Ung thư đại tràng có mổ được không? Có nguy hiểm không?

Ung thư đại tràng là tình trạng xuất hiện tế bào ung thư ở đại tràng – phần dài nhất của ruột già. Đây là loại ung thư đường tiêu hóa thường gặp, xảy ra ở cả nam và nữ. Vậy ung thư đại tràng có mổ được không? Có nguy hiểm không? Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS.CKII Nguyễn Quốc Thái, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

Ung thư đại tràng có mổ được không?

Có, ung thư đại tràng mổ được. Ung thư đại tràng giai đoạn 1-3 được điều trị bằng phẫu thuật. Trường hợp, ung thư đại tràng giai đoạn cuối, liệu pháp toàn thân thường được áp dụng. Đồng thời, bác sĩ có thể kết hợp thêm liệu pháp tại chỗ để làm chậm diễn tiến, triệu chứng của bệnh và kéo dài thời gian sống.

Ung thư đại tràng có nguy hiểm không?

Có, ung thư đại tràng nguy hiểm nếu không chẩn đoán và điều trị kịp thời. Có 5 giai đoạn ung thư đại tràng từ 0-4. Ở giai đoạn 0, ung thư nằm hoàn toàn bên trong niêm mạc đại tràng. Giai đoạn 4, ung thư tiến triển, di căn đến cơ quan khác trong cơ thể và có thể gây tử vong.

Vai trò của phẫu thuật trong điều trị ung thư đại tràng

Phẫu thuật có vai trò quan trọng trong điều trị ung thư đại tràng. Cụ thể: (1)

1. Mục tiêu của phẫu thuật trong điều trị ung thư đại tràng

Mục tiêu của phẫu thuật điều trị ung thư đại tràng, gồm:

• Loại bỏ khối u ở khu vực đại tràng.
• Ngăn sự phát triển của tế bào ung thư, giảm thiểu khả năng tái phát của ung thư đại tràng.
• Duy trì chức năng của đại tràng.
• Cải thiện chất lượng sống của người bệnh.

2. Các loại phẫu thuật điều trị ung thư đại tràng

• Cắt polyp: hầu hết, polyp (tổn thương có hình dạng khối u nổi lên trên niêm mạc, thường lành tính) có thể được cắt bỏ trong quá trình nội soi đại tràng và không cần điều trị thêm. Tuy nhiên, một số trường hợp sẽ cần phẫu thuật cắt bỏ 1 phần đại tràng. Điều này tùy thuộc vào:
  • Kích thước và loại polyp (có cuống hoặc phẳng).
  • Kết quả sinh thiết polyp.
• Cắt đại tràng: bác sĩ sẽ cắt bỏ phần đại tràng chứa khối u, 2 đầu đại tràng còn lại sẽ được khâu nối với nhau. Ngoài ra, bác sĩ sẽ nạo hạch bạch huyết gần khối u để xét nghiệm. Phẫu thuật cắt đại tràng có thể thực hiện theo 2 cách sau:
  • Phẫu thuật mở: loại bỏ khối u thông qua đường rạch lớn trên bụng.
  • Phẫu thuật nội soi: bác sĩ đưa dụng cụ qua vết cắt nhỏ đã tạo để loại bỏ một phần đại tràng chứa khối u.
• Phẫu thuật mở hậu môn nhân tạo: bác sĩ sẽ nối phần trên còn lại của đại tràng và lỗ mở trên thành bụng. Phân sẽ thoát ra khỏi cơ thể qua lỗ mở vào túi hậu môn dán trên da bụng.

Khi nào cần phẫu thuật chữa ung thư đại tràng?

Trước khi lựa chọn phương pháp phẫu thuật chữa ung thư đại tràng, bác sĩ sẽ cân nhắc xem có phù hợp với tình trạng của người bệnh không thông qua một số yếu tố sau: (2)

• Giai đoạn ung thư: xác định được vị trí, tình trạng và mức độ lan rộng của tế bào ung thư đại tràng. Điều này giúp bác sĩ xác định phương án điều trị tốt nhất, cụ thể:
  • Giai đoạn 1-3: thường sẽ phẫu thuật.
  • Giai đoạn 4: một số trường hợp bác sĩ vẫn có thể phẫu thuật để điều trị. Ngoài ra, bác sĩ còn sử dụng phương pháp xạ trị hoặc hóa trị ở giai đoạn này.
• Kích thước và vị trí ung thư: bác sĩ cần xem vị trí, kích thước trước khi quyết định lựa chọn phương pháp phẫu thuật điều trị ung thư đại tràng.

Quá trình phẫu thuật trị ung thư đại tràng

Quá trình phẫu thuật trị ung thư đại tràng diễn ra như sau:

• Chuẩn bị trước phẫu thuật: người bệnh cần ăn uống theo chỉ định của bác sĩ và tránh một số loại thực phẩm không có lợi cho quá trình phẫu thuật. Trong 12 giờ trước khi phẫu thuật, người bệnh cần nhịn ăn và chỉ uống nước lọc. 2 giờ trước khi mổ, người bệnh cần nhịn ăn và uống hoàn toàn. Bác sĩ sẽ làm sạch ruột bằng thuốc xổ hoặc phương pháp khác. Người bệnh cần được khám tiền mê trước phẫu thuật vài ngày gồm: xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu, đo huyết áp, nhịp tim để đảm bảo đủ điều kiện cho ca mổ. Vào đêm trước ngày mổ và sáng ngày mổ, người bệnh cần tắm bằng dung dịch sát trùng chlorhexidine 4%.
• Trong quá trình phẫu thuật: bác sĩ sẽ loại bỏ ung thư và nối 2 đầu đại tràng lại. Trường hợp, người bệnh mắc ung thư gần hậu môn, bác sĩ có thể làm hậu môn nhân tạo bằng cách rạch lỗ thông từ ruột non ra bên ngoài cơ thể để chất thải đi qua và đặt túi xung quanh lỗ thông nhằm chứa chất thải.
• Sau phẫu thuật: người bệnh nằm viện 4-5 ngày.

Hiệu quả của mổ điều trị bệnh ung thư đại tràng

Để làm rõ hơn câu hỏi “ung thư đại tràng có mổ được không”, hãy xem những hiệu quả của phương pháp điều trị này mang lại như sau: (3)

1. Tỷ lệ thành công

Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI) cho biết, >90% người được điều trị ung thư đại tràng giai đoạn đầu vẫn sống sau 5 năm kể từ khi được chẩn đoán. Tuy nhiên, tỷ lệ sống của ung thư đại tràng thay đổi tùy theo giai đoạn bệnh.

2. Cải thiện chất lượng cuộc sống

Phẫu thuật điều trị ung thư đại tràng còn giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh đáng kể như giảm triệu chứng đau, chảy máu, tắc ruột…

3. Khả năng tái phát

Khả năng tái phát của ung thư đại tràng sau phẫu thuật có thể xảy ra nhưng tùy thuộc vào nhiều yếu tố như: giai đoạn ung thư, mức độ di căn, việc phẫu thuật có loại bỏ hoàn toàn khối u không…

Các phương pháp điều trị kết hợp chữa ung thư đại tràng

Các phương pháp điều trị kết hợp chữa ung thư đại tràng, bao gồm:

• Hóa trị: sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư thông qua đường truyền tĩnh mạch hoặc đường uống. Ngoài ra, hóa trị cũng có thể được sử dụng trước khi phẫu thuật để thu nhỏ khối ung thư giúp quá trình phẫu thuật dễ hơn.
• Xạ trị: sử dụng tia X tiêu diệt tế bào ung thư. Xạ trị không điều trị khối u đại tràng nhưng được sử dụng với những tổn thương di căn như: di căn gan, phổi, não, xương, tuỷ sống…
• Liệu pháp miễn dịch: thuốc sẽ tác động lên hệ thống miễn dịch của cơ thể nhằm chống lại ung thư.

Cách chăm sóc bệnh nhân sau mổ chữa ung thư đại tràng

Cách chăm sóc người bệnh sau mổ chữa ung thư đại tràng, bao gồm:

• Tại bệnh viện: người bệnh sẽ được nuôi ăn qua đường tĩnh mạch. Khi cơ thể phục hồi dần, người bệnh có thể bắt đầu ăn lại từ món lỏng đến đặc dần. Nên ăn các thực phẩm tốt cho tiêu hóa và hỗ trợ tốt quá trình phục hồi như rau xanh, trái cây giàu chất xơ và vitamin, các loại thịt giàu protein (thịt gà, thịt nạc heo, thịt bò, sữa); uống đủ nước và uống đúng liều thuốc điều trị theo chỉ định của bác sĩ.
• Chăm sóc tại nhà: người bệnh có thể được xuất viện sau 5-7 ngày nếu không gặp biến chứng gì và vẫn uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Sau 2 tuần, người bệnh có thể hoạt động nhẹ như đi bộ, thiền, yoga và theo thời gian sẽ nâng mức độ vận động tăng dần.

Những câu hỏi thường gặp

1. Mổ ung thư đại tràng bao lâu?

Thời gian mổ ung thư đại tràng tùy thuộc vào loại phẫu thuật và tình trạng của người bệnh. Phẫu thuật cắt đại tràng có thể được thực hiện qua 2 phương pháp chính gồm: mổ mở truyền thống và mổ nội soi.

• Mổ mở thường kéo dài khoảng 2-4 giờ.
• Mổ nội soi thường nhanh hơn, khoảng 2-3 giờ.

2. Phẫu thuật ung thư đại tràng có đau không?

Có, phẫu thuật ung thư đại tràng có thể gây đau, nhưng mức độ tùy thuộc vào phương pháp phẫu thuật và ngưỡng chịu đau của mỗi người bệnh. Cụ thể:

• Mổ mở thường gây đau do vết mổ lớn và quá trình hồi phục kéo dài. Tuy nhiên, bác sĩ sẽ kê thuốc để kiểm soát cơn đau sau phẫu thuật.
• Phẫu thuật nội soi ít gây đau hơn do vết mổ nhỏ, ít xâm lấn và thời gian hồi phục nhanh. Sau mổ, người bệnh thường cảm thấy đau nhẹ và khó chịu ở vùng bụng nhưng mức độ sẽ giảm dần theo thời gian.

Thuốc giảm đau sẽ được sử dụng trong suốt và sau quá trình phẫu thuật để người bệnh cảm thấy thoải mái.

3. Chi phí mổ ung thư đại tràng là bao nhiêu?

Chi phí mổ ung thư đại tràng tùy thuộc vào tình trạng người bệnh, cơ sở và phương pháp điều trị, mức độ di căn của ung thư…

4. Thời gian hồi phục sau mổ là bao lâu?

Thời gian hồi phục sau phẫu thuật ung thư đại tràng tùy thuộc vào loại phẫu thuật và tình trạng sức khỏe của người bệnh.

• Phẫu thuật nội soi: người bệnh thường hồi phục nhanh với thời gian nằm viện khoảng 5-7 ngày. Sau đó, người bệnh có thể trở lại sinh hoạt bình thường sau 2-3 tuần và có thể phục hồi hoàn toàn sau 6-8 tuần​.
• Mổ mở: thời gian nằm viện có thể kéo dài hơn, thường 5-10 ngày và cơ thể sẽ phục hồi hoàn toàn 1,5-3 tháng, tùy vào loại hình phẫu thuật và biến chứng có thể gặp phải sau mổ.

5. Mổ ung thư đại tràng có nguy hiểm không?

Có, giống các phương pháp phẫu thuật khác, phẫu thuật ung thư đại tràng vẫn có rủi ro nhất định, bao gồm:

• Nhiễm trùng.
• Chảy máu.
• Hình thành cục máu đông.
• Tổn thương nội tạng.
• Thoát vị.
• Tác dụng phụ của gây mê.

6. Mổ ung thư đại tràng nên ăn gì?

Sau mổ ung thư đại tràng mất khoảng 1 tháng ruột mới có thể hoạt động bình thường trở lại, nên cần tránh một số món gây đầy hơi, chướng bụng và hãy ăn một số loại thực phẩm dễ tiêu sau:

• Thực phẩm giàu calo và protein như: thịt, cá và trứng.
• Chia bữa ăn thành các bữa nhỏ thay vì 3 bữa lớn mỗi ngày. Cố tránh khoảng thời gian dài giữa các bữa ăn.
• Ăn ít chất xơ.
• Uống nhiều nước từ 1,5-2 lít/ngày.
• Giảm lượng caffeine trong 1 ngày.
• Ăn chậm rãi, từng muỗng nhỏ.
• Uống nước bạc hà để giảm bớt sự khó chịu.

7. Mổ ung thư đại tràng sống được bao lâu?

Tỷ lệ sống sau 5 năm theo từng giai đoạn ung thư đại tràng được ước tính như sau:

• Giai đoạn ung thư khu trú: 91%
• Giai đoạn ung thư tại chỗ: 72%
• Giai đoạn ung thư di căn xa: 14%

Con số này chỉ áp dụng cho giai đoạn ung thư khi được chẩn đoán lần đầu tiên, không được áp dụng nếu ung thư tiến triển, lan rộng hoặc tái phát sau khi điều trị.

Đơn vị Ung bướu và Đơn vị Nội soi & Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Trung tâm Khám chữa bệnh Tâm Anh Quận 7; Khoa Ung bướu và Trung tâm Nội soi & Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM quy tụ đội ngũ bác sĩ lâm sàng, nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực điều trị ung thư giúp khám, chẩn đoán và lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp với tình trạng từng người bệnh.

Phẫu thuật ung thư đại tràng là phương pháp điều trị phổ biến và thường mang lại hiệu quả cao, đặc biệt khi bệnh được phát hiện sớm. Thông qua bài “ung thư đại tràng có mổ được không? Có nguy hiểm không?”, người bệnh giải đáp được phương pháp điều trị này và lưu ý một số rủi ro, biến chứng có thể xảy ra sau điều trị như nhiễm trùng, chảy máu, và các vấn đề liên quan đến cơ quan nội tạng. Vì vậy, người bệnh hãy đến cơ sở y tế uy tín, để được bác sĩ chuyên môn khám, chẩn đoán và tư vấn liệu trình điều trị phù hợp với bản thân.