Khác với cận thị, viễn thị, loạn thị… là những tật khúc xạ khiến ánh sáng không hội tụ chính xác lên võng mạc, dẫn đến hình ảnh nhìn thấy bị mờ, chính thị là cách gọi dùng để chỉ khúc xạ hoàn toàn bình thường. Bài viết sau đây sẽ đưa ra những khác biệt cụ thể của mắt chính thị so với các tật khúc xạ, cùng với đó là cách duy trì thị lực khỏe mạnh.

Mắt chính thị là trạng thái khúc xạ bình thường của mắt khi mắt không điều tiết, các tia sáng tới song song (từ vật ở rất xa) sẽ hội tụ đúng trên võng mạc, tạo ảnh rõ nét. Ở trạng thái này, mắt không cần dùng kính hoặc thấu kính điều chỉnh để nhìn rõ các vật ở xa – tức tầm nhìn “20/20” (theo tiêu chuẩn đo thị lực). Chính thị là trạng thái lý tưởng về quang học mà các phẫu thuật khúc xạ (như SMILE, LASIK, PRK) hướng tới, nhằm đưa mắt về gần mức thị lực bình thường. (1)
Lưu ý, mắt chính thị không có nghĩa là mắt hoàn toàn “khỏe mạnh”, mắt có thể có các vấn đề khác (ví dụ bệnh lý võng mạc, tăng nhãn áp) mặc dù có khúc xạ bình thường.
| Mắt chính thị (Emmetropia) | Cận thị (Myopia) | Viễn thị (Hyperopia) | Loạn thị (Astigmatism) | |
| Định nghĩa | Tia sáng song song từ xa hội tụ đúng trên võng mạc khi mắt ở trạng thái không điều tiết | Tia sáng hội tụ trước võng mạc, gây mờ khi nhìn xa. | Tia sáng hội tụ sau võng mạc, gây mờ khi nhìn gần. | Tia sáng không hội tụ tại một điểm mà tại nhiều điểm do giác mạc/thủy tinh thể cong không đều. |
| Nguyên nhân | Cấu trúc nhãn cầu bình thường. | Nhãn cầu dài hơn bình thường hoặc giác mạc cong quá mức. | Nhãn cầu ngắn hơn bình thường hoặc giác mạc phẳng. | Giác mạc hoặc thủy tinh thể có độ cong bất thường, không đều. |
| Triệu chứng | Nhìn rõ cả xa và gần, không cần điều tiết | Nhìn xa mờ, nhìn gần rõ. | Nhìn gần mờ, nhìn xa có thể rõ (nhẹ) hoặc cũng mờ (nặng). | Nhìn hình ảnh bị mờ, méo, biến dạng ở mọi khoảng cách. |
| Đo thị lực | Bình thường (20/20 hoặc 10/10). | Giảm khi nhìn xa. | Giảm khi nhìn gần (nặng có thể giảm cả xa). | Giảm thị lực ở cả xa và gần, mức độ tùy loạn thị. |
| Đối tượng thường gặp | Người có mắt khỏe mạnh, không tật khúc xạ. | Học sinh, sinh viên, người làm việc nhiều với màn hình điện tử. | Trẻ nhỏ (viễn thị sinh lý), người trung niên và lớn tuổi. | Có thể gặp ở mọi lứa tuổi, thường kèm cận/viễn thị. |
| Phương pháp điều trị | Không cần điều trị. | Đeo kính phân kỳ (tròng kính trừ), kính áp tròng, phẫu thuật khúc xạ (LASIK, SMILE). | Đeo kính hội tụ (tròng kính cộng), kính áp tròng, phẫu thuật khúc xạ. | Đeo kính trụ (kính loạn), kính áp tròng toric, phẫu thuật khúc xạ. |

>>> Tìm hiểu thêm: Viễn loạn thị là gì? Đâu là hướng điều trị phù hợp?
Không có cách đảm bảo duy trì thị lực chính thị suốt đời, nhưng chăm sóc mắt đúng cách có thể hỗ trợ sức khỏe và giảm nguy cơ tật khúc xạ. Dưới đây là một số nguyên tắc và lưu ý cần nhớ để bảo vệ sức khỏe mắt: (2)

Nếu mắt bạn là chính thị (không có tật khúc xạ), nhìn gần và nhìn xa đều rõ, không bị mờ, thì không cần đeo kính. Kính chỉ được chỉ định khi mắt có tật khúc xạ (cận, viễn, loạn) hoặc một số vấn đề khác như mỏi mắt nặng khi đọc, làm việc với màn hình. Tuy nhiên, nên đeo kính bảo hộ khi tham gia thể thao, lao động nặng, tiếp xúc hóa chất… có nguy cơ ảnh hưởng đến mắt.
Mắt chính thị không đảm bảo sẽ giữ nguyên suốt đời. Theo thời gian, thị lực vẫn có thể thay đổi bởi nhiều yếu tố như di truyền, quá trình lão hóa của mắt, thói quen sinh hoạt (làm việc cự ly gần quá lâu, ít tiếp xúc ánh sáng tự nhiên), hoặc sự xuất hiện của một số bệnh lý mắt. Những yếu tố này có thể khiến người từng có thị lực hoàn toàn bình thường dần xuất hiện cận thị hoặc viễn thị.
Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là địa chỉ phẫu thuật khúc xạ uy tín tại TP.HCM. Với hệ thống VISUMAX 800 và MEL90 tiên tiến, khách hàng có thể được phẫu thuật khúc xạ bằng những phương pháp mới như SMILE Pro, Femto Pro với các ưu điểm như: xâm lấn tối thiểu, thời gian phẫu thuật ngắn, hồi phục nhanh… với chi phí hợp lý.
Để đặt lịch khám, tư vấn, điều trị tật khúc xạ tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là những thông tin về mắt chính thị và các tật khúc xạ mắt phổ biến cũng như những cách giúp bảo vệ sức khỏe của mắt. Mắt chính thị không phải vĩnh viễn, do đó, cần chăm sóc, bảo vệ mắt đúng cách để hạn chế nguy cơ mắc tật khúc xạ.