Block xoang nhĩ độ 2 có mấy loại? Chẩn đoán và cách điều trị

Block xoang nhĩ độ 2 là tình trạng rối loạn nhịp tim do sự gián đoạn tín hiệu trong quá trình dẫn truyền giữa các phần của tim, gây ra sự thay đổi về nhịp tim làm giảm hiệu quả hoạt động của tim và cơ thể người bệnh. Bệnh lý này có thể gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe bệnh nhân nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, đúng cách.

Block xoang nhĩ độ 2 là gì?

Block xoang nhĩ độ 2 là tình trạng khi tín hiệu điện từ nút xoang không được dẫn truyền bình thường đến tâm nhĩ, gây gián đoạn hoặc trì hoãn tín hiệu. Điều này gây ra rối loạn nhịp tim cụ thể là làm nhịp tim chậm, dẫn đến thiếu máu đến các cơ quan trong cơ thể và tăng nguy cơ ngất xỉu, thậm chí có thể còn dẫn đến các rối loạn nhịp tim nghiêm trọng như ngừng tim, vô tâm thu hoặc thậm chí là tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Block xoang nhĩ độ 2 có mấy loại?

Block xoang nhĩ độ 2 có 2 dạng chính, phân loại dựa trên mức độ gián đoạn tín hiệu điện: Block xoang nhĩ độ II type 1 và block xoang nhĩ độ II type 2.

1. Block xoang nhĩ độ 2 type 1

Block xoang nhĩ độ 2 type 1 hay còn gọi là block xoang nhĩ độ 2 Mobitz I (SA Wenckebach) là tình trạng tín hiệu điện từ xoang nhĩ đến thất bị chậm lại theo thời gian cho đến khi tín hiệu hoàn toàn không được truyền xuống thất, dẫn đến việc nhịp tim bị gián đoạn hoặc mất đi một nhịp.

Đặc điểm của loại block này là sự trì hoãn tín hiệu diễn ra tuần tự theo chu kỳ. Đây là dạng block thường không quá nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu không được theo dõi và điều trị hiệu quả có thể tiến triển thành block xoang nhĩ độ 3. (1)

2. Block xoang nhĩ độ 2 type 2

Block xoang nhĩ độ 2 type 2 (block xoang nhĩ độ 2 Mobitz II) là một dạng bệnh lý nghiêm trọng hơn so với block xoang nhĩ type 1. Ở loại này, tín hiệu từ xoang nhĩ đến thất có thể bị chặn đột ngột mà không có sự trì hoãn dần dần như ở type 1.

Điều này làm tăng nguy cơ xảy ảnh hưởng đến chức năng của tim. Loại block này thường gặp ở những bệnh nhân có bệnh tim mạch nặng và có nguy cơ chóng mặt, ngất xỉu, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.

Nguyên nhân gây ra block xoang nhĩ độ 2

Block xoang nhĩ độ 2 có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Các nguyên nhân phổ biến bao gồm:

• Bệnh lý tim mạch: Các bệnh lý như nhồi máu cơ tim cấp, thiếu máu cục bộ, viêm cơ tim, bệnh mạch vành,… có thể làm tổn thương các cơ tim và hệ thống dẫn truyền điện, dẫn đến block xoang nhĩ.
• Thuốc: Một số loại thuốc, đặc biệt là thuốc chống loạn nhịp như Amiodarone, thuốc chẹn canxi, thuốc chẹn beta, thuốc điều trị bệnh tim như Digoxin,… có thể gây tác dụng phụ, làm gián đoạn quá trình dẫn truyền tín hiệu điện trong tim.
• Rối loạn chức năng nút xoang (SND): Đây là tình trạng rối loạn nhịp tim do nút xoang không thể tạo ra những xung điện đều đặn hoặc không đủ để duy trì nhịp tim ổn định cho cơ thể. Khi bị rối loạn chức năng nút xoang người bệnh có khả năng cao mắc block xoang nhĩ.
  
• Viêm ngoài màng tim: Viêm ngoài màng tim là hiện tượng viêm, phù nề và kích ứng của lớp màng ngoài tim gây tổn thương, thiếu máu, chèn ép cơ học lên nút xoang hoặc đường dẫn truyền xung; trong giai đoạn mạn tính, tình trạng viêm kéo dài dẫn đến xơ hóa, phá hủy cấu trúc quanh nút xoang. Bệnh lý này có thể làm tổn thương tim và gây nên block xoang nhĩ độ 2.
• Lão hóa: Quá trình lão hóa khiến hệ thống dẫn truyền tín hiệu của tim bị suy yếu, làm tăng nguy cơ mắc các rối loạn nhịp, bao gồm cả block xoang nhĩ độ 2.

Lưu ý: Block xoang nhĩ đôi khi cũng là một hiện tượng sinh lý bình thường và không được coi là bệnh lý ở những vận động viên thể thao chuyên nghiệp.

Triệu chứng block xoang nhĩ độ 2

Tùy thuộc vào loại bệnh (block xoang nhĩ độ 2 type 1 và block xoang nhĩ độ 2 type 2) và mức độ gián đoạn tín hiệu, block xoang nhĩ độ 2 thường sẽ có các triệu chứng sau:

• Chóng mặt và mệt mỏi: Tín hiệu điện dẫn truyền trong tim bị gián đoạn khiến tim không thể bơm máu và oxy hiệu quả, làm giảm lượng máu cung cấp cho cơ thể. Điều này có thể gây nên tình trạng chóng mặt, mệt mỏi, ngất xỉu.
• Nhịp tim chậm hoặc không đều: Người bệnh có thể cảm thấy tim đập chậm, không đều. Đây là dấu hiệu rõ ràng của việc tín hiệu từ xoang nhĩ bị gián đoạn.
• Khó thở: Khi nhịp tim không ổn định, tim không thể bơm đủ máu để cung cấp oxy cho phổi. Điều này dẫn đến tình trạng khó thở, đặc biệt khi vận động hoặc làm việc nặng.
• Đau ngực: Một số bệnh nhân có thể cảm thấy đau tức ngực do tim không nhận đủ oxy và không thể duy trì sự co bóp bình thường.

Bên cạnh những triệu chứng được liệt kê phía trên, một số bệnh nhân có thể gặp phải các triệu chứng khác như thay đổi trạng thái tinh thần, thường xuyên mất tập trung, cảm thấy bối rối; có dấu hiệu sốc với các triệu chứng như nhịp tim đập nhanh, da lạnh và nhợt nhạt;…

Cách chẩn đoán block xoang nhĩ độ 2

Để chẩn đoán block xoang nhĩ độ 2, bác sĩ sẽ thực hiện một số phương pháp xét nghiệm và kiểm tra như:

• Điện tâm đồ (ECG): Đây là phương pháp chính để phát hiện các rối loạn nhịp tim. Thông qua điện tâm đồ, bác sĩ có thể quan sát rõ các tín hiệu điện và xác định chính xác loại block xoang nhĩ cũng như mức độ và tần suất của các gián đoạn tín hiệu.
• Holter ECG: Đây là thiết bị ghi lại nhịp tim liên tục trong vòng 24 đến 48 giờ. Thiết bị này sẽ giúp bác sĩ phát hiện các biến đổi về nhịp tim trong suốt ngày đêm, đặc biệt khi các vấn đề về nhịp tim không xảy ra thường xuyên.
• Siêu âm tim: Phương pháp này giúp kiểm tra chức năng của tim, đánh giá khả năng co bóp của cơ tim và quá trình lưu thông máu qua các buồng tim. Siêu âm tim cũng có thể phát hiện dấu hiệu gợi ý các bệnh lý như viêm cơ tim, viêm màng ngoài tim hoặc bệnh mạch vành, nguyên nhân gây ra block xoang nhĩ độ 2.

Phương pháp điều trị block xoang nhĩ độ 2

Điều trị block xoang nhĩ độ 2 phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, mức độ nghiêm trọng và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Các phương pháp điều trị gồm:

• Điều trị bằng thuốc: Bác sĩ có thể chỉ định sử dụng các loại thuốc để điều chỉnh nhịp tim như Atropine, Ephedrine, Norepinephrine,… từ đó làm tăng nhịp tim, cải thiện cung lượng tim và kiểm soát huyết áp, giúp máu lưu thông đến các cơ quan quan trọng như mạch vành và não.
• Cấy máy tạo nhịp tim: Đối với những trường hợp block xoang nhĩ có triệu chứng nghiêm trọng, khi nhịp tim không ổn định và có nguy cơ ngừng tim, cấy máy tạo nhịp là phương pháp điều trị được bác sĩ ưu tiên chỉ định thực hiện. Máy tạo nhịp sẽ giúp duy trì nhịp tim ổn định và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Biện pháp phòng ngừa block xoang nhĩ tiến triển sang độ 2

Để ngăn ngừa tình trạng block xoang nhĩ diễn biến phức tạp và có khả năng tiến triển thành block xoang nhĩ độ 2, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp sau:

• Xây dựng lối sống lành mạnh: Duy trì chế độ ăn uống khoa học, hợp lý với đầy đủ các chất dinh dưỡng và đa dạng các loại thực phẩm, trái cây, rau xanh; tập thể dục thường xuyên và đều đặn 30 phút mỗi ngày; tránh sử dụng các chất có hại cho sức khỏe như rượu, bia, thuốc lá và các chất kích thích;…. để bảo vệ tốt sức khỏe tim mạch và ngăn ngừa tình trạng block xoang nhĩ tiến triển xấu.
• Kiểm soát tốt các bệnh lý nền: Quản lý tốt và điều trị kịp thời các bệnh lý tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh mạch vành, cholesterol cao,… là một trong những yếu tố quan trọng giúp ngăn ngừa sự tiến triển của block xoang nhĩ độ 2.
• Theo dõi sức khỏe tim mạch định kỳ: Thực hiện kiểm tra sức khỏe tim mạch định kỳ để theo dõi các chỉ số và vấn đề liên quan đến tim mạch. Từ đó có thể sớm phát hiện các nguy cơ tiềm ẩn và có phương án điều trị kịp thời, phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Block xoang nhĩ độ 2 có tiến triển sang độ 3 không?

Block xoang nhĩ độ 2 có thể tiến triển thành block xoang nhĩ độ 3, đặc biệt là loại block xoang nhĩ độ 2 type 2, nếu không được theo dõi điều trị kịp thời và đúng cách. Block xoang nhĩ độ 3 còn gọi là block xoang nhĩ hoàn toàn, là tình trạng nghiêm trọng, có thể dẫn đến ngừng tim và cần áp dụng các phương pháp điều trị ngay.

2. Khi nào nên gặp bác sĩ?

Nếu người bệnh gặp phải các triệu chứng như đau ngực, khó thở, chóng mặt, mệt mỏi, tim đập không đều hoặc có các dấu hiệu của bệnh tim, bệnh nhân cần đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Phát hiện sớm block xoang nhĩ độ 2 sẽ giúp việc điều trị hiệu quả hơn và giảm nguy cơ biến chứng.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:

Tóm lại block xoang nhĩ độ 2 là một bệnh lý tim mạch khá nghiêm trọng cần được phát hiện và điều trị kịp thời để tránh các biến chứng nguy hiểm. Hiểu rõ các loại block xoang nhĩ, nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị sẽ giúp bệnh nhân chủ động hơn trong việc chăm sóc và bảo vệ tốt sức khỏe của bản thân.