Ốc là thực phẩm giàu dinh dưỡng, nguyên liệu quen thuộc làm nên những món ăn ngon. Tuy nhiên nhiều thông tin cho rằng bà bầu không nên ăn ốc do có thể ảnh hưởng đến thai nhi. Vậy bà bầu ăn ốc được không? ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng, khoa Dinh dưỡng – Tiết chế, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM sẽ giải đáp trong bài viết sau.
Phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể ăn ốc nếu chế biến một cách hợp vệ sinh, nấu chín kỹ và ăn với lượng vừa phải. ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng cho biết, ốc là thực phẩm giàu protein, sắt, canxi, vitamin A, ít chất béo, giúp bổ sung dinh dưỡng cần thiết cho mẹ bầu cũng như sự phát triển của thai nhi. Tuy nhiên do ốc thường sống trong môi trường ao, hồ, sông, suối, biển, dễ nhiễm vi khuẩn và ký sinh trùng. Vì vậy cần sơ chế kỹ lưỡng trước khi chế biến, nấu chín kỹ để tránh nguy cơ nhiễm trùng đường đường tiêu hóa.
Trong dân gian, nhiều quan niệm cho rằng bà bầu ăn ốc sẽ khiến trẻ sinh ra hay chảy dãi, chậm nói hoặc kém phát triển. Tuy nhiên chưa có bất kỳ bằng chứng khoa học nào chứng minh những thông tin trên.
Theo Đông y, ốc là thực phẩm có tính hàn (lạnh) có tác dụng giải nhiệt cơ thể. Tuy nhiên nếu ăn nhiều ốc có thể gây ra các vấn đề về tiêu hóa như lạnh bụng, tiêu chảy, đặc biệt đối với những người có sức đề kháng yếu như bà bầu, cần hạn chế ăn ốc.
Điều quan trọng nhất khi thai phụ ăn ốc là chọn mua ốc tươi, có nguồn gốc rõ ràng, ngâm và sơ chế sạch, nấu chín kỹ trước khi ăn; tránh ăn ốc tái, gỏi ốc hoặc chưa chín kỹ.
Giá trị dinh dưỡng của ốc mẹ bầu cần biết:
Mặc dù ốc là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng đối với phụ nữ mang thai, nhưng nếu không được chế biến hoặc chọn lựa đúng cách, mẹ bầu có thể đối mặt với một số rủi ro sức khỏe tiềm ẩn, bao gồm:
Ốc sống trong môi trường bùn, ao hồ, sông rạch nên dễ tồn tại ký sinh trùng, ấu trùng giun sán. Một số loại ký sinh trùng có thể gây bệnh đường tiêu hóa, gan, phổi nếu ăn phải thịt ốc chưa được nấu chín kỹ. Ở phụ nữ mang thai, do hệ miễn dịch suy giảm trong thai kỳ khiến thai phụ dễ bị nhiễm bệnh và diễn biến nặng hơn. Do đó bà bầu cần cân nhắc khi ăn ốc nhằm đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.
Ốc có khả năng cao nhiễm độc kim loại nặng như chì, cadmium, thủy ngân. Ngoài ra do sống trong môi trường bùn, nước, ốc dễ nhiễm vi khuẩn gây bệnh như E. coli, Vibrio. Những vi khuẩn này có thể gây tiêu chảy cấp, nôn ói, mất nước…
Giống như ốc, sứa cũng là món ăn được nhiều người yêu thích nhưng tiềm ẩn rủi ro nếu không được xử lý đúng cách. Bài viết bầu ăn sứa được không sẽ giúp mẹ hiểu rõ loại hải sản này có an toàn trong thai kỳ hay không và cách sử dụng đúng.
Khi lựa chọn bổ sung ốc vào thực đơn thai kỳ, mẹ bầu cần lưu ý những nguyên tắc sau:
Không phải loại ốc nào cũng phù hợp cho mẹ bầu, đặc biệt những loại sống ở vùng nước ô nhiễm hoặc chứa nhiều ký sinh trùng. Để tránh rủi ro ngộ độc, bạn nên nắm rõ các loại ốc bà bầu không nên ăn và hướng dẫn chế biến đúng cách.
Bà bầu chỉ nên chọn mua các loại ốc còn nguyên vỏ, ốc di chuyển linh hoạt, không có mùi hôi, khó chịu. Ốc nên mua từ siêu thị, chợ hải sản uy tín, tránh mua ốc từ các vùng ô nhiễm, ao tù, cống rãnh…
Một số loại ốc phổ biến, dễ tìm có thể dùng cho bà bầu như ốc bươu, ốc mít, ốc len. Đây là những loại ốc có giá trị dinh dưỡng tốt. Ngược lại, thai phụ nên tránh các loại ốc lạ, ốc chưa rõ tên gọi do tiềm ẩn nguy cơ gây độc.
Ốc có thể chế biến thành nhiều món ngon bằng cách hấp, luộc, nướng. Tuy nhiên do vỏ ốc dày, việc nấu chín cần mất nhiều thời gian. Trong khi đó, nhiều người khi thấy vỏ ốc cháy xém thì cho rằng phần thịt ốc đã chín, có thể ăn. Đây là nguyên nhân phổ biến khiến nhiều người bị nhiễm sán, giun, vi khuẩn sau khi ăn ốc.
Để đảm bảo an toàn, khi ăn ốc, thai phụ cần ngâm nước muối 2-4 tiếng trước khi chế biến nhằm loại bỏ tạp chất, bụi bẩn, vi khuẩn khu trú trong vỏ; rửa sạch nhiều lần với nước muối, chế biến kỹ.
Bà bầu chỉ nên ăn ốc với lượng vừa phải, tần suất 1-2 lần/tuần. Cần cân đối các thực phẩm giàu dinh dưỡng khác như cá, thịt, trứng, sữa, đậu để đảm bảo đa dạng dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe mẹ và bé.
Ốc là món ăn giàu dưỡng chất nhưng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn nếu không được chế biến đúng cách, đặc biệt với phụ nữ mang thai. Để kiểm tra sức khỏe tiêu hóa, tầm soát ký sinh trùng hoặc được bác sĩ hướng dẫn chế độ ăn an toàn trong thai kỳ, mẹ bầu có thể đặt lịch khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – nơi quy tụ đội ngũ chuyên gia sản khoa và dinh dưỡng giàu kinh nghiệm, giúp đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bầu ăn ốc được không là thắc mắc phổ biến trong thai kỳ, bởi dù giàu dinh dưỡng, thực phẩm này tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn và ký sinh trùng nếu chế biến sai cách. Mẹ bầu chỉ nên dùng khi ốc được nấu chín kỹ, đảm bảo nguồn gốc sạch và ăn với lượng vừa phải để tránh rối loạn tiêu hóa hay ngộ độc. Việc tuân thủ nguyên tắc an toàn thực phẩm là cần thiết nhằm bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi.
