Theo GLOBOCAN 2022, ung thư tuyến giáp là bệnh ung thư phổ biến thứ 7 thế giới nói chung và thứ 5 ở nữ giới nói riêng. Bệnh thường có tiên lượng tốt nếu được phát hiện và điều trị kịp thời. Bên cạnh đó, dinh dưỡng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa, hỗ trợ điều trị bệnh. Vậy người bị ung thư tuyến giáp nên ăn gì và kiêng gì tốt cho quá trình hồi phục? Bác sĩ sẽ giải đáp ngay sau đây.
Chế độ dinh dưỡng, vừa là một trong những yếu tố nguy cơ phát triển ung thư tuyến giáp, vừa góp phần hỗ trợ kiểm soát bệnh, đặc biệt trong quá trình điều trị. Điều này phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và thói quen ăn uống của từng người.
Ví dụ, một phân tích tổng hợp cho thấy người thừa cân có nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp cao hơn khoảng 25% và người béo phì có nguy cơ cao hơn 55% so với người có cân nặng bình thường. Với người đang điều trị bằng liệu pháp iod (iốt) phóng xạ (I-131), việc hạn chế ăn iod là cần thiết để tế bào ung thư hấp thụ phóng xạ và bị tiêu diệt hiệu quả hơn.
Dưới đây là một số thực phẩm mà người mắc bệnh nên ăn:
Việc bổ sung rau củ và trái cây thường được khuyến cáo là mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, song bạn vẫn cần đảm bảo sự cân bằng và điều độ. Rau và trái cây chứa các vi chất dinh dưỡng (vitamin, khoáng chất) và các chất chống oxy hóa, giúp giảm viêm, tăng cường miễn dịch, giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính cũng như ung thư.
Tuy nhiên với nhóm rau họ cải (cải xoăn, bông cải xanh), người bệnh đang gặp tình trạng thiếu iod nặng cần lưu ý, việc ăn nhiều các loại rau này có thể ức chế hấp thu iod, ảnh hưởng đến sức khỏe tuyến giáp.
>>>Có thể bạn chưa biết:
Các loại hạt, ngũ cốc chưa tinh chế là nguồn dinh dưỡng dồi dào, đặc biệt giàu chất chống oxy hóa, vitamin và các khoáng chất như kẽm, selen, canxi, magiê…Trong đó, selen và kẽm là những chất tham gia vào hoạt động của tuyến giáp – chuyển hormone T4 thành T3 và bảo vệ tuyến giáp trước stress oxy hóa (oxidative stress).
Stress oxy hóa là tình trạng mất cân bằng giữa gốc tự do và chất chống oxy hóa trong cơ thể. Khi gốc tự do tạo ra quá nhiều và cơ thể không đủ khả năng trung hòa, chúng sẽ gây tổn thương tế bào, protein và DNA. Tình trạng này góp phần thúc đẩy lão hóa, rối loạn chuyển hóa và làm tăng nguy cơ nhiều bệnh mạn tính, ung thư.
>>>Xem thêm:
Người bệnh nên ăn cá và hải sản (ở mức vừa phải, có kiểm soát) vì đây là nguồn cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng cho hoạt động của tuyến giáp, hệ miễn dịch và quá trình phục hồi sau điều trị.
Tuyến giáp cần iod để tổng hợp hormone T4 và T3, hai hormone điều hòa chuyển hóa, tim mạch, thần kinh và phát triển thể chất. Cá biển và hải sản là nguồn iod vừa phải. Riêng rong biển chứa lượng iod rất cao, người bệnh chỉ nên dùng khi bác sĩ cho phép. Ngoài ra, cá và hải sản cũng là nguồn đạm giàu khoáng chất, chứa nhiều chất dinh dưỡng vi lượng thiết yếu như kẽm, selen, Omega-3…
>>>Có lẽ bạn cần quan tâm:
Nhiều người cho rằng ăn tinh bột khi mắc ung thư có thể khiến tế bào ung thư phát triển mạnh hơn. Tuy nhiên, cơ thể dùng glucose trong tinh bột làm nguồn năng lượng chính, việc không nạp tinh bột có thể dẫn đến mệt mỏi, sụt cân, yếu sức trong quá trình điều trị.
Người bệnh nên ưu tiên các nguồn tinh bột phức tạp như yến mạch, gạo lứt, khoai lang, ngũ cốc nguyên hạt, đậu… Nhóm thực phẩm này có đặc tính giải phóng glucose chậm, giúp duy trì đường huyết ổn định. Bên cạnh đó, chúng còn cung cấp chất xơ, vitamin nhóm B, chất chống oxy hóa… cho cơ thể, giúp giảm viêm và bảo vệ tế bào.
>>>Tham khảo thêm:
Dưới đây là một số thực phẩm người mắc K tuyến giáp nên kiêng hoặc ăn có kiểm soát:
Isoflavones trong đậu nành có thể làm giảm hấp thu thuốc levothyroxine và iod, do đó người đang điều trị hormone nên dùng cách xa thời điểm uống thuốc. Người đã phẫu thuật cắt tuyến giáp và đang uống hormone thay thế nên tham khảo sự tư vấn của chuyên gia dinh dưỡng về lượng đậu nành hay chế phẩm từ đậu nành (như sữa, đậu hũ) có thể ăn trong 1 ngày.
Rau họ cải như bông cải xanh, súp lơ, cải brussels, cải xoăn… chứa các hợp chất thuộc nhóm goitrogens (chẳng hạn như glucosinolates) có thể làm ức chế khả năng hấp thu iod của tuyến giáp. Do đó, người bị suy giáp đang bổ sung hormone thay thế nên ăn có kiểm soát các loại rau này. Nếu sử dụng, bạn nên nấu chín kỹ, điều này được cho là có thể giúp loại bỏ phần lớn goitrogens.
Thực phẩm chế biến sẵn như thịt hộp, xúc xích, giăm bông, bánh kẹo siêu chế biến, thức ăn nhanh chiên rán thường chứa nhiều muối, chất bảo quản, chất béo bão hòa, ít dinh dưỡng; có thể làm tăng viêm, tăng nguy cơ béo phì, cũng như nguy cơ ung thư nếu tiêu thụ quá nhiều và kéo dài. Thay vào đó, người bệnh nên ăn thực phẩm tươi sống, tự chế biến tại nhà.
Nội tạng động vật chứa nhiều cholesterol và chất béo bão hòa, dễ làm tăng mỡ máu, ảnh hưởng đến tim mạch và quá trình chuyển hóa hormone tuyến giáp. Một số nghiên cứu cho thấy chất béo bão hòa có thể làm tăng phản ứng viêm. Ngoài ra, nội tạng động vật có thể chứa tồn dư kim loại nặng nếu nguồn chăn nuôi không đảm bảo.
Ăn nhiều rau củ là tốt, tuy nhiên, người bệnh cần lưu ý lượng chất xơ nạp vào cơ thể. Nếu ăn quá nhiều chất xơ, đặc biệt là dạng không hòa tan (có nhiều trong các loại hạt nguyên cám, rau sống, ngũ cốc nguyên hạt thô), có thể làm giảm hấp thu thuốc hormone tuyến giáp (levothyroxine). (1)
Sau phẫu thuật hoặc xạ trị vùng cổ, niêm mạc họng và thực quản dễ bị tổn thương, khô rát. Các loại thức ăn cứng có thể gây đau, trầy xước, khiến người bệnh khó ăn uống, dẫn đến thiếu dinh dưỡng và năng lượng, ảnh hưởng đến hồi phục sau điều trị.
Chất béo bão hòa (có nhiều trong mỡ động vật, đồ chiên rán, bơ động vật…) làm tăng viêm và stress oxy hóa, từ đó gián tiếp làm tăng nguy cơ mắc và tái phát một số loại ung thư. Ngoài ra, chế độ ăn nhiều chất béo xấu có thể dẫn đến tăng cân hoặc béo phì.
Sau điều trị (phẫu thuật, xạ trị), niêm mạc vùng cổ họng và dạ dày thường nhạy cảm. Người bệnh không nên ăn đồ cay, nóng, chua vì dễ gây kích ứng, bỏng rát hoặc viêm loét niêm mạc.
Người đang điều trị ung thư thường có hệ miễn dịch yếu, nên ăn đồ sống có thể gây nguy cơ nhiễm khuẩn, ký sinh trùng hoặc vi khuẩn Salmonella, E.coli, Vibrio spp… Ngộ độc hoặc nhiễm khuẩn đường ruột có thể làm gián đoạn điều trị, giảm sức đề kháng và gây nguy hiểm cho người bệnh.
Chỉ cần tránh nếu bệnh nhân bị K tuyến giáp đồng thời được bác sĩ chẩn đoán Celiac hoặc không dung nạp gluten, vì những người này có nguy cơ khởi phát hoặc tái phát cao hơn khoảng 2,5 lần so với bình thường.
Ngoài việc biết các loại thực phẩm nên ăn hoặc kiêng khi mắc ung thư tuyến giáp, người bệnh nên tuân thủ một số lưu ý như:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là bài viết giải đáp thắc mắc người mắc ung thư tuyến giáp nên ăn gì cũng như một số nhóm thực phẩm cần tránh. Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng, hỗ trợ điều trị và kiểm soát cũng như tăng cường sức khỏe. Người bệnh cần đến bệnh viện tham khảo sự tư vấn của bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng để được xây dựng chế độ ăn phù hợp với tình trạng sức khỏe.
