Đau đầu gối khi đá bóng là chấn thương thường gặp dù ở cầu thủ nghiệp dư hay cầu thủ chuyên nghiệp. Cơn đau có thể xảy ra khi chạy, va chạm, thậm chí ngay cả khi khởi động, dừng lại đột ngột. Khởi động kỹ, đeo băng hỗ trợ hoặc thận trọng trong những tình huống bóng nguy hiểm là cách để kiểm soát, hạn chế chấn thương.
Đau đầu gối khi đá bóng là cảm giác khó chịu hoặc đau nhức, xảy ra ở vùng khớp gối trong hoặc sau khi chơi bóng đá. Cơn đau có thể xuất hiện đột ngột do chấn thương cấp tính như va chạm, xoay gối sai tư thế hoặc tiến triển theo thời gian do quá tải ở khớp gối, sai kỹ thuật hoặc không khởi động đúng cách. Nếu không được điều trị có thể ảnh hưởng đến khả năng chơi bóng và sinh hoạt hàng ngày.
Bóng đá là môn thể thao năng động, đòi hỏi người chơi phải nhanh nhẹn, tốc độ, có sức mạnh và sự bền bỉ. Trong bóng đá, đầu gối đóng vai trò then chốt, phải liên tục chịu nhiều áp lực từ việc thay đổi hướng đột ngột đến những va chạm mạnh. Việc xoay người, cắt bóng, chuyền bóng gây áp lực đáng kể lên khớp, cùng với những kỹ thuật khó để phá bóng làm tăng nguy cơ chấn thương như rách dây chằng chéo trước, bong gân, trật khớp…
Một yếu tố nữa khiến đầu gối dễ bị chấn thương do đá bóng là khi gân kheo và/hoặc bắp chân bị căng khiến đầu gối phải chịu thêm áp lực nén ở phía sau. Theo thời gian có thể gây suy yếu sụn và chấn thương, đau khớp gối.
Đau đầu gối khi chơi bóng đá có thể xuất phát từ nhiều vị trí như ở dây chằng, sụn chêm, gân bánh chè… nên đặc điểm đau là khác nhau. Cơn đau có thể âm ỉ đến dữ dội, đột ngột, đau nhói trong khớp hoặc đau ở quanh khớp và đầu gối, đau lan xuống chân…
Ngoài cảm giác đau, một số triệu chứng khác có thể kèm theo như:
Tình trang này có thể xuất phát do tổn thương dây chằng, gân, cơ và khớp do chấn thương hoặc các bệnh lý xương khớp tiềm ẩn. Một số nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng này như: (1)
Dây chằng là những dải mô dày, chắc, có độ đàn hồi, kết nối các xương với nhau tại khớp giúp đầu gối vững chắc và ổn định khi vận động. Nếu có chấn thương về dây chằng sẽ khiến khớp mất vững, lỏng lẻo và đau. Các chấn thương dây chằng ảnh hưởng đến đau nhức đầu gối khi chơi bóng như:
Đứt dây chằng chéo trước là chấn thương thường gặp nhất ở cầu thủ bóng đá, đặc biệt cầu thủ nữ. Ngay cả những cầu thủ chuyên nghiệp cũng không thể kiểm soát được chấn thương này. Đứt dây chằng chéo trước (ACL) xảy ra khi một trong những dây chằng chính và ổn định nhất của đầu gối bị rách, thường trong một cú xoay đột ngột hoặc khi tiếp đất khó khăn.
Triệu chứng do rách dây chằng chéo trước thường gồm âm thanh của tiếng rách lớn, đau dữ dội và sưng đầu gối.
Dây chằng chéo sau giúp xương chày không bị trượt ra sau, chạy từ xương đùi đến xương chày. Dây chằng chéo sau có thể bị rách mặc dù có kích thước lớn hơn so với dây chằng chéo trước do va chạm mạnh ở bên hông và đột ngột vào vùng đầu gối trước.
Dây chằng bên trong kết nối xương đùi và xương cẳng chân, giữ cho đầu gối không bị vẹo ra ngoài, bảo vệ mặt trong của khớp gối. Các chấn thương bên ngoài đầu gối do va chạm từ cú đá hoặc chuyển hướng đột ngột đều có thể gây tổn thương dây chằng bên trong. Đây là chấn thương thường gặp ở người chơi các môn thể thao như bóng đá, bóng chuyền.
Dây chằng bên ngoài chạy từ dưới xương đùi đến xương cẳng chân, có thể gặp chấn thương từ cú sút vào mặt ngoài đầu gối. Mặc dù ít gặp hơn nhưng khi có tổn thương ở dây chằng bên ngoài, khả năng hồi phục chậm.
Nứt, rách sụn chêm – một mảnh sụn đệm cho khớp gối có thể dẫn đến đau, sưng, khó cử động đầu gối. Chấn thương này xảy ra trong quá trình chạy, xoay cắt bóng hoặc do tác động va chạm trực tiếp giữa hai cầu thủ.
Viêm gân bánh chè xảy ra do sử dụng khớp gối quá mức, đặc biệt khi nhảy, chạy lặp đi lặp lại. Cơn đau tập trung ở quanh xương bánh chè. Khi chạm vào cảm thấy nhạy cảm và trở nên tồi tệ hơn nếu không được kiểm soát.
Viêm bao hoạt dịch cũng là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau đầu gối khi đá bóng. Viêm bao hoạt dịch khớp gối xảy ra khi tỳ gối mạnh xuống sân cỏ nhiều lần, va chạm mạnh vào vùng trước gối hoặc chấn thương lặp lại. Các cơ và gân quanh gối yếu cũng có thể kích thích bao hoạt dịch dẫn đến viêm, gây đau âm ỉ hoặc nhói phía trước đầu gối.
Đá bóng bị đau đầu gối có thể xuất phát từ thoái hóa khớp gối trước đó. Do khớp đã bị tổn thương, lớp sụn không đủ trơn tru để tạo độ linh hoạt cho khớp nên khi đá bóng sẽ tạo áp lực lớn lên khớp gối, kích thích bao hoạt dịch khiến khớp gối trở nên nhạy cảm và tổn thương nhiều hơn. Cơn đau nghiêm trọng hơn khi tạo lực mạnh như sút bóng, nhảy lên đỡ bóng.
Trật khớp lồi cầu đùi – bánh chè hay trật khớp xương bánh chè thường xảy ra ở cầu thủ nữ khi đổi hướng đột ngột, tiếp đất sai tư thế hoặc va chạm mạnh vào đầu gối. Khi trật xương bánh chè, điều quan trọng là cần cấp cứu kịp thời để đưa xương bánh chè trở lại vị trí, ngăn ngừa tổn thương sụn.
Những chấn thương khi tập luyện, xoay khớp đột ngột, tiếp đất không đúng cách, va chạm mạnh nếu không được kiểm soát có thể dẫn đến tổn thương sụn khớp. Tổn thương sụn khớp thường gây đau âm ỉ, tức nặng sau vận động, đặc biệt gây tràn dịch khớp gối kéo dài.
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ gặp phải tình trạng đau đầu gối như:
Bạn nên đến gặp bác sĩ nếu có các triệu chứng và dấu hiệu đau dữ dội hoặc cơn đau không thuyên giảm ngay cả khi nghỉ ngơi nếu đá bóng bị đau đầu gối:
Điều trị đau đầu gối khi đá bóng càng sớm, cơ hội phục hồi hoàn toàn càng cao. Bạn nên chủ động giảm đau, thăm khám để được chỉ định những phương pháp điều trị phù hợp nếu nghi ngờ chấn thương đầu gối.
Thuốc giảm đau được chỉ định sử dụng trong trường hợp cơn đau dữ dội, gây khó chịu và ảnh hưởng đến khả năng vận động, đi lại của khớp gối như ibuprofen, naproxen…
Một số loại thuốc giảm đau tạm thời được sử dụng dưới dạng cao dán, dạng xịt giúp giảm cơn đau đầu gối sau khi đá bóng.
Nếu dùng thuốc giảm đau dưới dạng cao dán, dạng xịt không hiệu quả, bạn nên thăm khám để được chỉ định thuốc phù hợp hoặc phương pháp điều trị hiệu quả hơn.
Nghỉ ngơi, chườm đá, băng thun, nâng cao chân là những cách hiệu quả để kiểm soát cơn đau tức thì ngay sau khi gặp phải chấn thương gây đau đầu gối do đá bóng. Đây là cách sơ cứu và phục hồi cơ bản, hiệu quả để giảm đau, sưng và viêm đầu gối trong 24-72 giờ sau chấn thương. Nếu áp dụng phương pháp RICE không hiệu quả, bạn nên đến các chuyên khoa Cơ Xương Khớp, Chấn thương Chỉnh hình để thăm khám.
Tiêm corticosteroid vào khớp gối giúp giảm viêm nhanh chóng và tạm thời giảm đau, sưng và cứng khớp. Phương pháp này thường sử dụng để điều trị cho một số tình trạng như rách sụn chêm, đứt dây chằng đầu gối, viêm xương khớp gối, viêm gân bánh chè, viêm bao hoạt dịch khớp gối… (2)
Ngoài tiêm corticosteroid, bác sĩ có thể chỉ định tiêm axit hyaluronic hoặc tiêm huyết tương giàu tiểu cẩu.
Chườm lạnh có tác dụng kiểm soát cơn đau cấp tính, làm co mạch máu, giảm sưng viêm và giảm tốc độ dẫn truyền thần kinh, giảm cảm giác đau. Nhiệt độ lạnh cũng giúp giảm phản xạ co cơ, giảm cảm giác căng cứng đầu gối nhất là khi bạn bị căng cơ, đau khớp gối do vận động mạnh và đột ngột.
Chườm nóng có tác dụng hỗ trợ phục hồi, giảm đau đầu gối khi đá bóng hiệu quả, phù hợp với cơn đau đã qua giai đoạn cấp tính. Chườm nóng giúp làm giãn mạch máu, giúp màu giàu oxy và dưỡng chất tới các mô tốt hơn, đẩy nhanh quá trình phục hồi, giảm cảm giác cứng khớp, căng cứng cơ.
Bạn nên áp dụng cách chườm lạnh trong khoảng 3 ngày đầu để giảm sưng, viêm đau và chườm nóng sau đó để hỗ trợ phục hồi các khớp, mô cơ quanh đầu gối.
Nẹp, băng đầu gối có tác dụng hạn chế chấn thương khớp gối. Tùy thuộc vào mức độ chấn thương hoặc mục đích sử dụng, bạn có thể sử dụng các loại băng, nẹp phù hợp như:
Trong trường hợp chấn thương nghiêm trọng làm mất khả năng vận động của khớp, bạn có thể được chỉ định phẫu thuật. Tùy thuộc vào nguyên nhân gây chấn thương đầu gối, bác sĩ có thể phẫu thuật tái tạo dây chằng qua nội soi, nội soi cắt hoặc bảo tồn sụn chêm, thay khớp gối toàn phần hoặc bán phần, cắt lọc gân tổn thương… Sau phẫu thuật điều trị, bệnh nhân cần tập phục hồi chức năng theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên môn.
Để tránh đau đầu gối khi chơi thể thao, đặc biệt khi đá bóng bạn cần có thể lực tốt và khởi động kỹ, tập luyện đúng kỹ thuật để tránh tổn thương cho khớp gối. Dưới đây Tâm Anh sẽ giới thiệu một số cách để giảm nguy cơ bị đau, chấn thương:
Khởi động kỹ trước khi chơi đá bóng hoặc trước khi tập luyện bất cứ bộ môn thể thao nào là điều cần thiết, giúp làm nóng cơ và khớp, giúp làm quen với vận động, hạn chế tình trạng chấn thương đột ngột có thể xảy ra.
Đeo băng thun bảo vệ đầu gối giúp ổn định khớp gối, giảm áp lực lên khớp và hạn chế chấn thương tái phát. Bạn nên lựa chọn các loại băng thun có khả năng cố định tốt, tránh băng thun quá chật ảnh hưởng đến khả năng lưu thông máu tới khớp gối.
Để bảo vệ khớp gối, tránh bị đau đầu gối do đá bóng, bạn cần hạn chế vận động quá mức. Nếu chơi bóng đá thường xuyên cần lắng nghe cơ thể. Nếu có cảm giác đau, nhức, căng cơ là dấu hiệu nên nghỉ ngơi hoặc giảm cường độ.
Để tránh té ngã, kỹ thuật đóng vai trò quan trọng. Khi xử lý bóng, bạn cần chú ý tới các động tác đá, nhảy và đổi hướng để tránh tác động lên khớp gối, giúp giảm nguy cơ chấn thương, té ngã.
Sử dụng giày vừa vặn, có độ bám mặt cỏ cao sẽ giảm nguy cơ trơn trượt và tiếp đất không đúng cách cho cầu thủ.
Nếu cơn đau kéo dài, bạn nên tới các chuyên khoa Cơ xương khớp, Chấn thương chỉnh hình hoặc Phục hồi chức năng để kiểm tra nguyên nhân và có cách điều trị phục hồi hiệu quả.
Khoa Cơ Xương Khớp BVĐK Tâm Anh Hà Nội phối hợp chặt chẽ với khoa Chấn thương Chỉnh hình, Phục hồi chức năng xây dựng phác đồ điều trị đa mô thức, giúp nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện khả năng phục hồi cơn đau do chấn thương thể thao.
Hệ thống máy móc, trang thiết bị đồng bộ, phòng tập phục hồi chức năng có chuyên gia phục hồi chức năng hỗ trợ xuyên suốt người bệnh trong quá trình tập luyện.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Để đặt lịch thăm khám tại hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, quý khách hàng vui lòng liên hệ theo phương thức:Bóng đá là môn thể thao thú vị nhưng nếu bị đau đầu gối khi đá bóng, bạn cần nghỉ ngơi và chủ động thăm khám để xử lý các chấn thương kịp thời, giúp khớp gối lấy lại sự linh hoạt. Bảo vệ khớp gối tốt không chỉ giúp bạn thỏa mãn với đam mê của mình mà còn duy trì sức khỏe xương khớp một cách hiệu quả.
