuyên gia đầu ngành của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:

Chụp MRI cột sống cổ là phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại, an toàn và có độ chính xác cao trong việc phát hiện các bệnh lý liên quan đến cột sống và tủy sống cổ. Với khả năng tái hiện chi tiết cấu trúc mô mềm, kỹ thuật này đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm, theo dõi điều trị và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Nếu bạn đang gặp các triệu chứng đau cổ kéo dài, tê bì tay chân hoặc yếu cơ, đừng ngần ngại đến cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và thực hiện chụp MRI khi cần thiết. Việc chẩn đoán đúng, điều trị sớm chính là chìa khóa giúp bảo vệ sức khỏe thần kinh và chất lượng cuộc sống lâu dài.